Ο Αντώνης Σαμαράς στρέφεται κατά της Ούρσουλας φον ντερ Λάιεν και της κυβέρνησης, επικρίνοντας τόσο τις αναφορές της προέδρου της Κομισιόν στη μακεδονική γλώσσα και τον πολιτισμό όσο και τη συμφωνία Ελλάδας - Βουλγαρίας για την επιστροφή κειμηλίων και την παράδοση των οστών του Σαμουήλ.
Το Μαξίμου απαντά με παρέμβαση του Παύλου Μαρινάκη για τη Βόρεια Μακεδονία, ενώ για τα κειμήλια παραπέμπει στην ανακοίνωση της Ιεράς Συνόδου.
Ο πρώην πρωθυπουργός περιγράφει τις δύο εξελίξεις ως «διπλό χτύπημα». Για τη φον ντερ Λάιεν θέτει το ερώτημα ποια Ευρώπη εκπροσωπεί, αποδίδοντάς της θαυμασμό «για τη δήθεν μακεδονική γλώσσα».
Στο ζήτημα της επιστροφής των ιερών κειμηλίων, αντιπαραβάλλει την παράδοση των οστών του Σαμουήλ στη Βουλγαρία με τα 48 κειμήλια που επέστρεψαν στην Ελλάδα. Υποστηρίζει ότι, κατά τη δική του πρωθυπουργική θητεία, είχε ζητήσει την επιστροφή όλων των κλεμμένων αντικειμένων και κατηγορεί την κυβέρνηση ότι «σαλπίζουμε υποχώρηση με πανηγυρισμούς».
Η δήλωση του Αντώνη Σαμαρά
«Δεχτήκαμε σήμερα διπλό χτύπημα. Η κυρία φον ντερ Λάιεν, που δεν ξέρω ποια Ευρώπη εκπροσωπεί, εξέφρασε θαυμασμό για τη δήθεν μακεδονική γλώσσα και τον μακεδονικό πολιτισμό των Σκοπίων.
Τα πράγματα έχουν γίνει πολύ χειρότερα από το φιάσκο των Πρεσπών και εμείς παρακολουθούμε βουβοί.
Την ίδια ώρα, με τις πιο επίσημες τιμές υποδέχθηκε η Βουλγαρία τα οστά του Σαμουήλ, που για αυτούς είναι σαν να ήρθαν στην Ελλάδα τα οστά του Μεγάλου Αλεξάνδρου.
Ήταν για πάνω από 100 χρόνια ο εθνικός πόθος των Βουλγάρων. Και προσέξτε εμείς τι πήραμε: 48 μόνο από τα χιλιάδες κλεμμένα ιερά δικά μας κειμήλια, που είχαν αρπάξει στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο οι Βούλγαροι από τη Βόρεια Ελλάδα.
Ως Πρωθυπουργός είχα απαιτήσει να μας επιστρέψουν όλα τα κλεμμένα και εμείς, δυστυχώς, σήμερα σαλπίζουμε υποχώρηση με πανηγυρισμούς».
Μαρινάκης - Στον Τσίπρα ο λογαριασμός για τη Συμφωνία των Πρεσπών
Στις αιχμές για τις αναφορές της προέδρου της Κομισιόν, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης απάντησε εμμέσως, συνδέοντας την ευρωπαϊκή πορεία της Βόρειας Μακεδονίας με την τήρηση των συμφωνηθέντων.
Παράλληλα, απέδωσε την ευθύνη για τη Συμφωνία των Πρεσπών στον Αλέξη Τσίπρα και σε όσους την υπερψήφισαν, υπενθυμίζοντας τη θέση που είχε διατυπώσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης ως αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης.
Συγκεκριμένα, δήλωσε: «Ο δρόμος της Βόρειας Μακεδονίας προς την Ευρώπη περνάει μέσα από την Ελλάδα και προϋποθέτει απαρέγκλιτο σεβασμό των συμφωνηθέντων. Η χώρα μας έχει αποδείξει ότι πράττει πάντοτε όσα απαιτούνται για την προάσπιση των εθνικών μας συμφερόντων. Θα συνεχίσει να θέτει τα σχετικά ζητήματα και στα ευρωπαϊκά όργανα.
Από εκεί και πέρα, για όσα συνέβησαν στο παρελθόν, τον λογαριασμό ας τον αναζητήσουμε από τον κ. Τσίπρα και εκείνους που ψήφισαν μια κακή συμφωνία, για την οποία ο Κυριάκος Μητσοτάκης ως αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης είχε προειδοποιήσει ότι «εφόσον ψηφιστεί και κυρωθεί, τότε δεν θα μπορεί μονομερώς να ακυρωθεί».
Η απάντηση της κυβέρνησης για τα κειμήλια
Για την κριτική του Αντώνη Σαμαρά στη συμφωνία με τη Βουλγαρία, κυβερνητικές πηγές παρέπεμπαν στη θέση της Εκκλησίας, αναφέροντας ότι «η καλύτερη απάντηση» στον πρώην πρωθυπουργό «είναι η ανακοίνωση της Ιεράς Συνόδου».
Στην ανακοίνωσή της, η Ιερά Σύνοδος ανέφερε ότι τα κειμήλια «είχαν κλαπεί από τους Βούλγαρους κατά τη διάρκεια του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου». Παράλληλα, απέδιδε την επιστροφή τους σε διαπραγματεύσεις που διήρκεσαν πολλά χρόνια.
Η Εκκλησία της Ελλάδος εξέφραζε την προσδοκία το Μνημόνιο Κατανόησης, που υπέγραψαν η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη και ο Βούλγαρος ομόλογός της Εύτιμ Μιλόσεφ, να αποτελέσει «μόνον την καλή αρχή».
Όπως διευκρίνιζε η Διαρκής Ιερά Σύνοδος, ζητούμενο είναι να υπάρξουν νέες συμφωνίες για την επιστροφή επιπλέον εκκλησιαστικών κειμηλίων. Πρόκειται για αντικείμενα που, σύμφωνα με την Εκκλησία, αφαιρέθηκαν από ναούς, μονές και άλλους χώρους της Ανατολικής Μακεδονίας και της Θράκης.
Η Σύνοδος αξιολογούσε τη συμφωνία ως σημαντική για την Ελλάδα, επισημαίνοντας ότι επιτεύχθηκε μέσα από τη συνεργασία Πολιτείας και Εκκλησίας.
Εξέφραζε, επίσης, την ευαρέσκεια και τα θερμά συγχαρητήριά της προς τους μητροπολίτες Σερρών και Νιγρίτης Θεολόγο και Δράμας Δωρόθεο, για τη συνεχή και επίμονη προσπάθειά τους να επιστρέψει ο εθνικός, θρησκευτικός και πολιτιστικός πλούτος της χώρας.
Ξεχωριστή αναφορά έκανε στον μακαριστό Μητροπολίτη Δράμας Παύλο, τον οποίο μνημόνευε με συγκίνηση ως αρχιτέκτονα και πρωτεργάτη της προσπάθειας.