Υψηλόβαθμος αξιωματούχος του Ιράν έθεσε το Σάββατο (8/8) μια σειρά αυστηρών προϋποθέσεων προς την Ουάσινγκτον, προκειμένου να υπάρξει αποκλιμάκωση στα Στενά του Ορμούζ.
Οι απαιτήσεις της Τεχεράνης περιορίζουν τις προσδοκίες για άμεσο άνοιγμα της στρατηγικής θαλάσσιας οδού, η οποία βρίσκεται στο επίκεντρο της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.
Ο γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, Μοχαμάντ Μπαγέρ Ζολγάντρ, εμφανίστηκε ιδιαίτερα κατηγορηματικός, παρά τα θετικά μηνύματα που είχαν προηγηθεί από τις συνομιλίες μεταξύ Ιράν και Ομάν.
«Τα Στενά του Ορμούζ θα παραμείνουν κλειστά όσο οι ΗΠΑ δεν αλλάζουν συμπεριφορά», προειδοποίησε, σύμφωνα με ιρανικά μέσα ενημέρωσης.
Τι ζητά η Τεχεράνη από τις ΗΠΑ
Στους βασικούς όρους που θέτει το Ιράν περιλαμβάνεται ο οριστικός τερματισμός του πολέμου και των επιθέσεων εναντίον της χώρας αλλά και των συμμάχων της.
Η Τεχεράνη απαιτεί επίσης να αρθεί ο αποκλεισμός που, όπως υποστηρίζει, έχει επιβληθεί στα ιρανικά λιμάνια.
Στον κατάλογο βρίσκονται ακόμη η άρση των αμερικανικών κυρώσεων, η αποδέσμευση των παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων και η «πλήρη αποζημίωση» για τις ζημιές που προκάλεσε ο πόλεμος.
Η σύγκρουση άρχισε στις 28 Φεβρουαρίου, μετά τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Κάποιοι από τους συγκεκριμένους όρους είχαν περιληφθεί και στο ιρανοαμερικανικό πρωτόκολλο συμφωνίας του Ιουνίου. Εκείνη η συμφωνία είχε οδηγήσει σε προσωρινή εκεχειρία και σε μερική αποκατάσταση της κυκλοφορίας στα Στενά του Ορμούζ.
Παράλληλα, είχε δημιουργήσει προσδοκίες για ένα ευρύτερο πλαίσιο διαπραγματεύσεων.
Η εκεχειρία, ωστόσο, κατέρρευσε στις αρχές Ιουλίου. Ακολούθησαν νέα αμερικανικά πλήγματα και ιρανικά αντίποινα εναντίον συμμάχων της Ουάσινγκτον στην περιοχή.
Τα Στενά παραμένουν «κλειδωμένα»
Τα Στενά του Ορμούζ, από τα οποία περνά σημαντικό τμήμα του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και φυσικού αερίου, τέθηκαν ξανά υπό αυστηρό ιρανικό έλεγχο.
Η Ισλαμική Δημοκρατία έχει προειδοποιήσει ότι πλοία που εισέρχονται στην περιοχή χωρίς άδεια μπορεί να αποτελέσουν στόχο.
Παράλληλα, η Τεχεράνη απορρίπτει την επιστροφή στο καθεστώς που ίσχυε πριν από την έναρξη του πολέμου. Στόχος της είναι να επιβάλει στο μέλλον τέλη υπηρεσιών για τη διέλευση, ένα ενδεχόμενο στο οποίο αντιδρούν έντονα οι ΗΠΑ.
Θετικά μηνύματα από το Ομάν
Τις τελευταίες ημέρες, πάντως, το Ιράν είχε ανακοινώσει ότι κατέληξε σε συνεννόηση με το Ομάν για συγκεκριμένη διαδρομή διέλευσης των πλοίων.
Το υπουργείο Εξωτερικών του Ομάν ανέφερε ότι οι διαπραγματεύσεις «διεξάγονται σε θετική και εποικοδομητική ατμόσφαιρα».
Χωρίς να κατονομάσει το Ιράν, καταδίκασε παράλληλα «τις επανειλημμένες επιθέσεις» και ζήτησε να αποφευχθούν ενέργειες που θα μπορούσαν να υπονομεύσουν τη διπλωματική προσπάθεια.
Την ίδια στιγμή, πετρελαιοφόρο της κρατικής εταιρείας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων Adnoc έγινε στόχος πυραύλου στα Στενά.
Δεν υπήρξαν θύματα, ενώ το Αμπού Ντάμπι απέδωσε την επίθεση στο Ιράν.
Η Adnoc είχε γνωστοποιήσει μία ημέρα νωρίτερα ότι συνολικά 15 πλοία της έχουν στοχοθετηθεί στα Στενά από την έναρξη του πολέμου στα τέλη Φεβρουαρίου. Τρία από αυτά τα περιστατικά σημειώθηκαν μόνο μέσα στην τελευταία εβδομάδα.
«Δεν σημαίνει ότι θα ξανανοίξει το Ορμούζ»
Το Ιράν δεν σχολίασε τις συγκεκριμένες επιθέσεις.
Ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί υποστήριξε ότι οι συνομιλίες με το Ομάν «πλησιάζουν στο τελικό τους στάδιο».
Η ανακοίνωση μιας συμφωνίας αναμενόταν εδώ και ημέρες. Ο ίδιος απέδωσε την καθυστέρηση σε «τεχνικά προβλήματα».
Παρά ταύτα, ξεκαθάρισε ότι ακόμη και μια επιτυχής κατάληξη των συνομιλιών δεν θα οδηγούσε αυτομάτως σε άνοιγμα των Στενών.
Η επίτευξη των διαπραγματεύσεων «δεν σημαίνει βεβαίως ότι θα ξανανοίξει το Ορμούζ», ανέφερε, σημειώνοντας ότι υπάρχουν και άλλες «προϋποθέσεις και αποζημιώσεις» που πρέπει να συζητηθούν.
Σε αναμονή η επόμενη κίνηση των ΗΠΑ
Πέρα από το ζήτημα του Ορμούζ, δεν διαφαίνεται μέχρι στιγμής άλλη ουσιαστική διπλωματική διέξοδος. Το χάσμα παραμένει μεγάλο και στο θέμα του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.
Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή διαρκεί πλέον περισσότερους από πέντε μήνες, προκαλώντας πιέσεις και στην παγκόσμια οικονομία.
Οι αμερικανικοί βομβαρδισμοί έχουν διακοπεί για περισσότερο από μία εβδομάδα.
Ο Ντόναλντ Τραμπ, έχει ωστόσο συνδέσει αυτή την παύση με την επίτευξη συμφωνίας σε σύντομο χρονικό διάστημα, αφήνοντας ανοικτό το ενδεχόμενο νέων μαζικών επιθέσεων.
Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο ναύαρχος Μπραντ Κούπερ, επικεφαλής της U.S. Central Command (CENTCOM), φέρεται να επισκέφθηκε το Ισραήλ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Μπαχρέιν για «αποτίμηση της κατάστασης», σύμφωνα με τον ισραηλινό δημόσιο ραδιοσταθμό Kan.
Μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει επίσημη επιβεβαίωση της επίσκεψης ούτε από τις ΗΠΑ ούτε από το Ισραήλ.
