Το εγχείρημα του Αλέξη Τσίπρα κινείται στα όρια της λογικής και ηθικής αντίφασης.
Ενώ η κυβερνητική θητεία του παρουσιάζεται από τον ίδιο ως μια ιστορικά επιτυχημένη πορεία, η οποία έβγαλε τη χώρα από τα μνημόνια, ρύθμισε το χρέος και διέσωσε την κοινωνική συνοχή, τα στελέχη που σχεδίασαν, υλοποίησαν και υπερασπίστηκαν αυτή την πολιτική αντιμετωπίζονται σήμερα απαξιωτικά και ως ακατάλληλα για την ΕΛΑΣ.
Η επίσημη γραμμή του νέου κόμματος εκφράστηκε με απόλυτη κυνικότητα από την εκπρόσωπο Τύπου, Θεώνη Κουφονικολάκου, η οποία δήλωσε πως «δεν θα μαζέψουμε τα θραύσματα των άλλων κομμάτων».
Αυτή η εμφανής δυσαρμονία ανάμεσα στο «κυβερνητικό παρελθόν» και το «δυναμικό ξεκίνημα» δεν αποτελεί απλώς μια εσωκομματική ασυνέπεια. Πρόκειται για ένα θεμελιώδες δομικό πρόβλημα που ναρκοθετεί την αξιοπιστία του νέου εγχειρήματος, γεννώντας μια σειρά από αμείλικτα ερωτήματα που στρέφονται προσωπικά κατά του πρώην πρωθυπουργού.
Τα «θραύσματα» της οικονομικής πολιτικής
Αν η οικονομική πολιτική του 2015-2019 ήταν υποδειγματική και επιτυχημένη όσο διατείνεται ο Αλέξης Τσίπρας, γιατί τότε οι αρχιτέκτονες της οικονομίας και οι κορυφαίοι υπουργοί των υπουργείων Οικονομικών και Ανάπτυξης αντιμετωπίζονται σήμερα ως «θραύσματα»;
Πρόσωπα όπως ο Ευκλείδης Τσακαλώτος, ο οποίος διαχειρίστηκε το τρίτο μνημόνιο και το «μαξιλάρι» των 37 δισεκατομμυρίων, ή ο Γιώργος Σταθάκης και ο Γιάννης Δραγασάκης, που καθόρισαν την αναπτυξιακή στρατηγική της χώρας, βρίσκονται σήμερα εκτός του κάδρου της νέας προσπάθειας.
Αν η έξοδος από τα μνημόνια ήταν συλλογική επιτυχία, γιατί το στελεχιακό δυναμικό που τη διαχειρίστηκε κρίνεται ακατάλληλο για τη δημόσια εικόνα του νέου φορέα; Πώς μπορεί ένας πρωθυπουργός να επαίρεται για τα οικονομικά επιτεύγματα της κυβέρνησής του, όταν ο ίδιος θεωρεί τους υπουργούς του «βαρίδια»;
Περί εθνικών επιτυχιών και διαχείρισης κρίσεων
Η διαχείριση της εξωτερικής πολιτικής και της άμυνας προβάλλεται συχνά από τον Αλέξη Τσίπρα ως η μεγαλύτερη εθνική παρακαταθήκη του, με κορυφαία τη Συμφωνία των Πρεσπών. Πώς συμβιβάζεται, λοιπόν, η αποθέωση του έργου με την πλήρη εξαφάνιση και τον αποκλεισμό των προσώπων που ηγήθηκαν αυτών των χαρτοφυλακίων;
Ο Νίκος Κοτζιάς, ο αρχιτέκτονας της εξωτερικής πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ, ή στελέχη που διαχειρίστηκαν την εθνική άμυνα και την ασφάλεια, όπως ο Πάνος Καμμένος και ο Ευάγγελος Αποστολάκης, δεν έχουν καμία θέση στην ΕΛΑΣ. Αν οι Πρέσπες ήταν μια «ιστορική επιτυχία» που άλλαξε τη μοίρα των Βαλκανίων, γιατί οι άνθρωποι που την υπέγραψαν και την υποστήριξαν περνούν σήμερα από το εξευτελιστικό face control της κυρίας Κουφονικολάκου;
Η αντίφαση γίνεται ακόμη πιο έντονη αν αναλογιστεί κανείς τις μεγάλες κρίσεις που σημάδεψαν την τετραετία 2015-2019. Στον τομέα της μεταναστευτικής πολιτικής, η διαχείριση του προσφυγικού με επίκεντρο τη Μόρια προκάλεσε διεθνείς αντιδράσεις. Υπουργοί όπως ο Γιάννης Μουζάλας ή ο Δημήτρης Βίτσας σήκωσαν το βάρος της κριτικής. Σήμερα, ο Αλέξης Τσίπρας επιχειρεί να διαγράψει αυτές τις μαύρες σελίδες, γυρίζοντας την πλάτη σ’ αυτά τα πρόσωπα.
Το ίδιο και με την τραγωδία στο Μάτι, που συγκλόνισε το πανελλήνιο και αποκάλυψε την κατάρρευση του κρατικού μηχανισμού. Οσοι βρέθηκαν σ’ εκείνη τη σύσκεψη, όπως ο Νίκος Τόσκας στο υπουργείο Προστασίας του Πολίτη ή ο Πάνος Σκουρλέτης στο υπουργείο Εσωτερικών, αντιμετωπίζονται σήμερα ως πολιτικά «θραύσματα».
Η στρατηγική του Αλέξης Τσίπρα είναι σαφής: η επιτυχία πιστώνεται αποκλειστικά στον ίδιο, ενώ οι αποτυχίες, οι καταστροφές και το πολιτικό κόστος των κρίσεων χρεώνονται αποκλειστικά στους υπουργούς του.
Οι νέες συμμαχίες και η αντίφαση των προσώπων
Την ώρα που η ΕΛΑΣ κλείνει ερμητικά την πόρτα στα στελέχη της αριστερής διακυβέρνησης, ο Αλέξης Τσίπρας ανοίγει την αγκαλιά του σε πρόσωπα που στο παρελθόν είχε ταυτίσει με το «παλιό πολιτικό σύστημα» και την πολιτική χρεοκοπία της χώρας. Εδώ εντοπίζεται η μεγαλύτερη προσωπική ασυνέπεια του πρώην πρωθυπουργού.
Πώς δικαιολογείται η ανάδειξη και η κορυφαία αξιοποίηση του Γιώργου Σιακαντάρη, ο οποίος συνέταξε το πολιτικό μανιφέστο του κόμματος, ή του Μαρίνου Σκανδάμη, που τοποθετήθηκε τομεάρχης Προστασίας του Πολίτη, ενώ διετέλεσε στέλεχος της κυβέρνησης Σαμαρά-Βενιζέλου; Πρόκειται για στελέχη που προέρχονται από το ΠΑΣΟΚ και την Κεντροαριστερά, χώρους τους οποίους ο ΣΥΡΙΖΑ του Αλέξη Τσίπρα κατηγορούσε για τη μνημονιακή καταστροφή της Ελλάδας.
Το αφήγημα πάει περίπατο
Μια επιτυχημένη κυβέρνηση είναι το αποτέλεσμα μιας συλλογικής προσπάθειας σε όλα τα επίπεδα της διακυβέρνησης. Οταν ο Αλέξης Τσίπρας απορρίπτει συλλήβδην τους ανθρώπους που ο ίδιος επέλεξε να στελεχώσουν τα υπουργεία, ουσιαστικά υπονομεύει και ακυρώνει το ίδιο το αφήγημα της… επιτυχίας του.
Αν η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ άφησε θετικό κυβερνητικό αποτύπωμα, τότε οι υπουργοί της ήταν καλοί υπουργοί και θα έπρεπε να αποτελούν την εμπροσθοφυλακή του νέου κόμματος. Αν όμως ήταν αποτυχημένοι ώστε να θεωρούνται «θραύσματα», τότε με ποιο κριτήριο είχαν επιλεγεί για να διοικήσουν τις τύχες της χώρας στις πιο κρίσιμες στιγμές της;
Το ερώτημα παραμένει αναπάντητο και εκθέτει ανεπανόρθωτα τον πρωθυπουργό της πρώτης φοράς Αριστερά. Και όσο το ερώτημα παραμένει μετεωριζόμενο, η ΕΛΑΣ θα μοιάζει λιγότερο με μια ειλικρινή νέα αρχή και περισσότερο με μια προσπάθεια πολιτικής επιβίωσης ενός πολιτικού σε βάρος της υστεροφημίας του και των συνεργατών του.
