Ανάμεσα στα θύματα των δύο βραβευμένων από τον Πούτιν ψηφιακών πειρατών είναι Μέρκελ, Μελόνι, Λαγκάρντ και Πιστόριους.
Να ξεκινήσουμε με κάτι που είναι τόσο βέβαιο όσο και ότι σήμερα είναι Δευτέρα 6 Ιουλίου. Η υπόθεση Ντόκου δεν είναι ελληνική ιδιαιτερότητα αλλά ένα ακόμη κεφάλαιο του υβριδικού ψυχρού πολέμου που διεξάγεται εναντίον ολόκληρης της Ευρώπης.
Ο σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας του πρωθυπουργού, Θάνος Ντόκος, έπεσε θύμα των Ρώσων Βλαντίμιρ Κουζνέτσοφ (Vovan) και Αλεξέι Στολιάροφ (Lexus), ενός διδύμου με μακρά ιστορία στοχευμένων επιχειρήσεων παραπλάνησης πολιτικών και θεσμικών προσώπων σε ολόκληρο τον δυτικό κόσμο.
Και ένα δεύτερο στοιχείο στην υπόθεση που συναγωνίζεται σε βεβαιότητα το πρώτο: η αντιπολίτευση βρήκε μια ευκαιρία να επιτεθεί στην κυβέρνηση. Αγνοώντας, προφανώς σκόπιμα, ότι βασικός κανόνας της υπεράσπισης της χώρας σου στη δυτική διπλωματία είναι να μην ταυτίζεσαι με τους σκοπούς όποιου της επιτίθεται, πόσο μάλλον όταν αυτός εξυπηρετεί μια σύγχρονη δικτατορία, τη Ρωσία, που ξεκίνησε τον πιο αιματηρό και βάρβαρο πόλεμο μετά τον Β΄ Παγκόσμιο.
Οι δύο Ρώσοι παρουσιάστηκαν ως στενοί συνεργάτες του υπουργού Αμυνας της Ουκρανίας, Ρουστέμ Ουμέροφ, με τον Ελληνα αξιωματούχο να δηλώνει σε μετέπειτα συνέντευξή του στον ΣΚΑΪ ότι νόμιζε πως έβλεπε τον ίδιο, κάτι που παραπέμπει ευθέως σε χρήση τεχνολογίας deepfake. Ο Θάνος Ντόκος, μόλις αντιλήφθηκε το περιστατικό, ενημέρωσε αμέσως την ΕΥΠ και τον πρωθυπουργό, ακολουθώντας κατά δήλωσή του τα προβλεπόμενα πρωτόκολλα.
Σύμφωνα με άτυπη ενημέρωση του Μεγάρου Μαξίμου προς τον Τύπο: «Πρόκειται για υβριδικού χαρακτήρα επίθεση με διείσδυση στα πρωτόκολλα ασφαλείας, μέσω χρήσης εξαιρετικά προηγμένης τεχνολογίας Τεχνητής Νοημοσύνης. Βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη πρόγραμμα για την αναβάθμιση της ασφάλειας των επικοινωνιών, σε ένα διαρκώς εξελισσόμενο περιβάλλον υβριδικών επιθέσεων. Καμία διαρροή εμπιστευτικής ή απόρρητης πληροφορίας δεν προέκυψε κατά τη διάρκεια της συνομιλίας. Ανάλογες επιθέσεις έχουν γίνει στο παρελθόν σε υψηλόβαθμους Ευρωπαίους αξιωματούχους».
Το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ, μέσω τριών διαδοχικών ανακοινώσεων του εκπροσώπου Τύπου, Κώστα Τσουκαλά, έκανε λόγο για «διασυρμό της χώρας» και ζήτησε την αποπομπή ενός εκ των πλέον έμπειρων στελεχών του μηχανισμού πολιτικής διαχείρισης των εξωτερικών θεμάτων για λογαριασμό του πρωθυπουργού, σχολιάζοντας ειρωνικά ότι θα έπρεπε να μετονομαστεί σε «γενικό γραμματέα Εθνικής Ανασφάλειας».
Η Νέα Αριστερά κάλεσε τον Ντόκο σε παραίτηση χαρακτηρίζοντας «φάρσα» την ίδια την κυβέρνηση. Το ΚΚΕ επιχείρησε να μετατοπίσει τη συζήτηση στην ελληνική εξωτερική πολιτική έναντι της Ουκρανίας, αγνοώντας σκοπίμως την ουσία της υπόθεσης, δηλαδή τη ρωσική ψηφιακή επιθετικότητα με βόμβες… παραπληροφόρησης. Ακόμη και η παρέμβαση του πρώην πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά κινήθηκε στο ίδιο πλαίσιο, καθώς έθεσε δημόσια ερώτημα για την παραμονή Ντόκου στη θέση του.
Ουδεμία απ’ αυτές τις αντιδράσεις δεν έθεσε το ερώτημα που πραγματικά έχει σημασία: πώς προστατεύεται καλύτερα η χώρα από αντίστοιχες επιχειρήσεις στο μέλλον; Αντ’ αυτού, επιλέχθηκε η ευκολότερη οδός, η προσωποποίηση του ζητήματος γύρω από τον Θάνο Ντόκο.
Η Ελλάδα «μη φιλική χώρα» στο Κρεμλίνο
Η Ελλάδα δεν είναι μια τυχαία επιλογή στόχου της ρωσικής παραπληροφόρησης. Είναι, εδώ και σχεδόν τέσσερα χρόνια, επίσημα καταγεγραμμένη από το Κρεμλίνο ως «αντίπαλη χώρα».
Ο ρωσικός κατάλογος «μη φιλικών χωρών» δημιουργήθηκε τον Μάιο του 2021, αρχικά μόνο με ΗΠΑ και Τσεχία. Τον Μάρτιο του 2022, λίγες ημέρες μετά την εισβολή στην Ουκρανία, το Κρεμλίνο τον διεύρυνε δραματικά σε 48 χώρες και εδάφη, εντάσσοντας όλα σχεδόν τα κράτη-μέλη της ΕΕ, τις ΗΠΑ, τη Βρετανία, τον Καναδά και άλλους δυτικούς συμμάχους. Η Ελλάδα προστέθηκε ονομαστικά αργότερα: στις 22 Ιουλίου 2022, μαζί με τη Δανία, τη Σλοβενία, την Κροατία και τη Σλοβακία, με διάταγμα που υπέγραψε ο Ρώσος πρωθυπουργός, Μιχαήλ Μισούστιν.
Ποιοι είναι οι Vovan και Lexus
Πίσω από τα ψευδώνυμα κρύβονται ο Βλαντίμιρ Κουζνέτσοφ, γεννημένος το 1986 στο Νοβοροσίσκ, και ο Αλεξέι Στολιάροφ, γεννημένος το 1987 στο Εκατερίνμπουργκ. Ο κατάλογος των θυμάτων τους διαβάζεται σαν ιστορικό της δυτικής πολιτικής ζωής της τελευταίας δεκαετίας: ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν το 2016, ο Αμερικανός βουλευτής Ανταμ Σιφ το 2018, ο πρίγκιπας Χάρι, ο Καναδός πρωθυπουργός, Τζάστιν Τριντό, και οι Αμερικανοί πολιτικοί Μπέρνι Σάντερς και Κάμαλα Χάρις το 2020, ο Πολωνός πρόεδρος, Αντρέι Ντούντα, και ο Βρετανός υπουργός Αμυνας, Μπεν Γουάλας, το 2022, η Ανγκελα Μέρκελ και η επικεφαλής της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, το 2023, η Ιταλίδα πρωθυπουργός, Τζόρτζια Μελόνι, και ο Γερμανός υπουργός Αμυνας, Μπόρις Πιστόριους, το 2025.
Το μοτίβο των επιθέσεων είναι πάνω κάτω το ίδιο: τα θύματά τους είναι σχεδόν πάντα πρόσωπα ή κυβερνήσεις που επικρίνουν τη Μόσχα για την επίθεσή της στην Ουκρανία. Οι ίδιοι έχουν παραδεχθεί δημόσια ότι δεν θα έκαναν ποτέ φάρσα σε συμμάχους του Πούτιν. Δυτικές μυστικές υπηρεσίες έχουν εκτιμήσει επισήμως ότι το δίδυμο συνδέεται με τις ρωσικές υπηρεσίες ασφαλείας. Τον Ιούλιο του 2024, το ίδιο το Κρεμλίνο τούς απένειμε επίσημα το κρατικό παράσημο του Τάγματος της Φιλίας. Και είναι τουλάχιστον αφελές να παίρνει κανείς στα σοβαρά τον ισχυρισμό του Vovan ότι «απλώς έστειλαν ένα email και η ελληνική πλευρά ανταποκρίθηκε».
