Στις κάλπες προσέρχονται σήμερα (13/9) οι πολίτες στη Σουηδία, σε μια κρίσιμη εκλογική αναμέτρηση που μπορεί να οδηγήσει για πρώτη φορά τους ακροδεξιούς Σουηδούς Δημοκράτες στην κυβέρνηση.
Η κεντροαριστερή αντιπολίτευση της Μαγκνταλένα Άντερσον εξακολουθεί να προηγείται οριακά, όμως ο πρωθυπουργός Ουλφ Κρίστερσον έχει περιορίσει τη διαφορά και διεκδικεί μία δεύτερη θητεία.
Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις δίνουν μικρό προβάδισμα στο κεντροαριστερό στρατόπεδο έναντι του κυβερνητικού δεξιού μπλοκ. Η εικόνα αυτή αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο πολιτικής αλλαγής, χωρίς ωστόσο να διαμορφώνει ασφαλή πρόβλεψη για την επόμενη ημέρα.
Ο Ουλφ Κρίστερσον, ο οποίος βρισκόταν πίσω στις μετρήσεις κατά το μεγαλύτερο μέρος της τετραετούς θητείας του, ανέκτησε μέρος του χαμένου εδάφους τις τελευταίες εβδομάδες της προεκλογικής περιόδου. Την ίδια στιγμή, η Μαγκνταλένα Άντερσον και οι Σοσιαλδημοκράτες εμφανίζουν απώλειες σε σχέση με τις προηγούμενες επιδόσεις τους.
Οι υποστηρικτές του δεξιού συνασπισμού εκτιμούν ότι η κυβερνητική πολιτική συνέβαλε στον περιορισμό της βίας των συμμοριών και στη σημαντική μείωση της μετανάστευσης. Μια νέα εκλογική νίκη, όπως υποστηρίζουν, θα αποτελούσε έγκριση αυτής της κατεύθυνσης και θα επέτρεπε τη συνέχιση των ίδιων μέτρων.
«Μπορούμε να ενώσουμε κόμματα, ψηφοφόρους και ζητήματα σε κοινή δράση. Γι’ αυτό καταφέρνουμε να υλοποιούμε πράγματα», δήλωσε αυτή την εβδομάδα σε δημοσιογράφους στο κοινοβούλιο ο Κρίστερσον, ο οποίος έχει δεσμευθεί να εντάξει τους ακροδεξιούς Σουηδούς Δημοκράτες στην κυβέρνηση, εφόσον επικρατήσει το μπλοκ του.
Οι επικριτές της κυβέρνησης υποστηρίζουν, από την πλευρά τους, ότι η συγκεκριμένη πολιτική περιορίζει τις ατομικές ελευθερίες και αυξάνει την πίεση προς τους μετανάστες. Όπως σημειώνουν, το μήνυμα που εκπέμπεται είναι ότι πρέπει είτε να προσαρμοστούν περισσότερο στα σουηδικά πολιτισμικά πρότυπα είτε να εγκαταλείψουν τη χώρα.
«Έχουμε γίνει μια πιο σκληρή κοινωνία, μια πιο σιωπηλή κοινωνία, αλλά και μια φτωχότερη κοινωνία, καθώς η ανάπτυξη κινήθηκε πολύ κάτω από τις δυνατότητές μας και τα νοικοκυριά βλέπουν ότι με τους μισθούς τους αγοράζουν όλο και λιγότερα», δήλωσε η Άντερσον στο Reuters.
«Η χώρα μας στήριξε τη δύναμή της στο να μοιραζόμαστε τις επιτυχίες ο ένας του άλλου και στο να μένουμε ενωμένοι όταν τα πράγματα δυσκολεύουν».
Η ευρωπαϊκή άνοδος της ακροδεξιάς περνά και από τη Σουηδία
Περισσότεροι από οκτώ εκατομμύρια ψηφοφόροι καλούνται να εκλέξουν τα 349 μέλη του σουηδικού κοινοβουλίου, σε μια χώρα περίπου 10,6 εκατομμυρίων κατοίκων. Τα εκλογικά τμήματα ανοίγουν στις 08:00 τοπική ώρα, δηλαδή στις 09:00 ώρα Ελλάδας, ενώ τα πρώτα exit polls αναμένονται μετά το κλείσιμο της διαδικασίας.
Η Σουηδία, κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εντάχθηκε στο ΝΑΤΟ μετά την έναρξη της πλήρους κλίμακας ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία. Το αποτέλεσμα των εκλογών παρακολουθείται στενά και εκτός των συνόρων της, καθώς μπορεί να σηματοδοτήσει μια ακόμη επιτυχία για την ευρωπαϊκή ακροδεξιά.
Μια ισχυρή επίδοση των Σουηδών Δημοκρατών αναμένεται να ενισχύσει πολιτικά τα ακροδεξιά κόμματα που κερδίζουν έδαφος σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες. Η εξέλιξη έρχεται μετά τη σημαντική νίκη που κατέγραψε αυτόν τον μήνα το αντιμεταναστευτικό κόμμα Εναλλακτική για τη Γερμανία σε περιφερειακές εκλογές.
Η σουηδική Δεξιά έχει ήδη συμφωνήσει στη συγκρότηση τετρακομματικής κυβέρνησης υπό τον Κρίστερσον, εφόσον εξασφαλίσει την απαραίτητη κοινοβουλευτική δύναμη. Αντίθετα, ο δρόμος της Άντερσον προς την πρωθυπουργία παραμένει περισσότερο σύνθετος.
Κομβικό ρόλο μπορεί να διαδραματίσει η επίδοση των Φιλελευθέρων, καθώς για την είσοδο ενός κόμματος στο κοινοβούλιο απαιτείται ποσοστό τουλάχιστον 4%. Εάν ξεπεράσουν το συγκεκριμένο όριο, θα ενισχύσουν το δεξιό μπλοκ, στο οποίο συμμετέχουν οι Μετριοπαθείς, οι Χριστιανοδημοκράτες και οι Σουηδοί Δημοκράτες.
Υπό την ηγεσία του Τζίμι Όκεσον, οι Σουηδοί Δημοκράτες στήριξαν κοινοβουλευτικά επί τέσσερα χρόνια την κυβέρνηση μειοψηφίας του Κρίστερσον. Πλέον επιδιώκουν να περάσουν από τον ρόλο του εξωτερικού υποστηρικτή στην άμεση άσκηση κυβερνητικής εξουσίας, διεκδικώντας ακόμη και σημαντικά υπουργικά χαρτοφυλάκια.
Παρά τη σφοδρή αντιπαράθεση, τα δύο στρατόπεδα έχουν παρόμοιες θέσεις σε ορισμένα βασικά ζητήματα. Μεταξύ αυτών βρίσκονται η συνέχιση της στήριξης προς την Ουκρανία, η ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων και η οικονομική ανακούφιση των νοικοκυριών που δοκιμάζονται από την κρίση του κόστους ζωής.
Το δύσκολο παζλ της Άντερσον για τον σχηματισμό κυβέρνησης
Οι Σοσιαλδημοκράτες, οι Πράσινοι, το Αριστερό Κόμμα και το Κεντρώο Κόμμα συμφωνούν στην ανάγκη αύξησης των δαπανών για την κοινωνική πρόνοια και τον δημόσιο τομέα. Οι μεταξύ τους διαφορές, όμως, παραμένουν σημαντικές και μπορεί να δυσκολέψουν τις μετεκλογικές διαπραγματεύσεις.
Ένα από τα βασικά σημεία τριβής είναι η μεταναστευτική πολιτική, καθώς το κόμμα της Άντερσον υποστηρίζει αυστηρότερη γραμμή από εκείνη που προτείνουν ορισμένοι πιθανοί κυβερνητικοί εταίροι του.
Διαφωνίες καταγράφονται επίσης γύρω από την επιβολή φόρου στους δισεκατομμυριούχους και την κατασκευή νέων πυρηνικών αντιδραστήρων. Παράλληλα, το Κεντρώο Κόμμα έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν προτίθεται να στηρίξει κυβέρνηση στην οποία θα συμμετέχει το Αριστερό Κόμμα, περιορίζοντας τις διαθέσιμες επιλογές της Άντερσον.
Η ηγεσία του Κεντρώου Κόμματος θα προτιμούσε τη μετακίνηση των Χριστιανοδημοκρατών προς το αντίπαλο στρατόπεδο, ώστε να δημιουργηθεί μια ευρύτερη κεντρώα κυβέρνηση. Μέχρι στιγμής, πάντως, ένα τέτοιο ενδεχόμενο δεν συγκεντρώνει πολλές πιθανότητες.
