Η Αιμιλία Κουγιά επιμελείται και παρουσιάζει στο καφέ του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου την έκθεση του Νικόλαου Πεξομάτη με τίτλο «Κάτω από την Αρχή».
Τα εγκαίνια της έκθεσης θα γίνουν το Σάββατο 14 Μαρτίου και ώρα 12:00 - 15:00. Η έκθεση θα διαρκέσει μέχρι τις 2 Απριλίου.
Κάτω από την Αρχή
Για τον Νικόλαο Πεξομάτη μιλούν με λόγια καρδιάς ο ζωγράφος και εκλεκτός φίλος του, Τάσος Μπαμπατζιάς, και η σύντροφος της ζωής του και σύζυγός του Μαργαρίτα-Αθηνά Ροζάκη:
Υπάρχουν και καλλιτέχνες που αδιαφορούν για τις μόδες. Καλλιτέχνες που μοιάζουν να μην ενδιαφέρονται όχι για το τι γίνεται γύρω τους, αλλά για ό,τι δεν τους αφορά εσωτερικά. Υπάρχουν καλλιτέχνες βυθισμένοι μέσα στις λόξες τους, στις εμμονές τους, στις πνευματικές ενοράσεις τους. Καλλιτέχνες που βασανίζονται κυριολεκτικά για να μετατρέψουν ένα κομμάτι χαρτί με κάποιες γραμμές και χρώματα σε ποίηση.
Δεν το κάνουν επί τούτου (δεν πετυχαίνει έτσι), απλώς παιδεύονται αενάως για να αντικρίσουν κάποια στιγμή ένα μεταφυσικό φως, χωρίς να ξέρουν καν αν υπάρχει κάτι τέτοιο. Κολυμπούν σε μια αχανή θάλασσα ανησυχίας και ματαιότητας — γιατί έτσι. Έτσι είναι, πώς να το κάνουμε;
Σπάνια τους βλέπουμε, αλλά υπάρχουν. Αυτοί οι καλλιτέχνες είναι ήρωες της πλαστικής και της πνευματικής ύλης. Ο Νικόλαος Πεξομάτης είναι ένας από αυτούς.
Τάσος Μπαμπατζιάς
Ο Νίκος Πεξομάτης ταλανίζεται κάθε στιγμή με την αναμέτρηση του πώς θα ξεκινήσει, από πού θα πιαστεί, με ποιον τρόπο θα σταθεί κάτω από την Αρχή.
Συχνά η αρχή της προσπάθειάς του πηγάζει από μια ανάμνηση των παιδικών του χρόνων, ενώ άλλες φορές αυτή τον συνοδεύει και τον στιγματίζει. Η θέα, για παράδειγμα, ενός τυφλού ψάλτη που άνοιγε τεράστια βιβλία και άγγιζε τις σελίδες με τα δάχτυλα, ψάλλοντας με απόλυτη συγκέντρωση και με το κεφάλι ψηλά προς τον τρούλο του ναού, μετέτρεψε την αρχική απορία σε αγωνιώδη προσπάθεια να κατανοήσει αυτό που είχε συμβεί.
Η δυναμική στάση ανατροπής αυτού του ανθρώπου που –παρά το κενό της όρασής του– αναζητεί μέσα από αυτό την επικοινωνία με την Αρχή και δεν εγκαταλείπει την προσπάθεια να μεταμορφώσει το έλλειμμα, τον συγκλονίζει και τον συγκινεί.
Την προσπάθεια αυτής της μεταμόρφωσης δοκιμάζει να αποκαλύψει και ο Νίκος Πεξομάτης μέσα από τα έργα του, δημιουργώντας τις αναγκαίες για εκείνον ρωγμές στην ύπαρξή του, ώστε να κρυφοκοιτάξουν εντός τους οι θεατές και, με τη συνοδεία του προσώπου της ανάμνησης, να απαλλαγεί από το φορτίο των παθών και των φόβων του, αναγνωρίζοντάς τα, ώστε να δώσει ένα νόημα στην ύπαρξή του.
Δεν συγκρούεται, ούτε δημιουργεί απλώς πάνω στο χαρτί· γίνεται ένας τόπος συνομιλίας. Αναζητεί μέσα σε αυτόν τη λυτρωτική αλήθεια, εκείνη που θα τον οδηγήσει να συμπορευτεί με την Αρχή. Έναν τόπο όπου θα βρει την οικειότητα να εμπιστευτεί τον Θεό ως Αρχή, ως όργανο αγάπης, αλήθειας και ελπίδας, που θα τον καλέσει να απαλλαγεί από τα πάθη και τον φόβο, ώστε να μεταμορφωθεί η ύπαρξή του, να λυτρωθεί από τα δεσμά τους και να ελευθερωθεί.
Η πορεία κάτω από την Αρχή δεν τελειώνει ποτέ. Κάθε φορά που ο δημιουργός ρίχνει ματιές στα έργα του, αρχίζει μια νέα πορεία, μια νέα προσπάθεια μεταμόρφωσης. Η συνομιλία αυτή δεν έχει ημερομηνία λήξης. Με την έκθεση των έργων του καλεί -αλλά και θέτει τον εαυτό του- σε μια συλλογική πορεία κάτω από την Αρχή.
Μαργαρίτα-Αθηνά Ροζάκη
