Πολεμικό κλίμα στον ΣΥΡΙΖΑ, με την πλευρά Πολάκη να υποστηρίζει αυτόνομη πορεία και οι «προεδρικοί» τη συνεργασία με τον Αλέξη Τσίπρα.

Σε τροχιά εσωκομματικής σύγκρουσης βρίσκεται ο ΣΥΡΙΖΑ με το πολιτικό θερμόμετρο να ανεβαίνει επικίνδυνα εν όψει των κρίσιμων συνεδριάσεων της Πολιτικής Γραμματείας, τις επόμενες ώρες, και της Κεντρικής Επιτροπής το Σάββατο. Οι συνεδριάσεις θεωρούνται καθοριστικές για το μέλλον του κόμματος, καθώς αναμένεται να αποτυπωθούν με σαφήνεια οι βαθιές διαφωνίες που διατυπώνονται από τα στελέχη του κόμματος.

Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκονται δύο βασικά στρατόπεδα με διαφορετικές στρατηγικές και πολιτικές προσεγγίσεις για την επόμενη ημέρα της παράταξης. Από τη μία πλευρά, ο Παύλος Πολάκης και οι υποστηρικτές του επιμένουν σε μια ξεκάθαρη, αυτόνομη πορεία του ΣΥΡΙΖΑ, χωρίς εξαρτήσεις και χωρίς πολιτικές συγχωνεύσεις.

Από την άλλη, το λεγόμενο «προεδρικό μπλοκ», που διατηρεί μεγαλύτερη επιρροή στους κομματικούς μηχανισμούς, αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο μελλοντικής συνεργασίας –ή ακόμα και ένταξης– στο νέο πολιτικό εγχείρημα του Αλέξη Τσίπρα, εφόσον αυτό προχωρήσει στη δημιουργία του. Η σύγκρουση πλέον στον ΣΥΡΙΖΑ δεν είναι απλώς οργανωτική αλλά βαθιά πολιτική και ιδεολογική.

Η πλευρά Πολάκη εκφράζει έντονη δυσπιστία απέναντι σε οποιοδήποτε σχέδιο επαναπροσέγγισης με τον πρώην πρόεδρο, θεωρώντας ότι κάτι τέτοιο θα ισοδυναμούσε με ακύρωση της προσπάθειας ανασυγκρότησης του κόμματος σε νέα βάση. Αντιθέτως, οι προεδρικοί εκτιμούν ότι η διατήρηση διαύλων επικοινωνίας με τον Α. Τσίπρα αποτελεί αναγκαία συνθήκη για την πολιτική επιβίωση και ενίσχυση του ευρύτερου προοδευτικού χώρου.

Το χάσμα μεταξύ των δύο πλευρών εμφανίζεται πλέον αγεφύρωτο. Στελέχη που συμμετέχουν στις εσωτερικές διεργασίες κάνουν λόγο για «δύο διαφορετικά κόμματα κάτω από την ίδια στέγη», ενώ δεν είναι λίγοι εκείνοι που προεξοφλούν ότι οι επόμενες ημέρες θα σηματοδοτήσουν εξελίξεις με χαρακτηριστικά εμφυλίου. Οι τόνοι έχουν ήδη ανέβει, με δημόσιες τοποθετήσεις και διαρροές που αποτυπώνουν το κλίμα έντασης και αμοιβαίας καχυποψίας.

Η συνεδρίαση της Πολιτικής Γραμματείας αναμένεται να λειτουργήσει ως προπομπός των αποφάσεων που θα ληφθούν στην Κεντρική Επιτροπή. Εκεί, οι συσχετισμοί δυνάμεων θα αποτυπωθούν με μεγαλύτερη σαφήνεια και ενδεχομένως θα τεθούν επί τάπητος κρίσιμα ζητήματα στρατηγικής όπως το ποια θα είναι η πολιτική φυσιογνωμία του κόμματος, ποιες οι συμμαχίες του, και κυρίως αν υπάρχει κοινός βηματισμός ή αν η διάσπαση είναι πλέον αναπόφευκτη.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η πλευρά Πολάκη προετοιμάζεται για σκληρή αντιπαράθεση, ζητώντας ρητές δεσμεύσεις ότι ο ΣΥΡΙΖΑ δεν θα ενταχθεί σε κανένα νέο σχήμα ούτε θα λειτουργήσει ως δορυφόρος άλλων πολιτικών πρωτοβουλιών. Παράλληλα, προβάλλεται η ανάγκη επιστροφής σε πιο «ριζοσπαστικές» θέσεις, με στόχο την επανασύνδεση με κοινωνικά στρώματα που απομακρύνθηκαν τα τελευταία χρόνια.

Αντίθετα, οι προεδρικοί εμφανίζονται πιο πραγματιστές, υπογραμμίζοντας ότι ο κατακερματισμός του προοδευτικού χώρου λειτουργεί προς όφελος των πολιτικών αντιπάλων. Στο πλαίσιο αυτό, δεν αποκλείουν συγκλίσεις και συνεργασίες, ακόμη και αν αυτές απαιτούν συμβιβασμούς που δεν είναι εύκολα αποδεκτοί απ’ όλους.

Το ερώτημα που κυριαρχεί είναι αν υπάρχει ακόμη περιθώριο σύνθεσης ή αν οι εξελίξεις έχουν ήδη δρομολογηθεί προς μια νέα διάσπαση. Ορισμένοι εκτιμούν ότι η ηγεσία θα επιχειρήσει να κερδίσει χρόνο, αποφεύγοντας οριστικές αποφάσεις και μεταθέτοντας τα δύσκολα για αργότερα. Ωστόσο, άλλοι θεωρούν ότι η πίεση της βάσης και η ένταση των διαφωνιών δεν αφήνουν πολλά περιθώρια για αναβολές.

Σε κάθε περίπτωση, το ενδεχόμενο αποχωρήσεων στελεχών βρίσκεται πλέον στο τραπέζι. Ήδη, σε κατ’ ιδίαν συζητήσεις, αρκετοί παράγοντες του κόμματος δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο να υπάρξουν νέα κύματα φυγής, τα οποία θα μπορούσαν να αποδυναμώσουν περαιτέρω το πολύπαθο κόμμα.

Το μόνο βέβαιο είναι ότι το πολιτικό κλίμα στον ΣΥΡΙΖΑ θυμίζει περισσότερο πεδίο μάχης παρά οργανωμένο κόμμα σε διαδικασία ανασυγκρότησης. Και όπως συμβαίνει σε κάθε εμφύλιο, οι πληγές που δημιουργούνται, δύσκολα επουλώνονται.

Από την άλλη πλευρά η στάση του Αλέξη Τσίπρα, τουλάχιστον προς το παρόν, χαρακτηρίζεται αποστασιοποιημένη, γεγονός που τροφοδοτεί περαιτέρω τα σενάρια για τον ρόλο που προτίθεται να διαδραματίσει στο επόμενο διάστημα.

Την ίδια στιγμή, ο πρώην πρωθυπουργός εστιάζει στην παρουσίαση του βιβλίου του στην Αλεξανδρούπολη τις επόμενες ώρες. Μέσα από τις δημόσιες παρεμβάσεις του, επαναφέρει τη γνωστή θέση περί ανάγκης για κοινή συμπόρευση των λεγόμενων προοδευτικών δυνάμεων, υπονοώντας ότι μια τέτοια συμμαχία θα πρέπει να συγκροτηθεί υπό την ηγεσία του. Η ρητορική αυτή δεν είναι καινούργια, ωστόσο αποκτά ιδιαίτερη σημασία στη συγκυρία που διανύει ο ΣΥΡΙΖΑ, με τις εσωτερικές ισορροπίες να δοκιμάζονται.

Παράλληλα, η απουσία ξεκάθαρης τοποθέτησης για τις τρέχουσες εσωκομματικές εξελίξεις ερμηνεύεται από ορισμένους ως στρατηγική επιλογή, που επιτρέπει στον ίδιο να διατηρεί ρόλο ρυθμιστή, χωρίς να εμπλακεί άμεσα στις αντιπαραθέσεις. Άλλοι, ωστόσο, εκτιμούν ότι η στάση αυτή ενδέχεται να ενισχύσει την αβεβαιότητα και να δυσχεράνει την προσπάθεια ενότητας στο μέλλον.

Τέλος, δύο παραιτήσεις συζητήθηκαν στην Κουμουνδούρου τις τελευταίες ώρες. Από τη μία η παραίτηση του Γρηγόρη Θεοδωράκη από τη θέση του αναπληρωτή εκπροσώπου του ΣΥΡΙΖΑ και από την Κεντρική Επιτροπή του κόμματος. Αλλά και η παραίτηση του Στέλιου Αποστόλου από τη θέση του συντονιστή διαφόρων τομέων. Ο τελευταίος ήταν για πολλά χρόνια στενός συνεργάτης του Αλέκου Φλαμπουράρη, ενώ οι πληροφορίες θέλουν και τα δύο πρόσωπα να κατευθύνονται στο νέο κόμμα Τσίπρα όταν ιδρυθεί.