Ο Ντόναλντ Τραμπ καλεί συμμάχους να στείλουν πολεμικά πλοία στα Στενά του Ορμούζ, ενώ η ένταση με το Ιράν απειλεί την παγκόσμια αγορά πετρελαίου.
Η ένταση στο μεσανατολικό κλιμακώνεται επικίνδυνα, με τα Στενά του Ορμούζ να βρίσκεται στο επίκεντρο μιας νέας γεωπολιτικής κρίσης που απειλεί την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια. Το στρατηγικής σημασίας θαλάσσιο πέρασμα, από το οποίο διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου, έχει μετατραπεί σε πεδίο έντονων στρατιωτικών και διπλωματικών εξελίξεων, καθώς οι επιθέσεις σε εμπορικά πλοία και οι συγκρούσεις στην περιοχή προκαλούν διεθνή ανησυχία.
Μέσα σε αυτό το τεταμένο σκηνικό, ο Ντόναλντ Τραμπ απηύθυνε δημόσια έκκληση προς συμμάχους και μεγάλες δυνάμεις να στείλουν πολεμικά πλοία στην περιοχή, προκειμένου να διασφαλιστεί η ελευθερία της ναυσιπλοΐας και να αποτραπεί περαιτέρω αποσταθεροποίηση της αγοράς ενέργειας. Η κίνηση αυτή έρχεται ενώ η αντιπαράθεση με το Ιράν παραμένει σε υψηλά επίπεδα, με τον κίνδυνο μιας ευρύτερης σύγκρουσης να προκαλεί ανησυχία σε κυβερνήσεις, αγορές και ενεργειακούς οργανισμούς παγκοσμίως.
Τα αιτήματα των ΗΠΑ
Ο Ντόναλντ Τραμπ (Donald Trump) έχει δηλώσει ότι οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν να βομβαρδίζουν την ακτογραμμή και ιρανικά πλοία ώστε «σύντομα να γίνει το Στενό του Ορμούζ ΑΝΟΙΧΤΟ, ΑΣΦΑΛΕΣ και ΕΛΕΥΘΕΡΟ!», αλλά έχει επίσης καλέσει και άλλες χώρες να στείλουν πολεμικά πλοία.
«Ελπίζω η Κίνα, η Γαλλία, η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα, το Ηνωμένο Βασίλειο και άλλοι, που επηρεάζονται από αυτόν τον τεχνητό περιορισμό, να στείλουν πλοία στην περιοχή ώστε το Στενό του Ορμούζ να μην αποτελεί πλέον απειλή από ένα έθνος που έχει αποκεφαλιστεί πλήρως», δήλωσε ο Τραμπ σε ανάρτηση στο Truth Social στις 14 Μαρτίου.
Η προειδοποίηση
Ο Αμερικανός πρόεδρος προειδοποίησε αργότερα ότι η αποτυχία διασφάλισης του στενού θα ήταν «πολύ κακή για το μέλλον του ΝΑΤΟ».
Το Στενό έχει ουσιαστικά αποκλειστεί από το Ιράν, με εξαίρεση λίγα πλοία που μεταφέρουν ιρανικό πετρέλαιο σε χώρες όπως η Ινδία και η Κίνα, από τότε που το Ισραήλ και οι ΗΠΑ επιτέθηκαν στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου.
Πολλαπλά εμπορικά πλοία στο στενό έχουν πληγεί από «άγνωστα βλήματα» κατά τη διάρκεια περισσότερων από δύο εβδομάδων πολέμου, με έναν άνθρωπο να αναφέρεται νεκρός.
Περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου διέρχεται από αυτό το πέρασμα. Οι παγκόσμιες τιμές πετρελαίου αυξήθηκαν και ορισμένες χώρες στην Ασία λαμβάνουν μέτρα για εξοικονόμηση καυσίμων. Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ θα μπορούσε να συνοδεύει πλοία μέσω του στενού – ωστόσο, σε επίσημο λογαριασμό του υπουργείου Ενέργειας αναρτήθηκε λανθασμένα ότι αυτό έχει ήδη συμβεί, κάτι που δεν ισχύει ακόμη.
Αυτά είναι όσα έχουν δηλώσει άλλες χώρες ως απάντηση στο αίτημα του Τραμπ:
Ηνωμένο Βασίλειο
Σε συνέντευξη Τύπου τη Δευτέρα, ο πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ δήλωσε ότι συνεχίζονται συνομιλίες με τις ΗΠΑ, Ευρωπαίους και εταίρους του Κόλπου για την εξεύρεση ενός «βιώσιμου σχεδίου», αλλά «δεν έχουμε φτάσει ακόμη στο σημείο λήψης αποφάσεων».
Ερωτηθείς από το BBC την Κυριακή αν το Ηνωμένο Βασίλειο εξετάζει την αποστολή drones ή πλοίων στην περιοχή, ο υπουργός Ενέργειας Εντ Μίλιμπαντ απάντησε: «Μπορείτε να είστε βέβαιοι ότι όλες οι επιλογές που μπορούν να βοηθήσουν στο άνοιγμα του στενού εξετάζονται σε συνεργασία με τους συμμάχους μας».
Αποφεύγοντας να δώσει επιχειρησιακές λεπτομέρειες, επανέλαβε ότι «ο τερματισμός της σύγκρουσης είναι ο καλύτερος και πιο σίγουρος τρόπος για να ανοίξει ξανά το στενό».
Γερμανία
Κυβερνητικός εκπρόσωπος δήλωσε ότι ο πόλεμος με το Ιράν «δεν έχει καμία σχέση με το ΝΑΤΟ», ενώ ο υπουργός Άμυνας, Μπόρις Πιστόριους διερωτήθηκε: «Τι περιμένει ο Τραμπ από λίγες ευρωπαϊκές φρεγάτες που δεν μπορεί να κάνει το ισχυρό αμερικανικό ναυτικό;»
«Αυτός δεν είναι δικός μας πόλεμος. Δεν τον ξεκινήσαμε εμείς».
Γαλλία
Ο πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι προσπαθεί να συγκροτήσει μια συμμαχία για τη συνοδεία πλοίων και τη διασφάλιση της ελευθερίας ναυσιπλοΐας.
Ωστόσο, είπε ότι αυτό θα μπορούσε να συμβεί μόνο αφού περάσει η «πιο έντονη φάση» της σύγκρουσης. Λίγες ημέρες αργότερα, η υπουργός Άμυνας, Κατρίν Βοτρίν δήλωσε ότι δεν υπάρχουν άμεσα σχέδια αποστολής πλοίων στο Στενό του Ορμούζ.
Στις 14 Μαρτίου, το γαλλικό υπουργείο Εξωτερικών ανέφερε ότι η ομάδα μάχης αεροπλανοφόρου της χώρας παραμένει στην Ανατολική Μεσόγειο και η αποστολή της είναι «αμυντική».
Κίνα
Ερωτηθείς από δημοσιογράφους τη Δευτέρα αν η χώρα έχει λάβει αίτημα αποστολής πλοίων και πώς θα απαντήσει, ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Λιν Τζιαν δήλωσε: «Η Κίνα καλεί εκ νέου τα μέρη να σταματήσουν άμεσα τις στρατιωτικές επιχειρήσεις, να αποφύγουν περαιτέρω κλιμάκωση και να αποτρέψουν την περιφερειακή αναταραχή από το να επηρεάσει περαιτέρω την παγκόσμια οικονομία».
Πρόσθεσε επίσης ότι η Κίνα βρίσκεται «σε επικοινωνία με τα εμπλεκόμενα μέρη για την αποκλιμάκωση της κατάστασης».
Νότια Κορέα
Την Κυριακή, το υπουργείο Εξωτερικών δήλωσε στο BBC ότι η χώρα «παρακολουθεί στενά» τις δηλώσεις του Τραμπ και ότι οι δύο χώρες θα συνεχίσουν να «επικοινωνούν στενά και να λάβουν απόφαση μετά από προσεκτική εξέταση».
«Η κορεατική κυβέρνηση παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και εξετάζει διάφορα μέτρα, λαμβάνοντας συνολικά υπόψη την προστασία των πολιτών και την ασφάλεια των ενεργειακών διαδρομών», ανέφερε το υπουργείο.
Ο υπουργός Άμυνας, Αν ΓκιουΜπεκ, δήλωσε στο κοινοβούλιο ότι η αποστολή πολεμικού πλοίου θα απαιτούσε κοινοβουλευτική έγκριση.
Ιαπωνία
Η πρωθυπουργός, Σανάε Τακαΐτσι δήλωσε τη Δευτέρα ότι δεν έχει λάβει αίτημα για αποστολή συνοδευτικών πλοίων.
«Η ιαπωνική κυβέρνηση εξετάζει ποια μέτρα είναι απαραίτητα. Φυσικά, αυτό θα γίνει εντός του ιαπωνικού νομικού πλαισίου, αλλά προχωρούμε σε εκτίμηση για το πώς μπορούμε να προστατεύσουμε τα ιαπωνικά πλοία και τα πληρώματά τους», δήλωσε.
Η Τακαΐτσι αναμένεται να συναντήσει τον Τραμπ στην Ουάσινγκτον στις 19 Μαρτίου.
Ευρωπαϊκή Ένωση
Η επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής, Κάγια Κάλας, δήλωσε τη Δευτέρα ότι «προς το παρόν δεν υπάρχει διάθεση» για αλλαγή της εντολής της υπάρχουσας ναυτικής αποστολής στην περιοχή.
«Κανείς δεν είναι έτοιμος να θέσει τους ανθρώπους του σε κίνδυνο στο Στενό του Ορμούζ», δήλωσε στο πρακτορείο Reuters, προσθέτοντας ότι «πρέπει να βρούμε διπλωματικούς τρόπους για να διατηρηθεί ανοιχτό».
