Το θυμάστε το κόμμα που ίδρυσε ο Γιώργος Παπανδρέου όταν διέσπασε το ΠΑΣΟΚ προ των κρίσιμων εκλογών του Ιανουαρίου του 2015;
ΚΙΔΗΣΟ το είχε πει, και δεν μπήκε στη Βουλή! Σχεδόν 12 χρόνια μετά, ο Αλέξης Τσίπρας βαδίζει στο φωτεινό μονοπάτι που χάραξε ο ΓΑΠ. Επιχειρεί και αυτός να διαλύσει το κόμμα που τον ανέδειξε και με το οποίο έγινε πρωθυπουργός.
Βίοι παράλληλοι, θα μπορούσε να πει κανείς: ο Γιώργος οδήγησε τη χώρα στο μνημόνιο 1, ο Αλέξης στο μνημόνιο 3, ο Γιώργος διέσπασε το ΠΑΣΟΚ, ο Αλέξης διέσπασε τον ΣΥΡΙΖΑ. Και, επιπλέον, διασύρει το ιστορικό κόμμα της ανανεωτικής Αριστεράς, ελπίζοντας σε καλύτερη (εκλογική τύχη) από εκείνη του Παπανδρέου. Βασικά, διασύρονται οικειοθελώς τα στελέχη του μέχρι πρότινος κραταιού κόμματος.
Η ιστορική αναλογία ανάμεσα στην ίδρυση του ΚΙΔΗΣΟ από τον Γιώργο Παπανδρέου το 2015 και τις πρόσφατες εξελίξεις με την ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα αναδεικνύει μια βαθύτερη παθογένεια του ελληνικού πολιτικού συστήματος: την τάση ορισμένων ηγετών να ταυτίζουν την προσωπική τους μοίρα με το κόμμα που τους ανέδειξε. Η πρώτη κοινή διάσταση Αλέξη-Γιώργου είναι η ψυχολογική και πολιτική άρνηση της αποστρατείας.
Τόσο ο Γιώργος Παπανδρέου το 2015 όσο και ο Αλέξης Τσίπρας σήμερα λειτούργησαν με την πεποίθηση ότι το «ιδεολογικό σήμα» τους παραμένει ισχυρότερο από τον κομματικό μηχανισμό. Ο ΓΑΠ πίστεψε ότι το «βαθύ ΠΑΣΟΚ» θα τον ακολουθούσε λόγω ονόματος και κληρονομιάς. Ο Αλέξης Τσίπρας, αντίστοιχα, πόνταρε στο ότι ο ΣΥΡΙΖΑ ήταν δικό του δημιούργημα και πως η βάση θα προτιμήσει τον «αρχηγό» έναντι των γραφειοκρατικών υπολειμμάτων. Η κίνηση αυτή εμπεριέχει ένα στοιχείο πολιτικού ναρκισσισμού, όπου η διάσπαση παρουσιάζεται ως «αναβάπτιση» και όχι ως τραύμα.
Η δεύτερη διάσταση αφορά την αποδόμηση της κυβερνητικής κληρονομιάς. Οπως η ίδρυση του ΚΙΔΗΣΟ σφράγισε το τέλος του ΠΑΣΟΚ ως κόμματος εξουσίας και το περιθωριοποίησε για μια δεκαετία, έτσι και η ίδρυση της ΕΛΑΣ στερεί από τον ΣΥΡΙΖΑ οποιοδήποτε κυβερνητικό αφήγημα.
Τα στελέχη που παρέμειναν στον ΣΥΡΙΖΑ βρίσκονται εγκλωβισμένα σε μια διαδικασία αυτοακυρωτικού διασυρμού, καθώς καλούνται να υπερασπιστούν ένα παρελθόν του οποίου ο αρχιτέκτονας βρίσκεται πλέον απέναντί τους. Η οικειοθελής απαξίωση των στελεχών πηγάζει από την αδυναμία τους να παράγουν πολιτική χωρίς την «ομπρέλα» του ηγέτη που τους καθιέρωσε.
Ωστόσο, η ειδοποιός διαφορά ανάμεσα στο 2015 και το σήμερα εντοπίζεται στη δυναμική των εκλογικών ακροατηρίων. Το 2015, το ΠΑΣΟΚ διέθετε ακόμα βαθιές κοινωνικές και συνδικαλιστικές ρίζες που του επέτρεψαν να επιβιώσει οριακά, αφήνοντας το ΚΙΔΗΣΟ εκτός Βουλής. Σήμερα, ο ΣΥΡΙΖΑ στερείται αυτών των χαρακτηριστικών. Ηταν ένα κόμμα που διογκώθηκε απότομα λόγω της κρίσης και βασίστηκε σχεδόν αποκλειστικά στο επικοινωνιακό χάρισμα του Τσίπρα.
Η διάλυση του ΣΥΡΙΖΑ και η δημιουργία της ΕΛΑΣ δεν δημιουργούν εναλλακτική πρόταση εξουσίας, μετατρέποντας τον χώρο στα αριστερά της Νέας Δημοκρατίας σε ένα κατακερματισμένο πεδίο προσωπικών στρατηγικών.
Θα γίνει Αντώνης;
Ο Αντώνης Σαμαράς διέσπασε τη ΝΔ το 1992. Ο Γιώργος Παπανδρέου διέσπασε το ΠΑΣΟΚ το 2015. Το 2026 το… σκέφτονται ξανά και οι δυο τους. Για τον δεξιό πολιτικό από τη Μεσσηνία το ενδεχόμενο αυτό είναι προ της υλοποίησης. Για τον βουλευτή Αχαΐας του ΠΑΣΟΚ τα πράγματα είναι πιο σύνθετα. Ο Γιώργος είναι πονηρός και περιμένει να βρεθούν σε αδιέξοδο Νίκος Ανδρουλάκης και Αλέξης Τσίπρας για να θέσει ξανά εαυτόν στη διάθεση της πατρίδας. Ή, αν ο Αλέξης πάρει προβάδισμα, δεδομένου ότι ο θυμωμένος Νίκος δεν φαίνεται να έχει πιθανότητες, τότε να ρίξει το ιστορικό του βάρος στη… συμπαράταξη που θέλει να δημιουργήσει ο πρόεδρος της ΕΛΑΣ. Δεύτερο δίδυμο με παράλληλους βίους; Τα γεγονότα θα αποφανθούν.
Της αντιγραφής το ανάγνωσμα
Το να ακολουθεί κάποιος μία τάση στο Διαδίκτυο είναι συνηθισμένο. Οχι, όμως, όταν αυτός ο κάποιος είναι πολιτικός αρχηγός. Ο λόγος για τον Νίκο Ανδρουλάκη, ο οποίος εμπνεύστηκε από το βίντεο του Παύλου Μαρινάκη για το Μουντιάλ και έκανε και αυτός το ίδιο. Και όχι μόνο μία φορά, αλλά δύο. Το πρώτο βίντεο ήταν καθαρή αντιγραφή, καθώς εμφανίστηκε να απαντά σε ερωτήσεις για την ποδοσφαιρική διοργάνωση, σενάριο όμοιο με εκείνο του κυβερνητικού εκπροσώπου. Στο δεύτερο ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ… άλλαξε κατηγορία. Με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης τον είδαμε να πανηγυρίζει στις εξέδρες το «χέρι του Θεού» το 1986 και να κάνει κουπί με τους Νορβηγούς το 2026.
Καμιά καινούργια ιδέα;
Στη Χαριλάου Τρικούπη οι άσπονδοι σύντροφοι του προέδρου δεν έκρυψαν την έκπληξή τους. Ορισμένοι αναρωτήθηκαν αν η επικοινωνιακή ομάδα του ΠΑΣΟΚ ξέμεινε από φρέσκες ιδέες, ενώ άλλοι στάθηκαν στην προσπάθεια του αρχηγού να δείξει ένα πιο νεανικό και cool προφίλ, έστω και με δανεικό concept.
Το επόμενο βήμα για τον Νίκο Ανδρουλάκη θα μπορούσε να είναι μια AI «συμμετοχή» στην πτώση του Τείχους του Βερολίνου ή, για να μείνουμε στα αθλητικά, να δίνει ασίστ στον Νίκο Γκάλη το 1987. Δωρεάν ιδέες από τον «Κόκκινο Γάτο» για τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ.
Κάηκε στο ζέσταμα
Μπορεί να οδήγησε στην έξωση από την Κουμουνδούρου τον Σωκράτη Φάμελλο, αλλά δεν κατάφερε να γίνει πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ. Ο Παύλος Πολάκης έμεινε με τη χαρά, καθώς οι εναπομείναντες σύντροφοι προτίμησαν τη Ρένα Δούρου. Και προ της συντριβής, ο αψύς Σφακιανός προτίμησε την υποχώρηση. Για χάρη της ενότητας πάντα. Αλλωστε, αυτή φαίνεται ξεκάθαρα πως είναι μία από τις αρετές του ΣΥΡΙΖΑ. Μόνο στην τρέχουσα κοινοβουλευτική θητεία έχουν συμβεί τρεις ή τέσσερις διασπάσεις. Και αν ο Κυριάκος Μητσοτάκης κάνει εκλογές την άνοιξη, έχουν χρόνο για κάνα δυο ακόμα.
