Ένας συνδυασμός γεγονότων προκαλεί αρρυθμίες στους αερολιμένες της χώρας.

Μεγάλες αναμονές και σημαντικές καθυστερήσεις παρατηρούνται το τελευταίο χρονικό διάστημα στα αεροδρόμια της χώρας και αποδίδονται σε μια σειρά παραγόντων που προκαλούν μεγάλες δυσχέρειες σε καθημερινή βάση.

Ειδικοί αποδίδουν τις αρρυθμίες που παρατηρούνται στα ελληνικά αεροδρόμια και ιδιαιτέρως στο μεγαλύτερο της χώρας, το «Ελευθέριος Βενιζέλος», σε έναν συνδυασμό γεγονότων όπως οι τεχνικοί έλεγχοι, η αυξημένη κίνηση λόγω μεγάλου όγκου επισκεπτών για τους καλοκαιρινούς μήνες, αλλά και οι διαρθρωτικοί περιορισμοί στη διαχείριση της εναέριας κυκλοφορίας.

Αποτέλεσμα όλων αυτών είναι για ένα ακόμα καλοκαίρι να διαπιστώνονται καθυστερήσεις στις πτήσεις δοκιμάζοντας τις αντοχές των επιβατών, με χιλιάδες ταξιδιώτες να εγκλωβίζονται σε πολύωρες αναμονές στα αεροδρόμια της χώρας.

Παλαιότητα και ελλείψεις

Στο επίκεντρο του προβλήματος, όπως κατ’ επανάληψη έχουν τονίσει με ανακοινώσεις που εκδίδουν τα στελέχη της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ), βρίσκεται η περιορισμένη δυναμικότητα των συστημάτων ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας, η οποία οφείλεται στην παλαιότητα του συστήματος, σε συνδυασμό με τον ανεπαρκή αριθμό ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας.

Την ίδια ώρα, όπως σημειώνουν πηγές από την ΥΠΑ, οι επαναλαμβανόμενες βλάβες στον εξοπλισμό αεροναυτιλίας –ο οποίος βασίζεται σε τεχνολογία της δεκαετίας του 1990– επιβαρύνουν περαιτέρω την κατάσταση.

Χαρακτηριστικότερη περίπτωση αυτή της 24ης Ιουνίου, όταν παρουσιάστηκε δυσλειτουργία σε ραντάρ προσέγγισης της ΥΠΑ εγκατεστημένο στον λόφο Μερέντα, το οποίο εξυπηρετεί το αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος».

Το σημαντικότερο αίτιο των τελευταίων καθυστερήσεων είναι οι προγραμματισμένοι έλεγχοι στα συστήματα προσέγγισης των αεροσκαφών. Οι έλεγχοι αυτοί πραγματοποιούνται από ειδικά αεροσκάφη βαθμονόμησης, τα οποία εκτελούν επαναλαμβανόμενες διελεύσεις πάνω από το αεροδρόμιο ώστε να πιστοποιηθεί ότι όλα τα ηλεκτρονικά μέσα που καθοδηγούν τα αεροσκάφη λειτουργούν με απόλυτη ακρίβεια.

Κατά τη διάρκεια αυτών των δοκιμών μειώνεται προσωρινά η χωρητικότητα του εναέριου χώρου, επειδή οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας δεν μπορούν να διαχειρίζονται τον συνηθισμένο αριθμό αφίξεων και αναχωρήσεων.

Η βλάβη στις 24 Ιουνίου είχε προκαλέσει πολύωρο χάος στο «Ελευθέριος Βενιζέλος», καθώς είχε ως αποτέλεσμα την προσωρινή απώλεια της εικόνας του ραντάρ με συνέπεια τη μείωση της διαχείρισης των αφίξεων από 28 σε 24 αεροσκάφη ανά ώρα, προκαλώντας αναταράξεις στο πτητικό πρόγραμμα του μεγαλύτερου αεροδρομίου της χώρας.

Αντίστοιχες τεχνικές αστοχίες στα ραντάρ της Μερέντας είχαν καταγραφεί και τον περασμένο Φεβρουάριο, αλλά και τον Αύγουστο του 2025, στην αιχμή της θερινής περιόδου, αναδεικνύοντας εκ νέου τις αδυναμίες των υποδομών σε μια χώρα όπου ο τουρισμός αποτελεί βασική δεξαμενή εσόδων για την οικονομία.

Ενδεικτικό του προβλήματος που διαπιστώνεται στο μεγαλύτερο αεροδρόμιο της χώρα μας από την αρχή του καλοκαιριού είναι το γεγονός πως η Ελλάδα περιλαμβάνεται σε σχεδόν εβδομαδιαία βάση μεταξύ των πέντε πιο επιβαρυμένων χωρών της Ευρώπης, καταλαμβάνοντας συνήθως θέσεις πίσω από τη Γαλλία και την Ισπανία.

Νέο σύστημα ελέγχου

Εκτός όλων των παραπάνω, φέτος οι επισκέπτες της χώρας μας έχουν να αντιμετωπίσουν και μια νέα πραγματικότητα, καθώς οι επιβάτες από τρίτες χώρες καλούνται να ξεπεράσουν και τον σκόπελο των ελέγχων των διαβατηρίων τόσο κατά την άφιξη όσο και κατά την αναχώρησή τους. Αιτία είναι η εφαρμογή του νέου συστήματος εισόδου – το οποίο απαιτεί τη συλλογή βιομετρικών δεδομένων, όπως δακτυλικά αποτυπώματα και φωτογραφία προσώπου.

Από τον περασμένο Απρίλιο, όταν το νέο σύστημα τέθηκε σε υποχρεωτική λειτουργία στις χώρες της Ζώνης Σένγκεν, ο μέσος χρόνος ελέγχου ανά επιβάτη έχει αυξηθεί στο ενάμισι λεπτό κατά προσέγγιση, έναντι περίπου 20 δευτερολέπτων που απαιτούνταν μέχρι πρότινος. Η κατάσταση αυτή επιδεινώνεται ακόμη περισσότερο, καθώς η περίοδος αυτή συμπίπτει με την κορύφωση της θερινής τουριστικής σεζόν.

Το αεροδρόμιο της Αθήνας εξυπηρετεί πλέον περισσότερες διεθνείς πτήσεις από κάθε άλλη χρονιά, ιδιαίτερα από τη Βόρεια Αμερική. Τις πρωινές ώρες καταφθάνουν σχεδόν ταυτόχρονα πολλές υπερατλαντικές πτήσεις, ενώ ακολουθούν δεκάδες αναχωρήσεις προς ελληνικούς νησιωτικούς προορισμούς και ευρωπαϊκές πόλεις. Ακόμη και μια μικρή μείωση της χωρητικότητας του συστήματος αρκεί για να δημιουργήσει ουρές τόσο στον αέρα όσο και στο έδαφος.

Αν και οι έλεγχοι αυτοί δεν επηρεάζουν άμεσα την απογείωση των αεροσκαφών, δημιουργούν μεγάλη αναμονή για τους επιβάτες και αυξάνουν τον συνολικό χρόνο που απαιτείται για να ολοκληρωθούν όλες οι διαδικασίες πριν από την επιβίβαση. Για τον λόγο αυτό, τόσο το αεροδρόμιο όσο και οι αεροπορικές εταιρείες συστήνουν στους ταξιδιώτες να βρίσκονται στον αερολιμένα τουλάχιστον δυόμισι ώρες πριν από την αναχώρησή τους.

Ειδικοί εκτιμούν ότι οι πιέσεις θα συνεχιστούν κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Η τουριστική ζήτηση αναμένεται να παραμείνει σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, ενώ η εφαρμογή των νέων βιομετρικών ελέγχων θα εξακολουθήσει να επιβαρύνει τα σημεία διαβατηριακού ελέγχου. Εφόσον ολοκληρωθούν οι τεχνικές δοκιμές και δεν παρουσιαστούν νέες δυσλειτουργίες, η κατάσταση αναμένεται να εξομαλυνθεί σταδιακά. Ωστόσο, σε ημέρες με πολύ μεγάλη επιβατική κίνηση ή δυσμενείς καιρικές συνθήκες είναι πιθανό να εξακολουθήσουν να εμφανίζονται καθυστερήσεις.