Το αναθεωρητικό δόγμα της Τουρκίας θα βρεθεί στο επίκεντρο της σημερινής τακτικής συνεδρίασης του ΚΥΣΕΑ υπό την προεδρία του Κυριάκου Μητσοτάκη.
Η προϊούσα κλιμάκωση της τουρκικής παραβατικότητας με κορωνίδα τη διαφαινόμενη νομοθέτηση του αναθεωρητικού δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας» θα βρεθεί στο επίκεντρο της σημερινής –τακτικής– συνεδρίασης του ΚΥΣΕΑ υπό την προεδρία του πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, στο Μέγαρο Μαξίμου.
«Είμαστε προετοιμασμένοι για κάθε σενάριο. Στην παρούσα φάση δεν συζητούμε επί τη βάσει δημοσιευμάτων», υπογράμμιζαν αρμόδιες κυβερνητικές πηγές στο «Μανιφέστο». Ανάλογα μηνύματα έστειλαν τις προηγούμενες ημέρες οι υπουργοί Εξωτερικών και Αμυνας, Γιώργος Γεραπετρίτης και Νίκος Δένδιας, αντίστοιχα.
Σύμφωνα με τον τουρκικό Τύπο, το νομοσχέδιο θα υποβληθεί στην τουρκική Εθνοσυνέλευση τον Ιούνιο. Τυπικά, εφόσον υπερψηφιστεί, ως εσωτερική νομοθεσία δεν θα παράγει καμία υποχρέωση για την Ελλάδα ή οποιοδήποτε άλλο παράκτιο κράτος της περιοχής. Πρακτικά, ωστόσο, και κυρίως διμερώς πρόκειται για μια δυσμενή εξέλιξη με αυτοτελή σημασία.
Και τούτο διότι θα συνιστά τη νομική κωδικοποίηση του συνόλου των (παράνομων) τουρκικών αξιώσεων εναντίον της Ελλάδας στο αρχιπέλαγος του Αιγαίου και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται οι λεγόμενες «γκρίζες ζώνες», το «δικαίωμα» δραστηριοποίησης σε περιοχές που η Αγκυρα θεωρεί ότι υπάγονται στη θαλάσσια δικαιοδοσία της (όπως η διαχρονική θέση περί τουρκικής υφαλοκρηπίδας έως τον 25ο μεσημβρινό που διχοτομεί το Αιγαίο σχεδόν στη μέση), η ανακήρυξη θαλάσσιων ζωνών (υφαλοκρηπίδας, ΑΟΖ, συνορεύουσας ζώνης) βάσει της τουρκικής ερμηνείας του Δικαίου της Θάλασσας καθώς και η δυνατότητα αυθαίρετης χωροθέτησης θαλάσσιων πάρκων.
Στη δέσμη θα περιλαμβάνεται και το τουρκολιβυκό σύμφωνο, ενώ ενδιαφέρον παρουσιάζει το εάν θα καταγραφεί ρητώς αυτό που είχε εγκρίνει «διά βοής» η τουρκική Εθνοσυνέλευση το 1995: ότι τυχόν επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στο Αιγαίο συνιστά αιτία πολέμου.
Το Εθνικό Ερευνητικό Κέντρο Δικαίου της Θάλασσας (DEHUKAM) του Πανεπιστημίου της Αγκυρας είχε κομβικό ρόλο στην κατάρτιση του νομοσχεδίου. Οι επιτελείς του είχαν συντάξει και τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό (ΘΧΣ) της γείτονος, ενώ η δομή λειτουργεί ως βασικός θεσμικός παραγωγός της τουρκικής νομικής επιχειρηματολογίας στις θαλάσσιες διεκδικήσεις.
«Το προσχέδιο νόμου για τις τουρκικές θαλάσσιες περιοχές δικαιοδοσίας δεν αποτελεί απλώς μια νομοπαρασκευαστική εργασία, αλλά οικοδόμηση μιας νομικής μνήμης που θα μεταφέρει στις επόμενες γενιές τις αξιώσεις κυριαρχίας της Τουρκίας στις θάλασσες. Εάν αυτό το προσχέδιο θεσμοποιηθεί, δεν θα πρόκειται για μια απλή νομοθετική ρύθμιση, αλλά για την ισχυρότερη νομική κατοχύρωση της εθνικής βούλησης στις θάλασσες», υποστήριξε ο διευθυντής του DEHUKAM, Μουσταφά Μπασκάρα, στην εθνικιστική αντιπολιτευόμενη εφημερίδα «Sözcü».
«Το να είσαι ισχυρός στις θάλασσες», πρόσθεσε, «δεν είναι μόνο να κατασκευάζεις πολεμικό στόλο. Ισχυρός σημαίνει: να οχυρώνεις τον χάρτη με το δίκαιο, το δικαίωμα με τον κανόνα και τη στρατηγική με το γραπτό κείμενο. Μόνο έτσι μπορεί να γίνει μόνιμη η “Γαλάζια Πατρίδα”».
Το τουρκικό υπουργείο Αμυνας, διά του εκπροσώπου του, Ζεκί Ακτούρκ, διαβεβαίωσε ότι οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις «θα συνεχίσουν με αποφασιστικότητα να προστατεύουν τα δικαιώματα και τα συμφέροντα της χώρας μας στις ζώνες θαλάσσιας δικαιοδοσίας της».
Στην Ελλάδα, πέραν των καθ’ ύλην αρμόδιων φορέων (Μέγαρο Μαξίμου, υπουργείο Εξωτερικών, υπουργείο Εθνικής Αμυνας) καταγράφεται σύγκλιση τόσο στον πολιτικό όσο και στον ακαδημαϊκό χώρο –ακόμη και μεταξύ εκπροσώπων διαφορετικών σχολών σκέψης– ως προς τη σοβαρότητα της κατάστασης.
Με αρθρογραφία τους στην «Καθημερινή της Κυριακής», οι καθηγητές Αγγελος Συρίγος και Χρήστος Ροζάκης έκρουσαν τον κώδωνα του κινδύνου. Ο κ. Συρίγος έκανε λόγο για μια «ποιοτική αναβάθμιση» των τουρκικών διεκδικήσεων στο θαλάσσιο πεδίο που, όπως είπε, «κατ’ ουσίαν κλείνουν την πόρτα στις όποιες διαπραγματεύσεις».
Από την πλευρά του, ο κ. Ροζάκης σημείωσε ότι το νομοσχέδιο θα έχει αξία μόνο εάν η Τουρκία επιχειρήσει να το εφαρμόσει στο πεδίο. Κατά τον ίδιο, δεδομένου πως το νομοσχέδιο μετατρέπει τμήματα της ανοιχτής θάλασσας σε «ελεγχόμενες θαλάσσιες ζώνες», συνεπάγεται ότι η πρόκληση ενός θερμού επεισοδίου δεν πρέπει να αποκλειστεί. «Η Ελλάδα δεν μπορεί να το προσπεράσει χωρίς αντίρρηση», συμπλήρωσε.
Οπωσδήποτε, τα σήματα κλιμάκωσης από την Αγκυρα ήταν πασίδηλα. Η παρενόχληση του πλοίου «Ocean Link» που πόντιζε καλώδιο σε διεθνή χωρικά ύδατα μεταξύ Αστυπάλαιας και Κω (τέταρτη παρενόχληση ερευνητικού πλοίου από τουρκική ναυτική πλατφόρμα τους τελευταίους μήνες), οι NAVTEX «αορίστου διάρκειας» στο Αιγαίο, η αύξηση των παραβιάσεων και των παραβάσεων του ελληνικού εθνικού εναέριου χώρου, πολλές φορές από οπλισμένα τουρκικά μαχητικά, ήταν ενδεικτικά των τουρκικών προθέσεων.
