Η είδηση της ολοκλήρωσης του κεντρικού οράματος της Σαγράδα Φαμίλια στη Βαρκελώνη συμπίπτει σχεδόν συμβολικά με την πρόοδο των εργασιών αποκατάστασης στο Δυτικό Αέτωμα του Παρθενώνα.
Πρόκειται για δύο έργα διαφορετικής φύσης, τα οποία όμως συναντώνται σε ένα κοινό σημείο. Αφορούν τη σχέση μιας κοινωνίας με την πολιτιστική της κληρονομιά και τον τρόπο με τον οποίο επιλέγει να την μεταφέρει στις επόμενες γενιές.
Στη Βαρκελώνη, οι αρχιτέκτονες και οι μηχανικοί κλήθηκαν να ολοκληρώσουν ένα έργο που ξεκίνησε τον 19ο αιώνα, ακολουθώντας το όραμα του Αντόνι Γκαουντί με τη βοήθεια σύγχρονων τεχνολογιών και νέων κατασκευαστικών δυνατοτήτων. Στην Αθήνα, οι επιστήμονες της Ακρόπολης εργάζονται με υπομονή και ακρίβεια, ώστε να αποκαταστήσουν την αναγνωσιμότητα ενός μνημείου που αποτελεί κορυφαία έκφραση του κλασικού πολιτισμού.
Κάθε παρέμβαση στις δύο περιπτώσεις συνοδεύεται από ένα ερώτημα που ξεπερνά τα όρια της τεχνικής επιστήμης. Ποιο είναι το μέτρο ανάμεσα στον σεβασμό προς το παρελθόν και στην ευθύνη απέναντι στο μέλλον; Η απάντηση δίνεται μέσα από την ίδια την πράξη της συντήρησης και της ολοκλήρωσης, όταν αυτή υπηρετεί το έργο και όχι την προσωπική φιλοδοξία των σύγχρονων δημιουργών.
Η δύναμη των τοποσήμων και η σημασία του πολιτισμικού τους κεφαλαίου
Η Σαγράδα Φαμίλια και ο Παρθενώνας αποτελούν ταυτόχρονα μνημεία και τοπόσημα. Η παρουσία τους διαμορφώνει την εικόνα των πόλεων στις οποίες ανήκουν και επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο εκατομμύρια άνθρωποι αντιλαμβάνονται τη Βαρκελώνη και την Αθήνα.
Η καταλανική πρωτεύουσα έχει συνδέσει μεγάλο μέρος της διεθνούς της ταυτότητας με το έργο του Γκαουντί. Η αισθητική πρωτοτυπία, η τόλμη των μορφών και η ιδιαίτερη αρχιτεκτονική γλώσσα της Σαγράδα Φαμίλια λειτουργούν ως πρεσβευτές μιας σύγχρονης και δημιουργικής πόλης. Αντίστοιχα, η Αθήνα κουβαλά το βάρος μιας ιστορικής συνέχειας που εκτείνεται σε περισσότερες από είκοσι πέντε αιώνες. Ο Παρθενώνας αποτελεί το ισχυρότερο πολιτισμικό της σύμβολο και ένα από τα ελάχιστα μνημεία στον κόσμο που αναγνωρίζονται σχεδόν καθολικά.
Η αξία αυτών των τοποσήμων αποτυπώνεται ασφαλώς και στον τουρισμό, καθώς προσελκύουν εκατομμύρια επισκέπτες και ενισχύουν τις τοπικές οικονομίες. Η πραγματική τους σημασία, ωστόσο, βρίσκεται βαθύτερα. Τα μνημεία αυτά λειτουργούν ως φορείς συλλογικής μνήμης, ως εργαλεία πολιτιστικής διπλωματίας και ως σημεία αναφοράς που ενισχύουν την αυτοπεποίθηση των κοινωνιών που τα φιλοξενούν.
Η Αθήνα έχει κάθε λόγο να παρακολουθεί με ενδιαφέρον την ολοκλήρωση της Σαγράδα Φαμίλια. Η Βαρκελώνη υπενθυμίζει ότι η επένδυση στον πολιτισμό παράγει διαρκή υπεραξία και ενισχύει τη διεθνή ακτινοβολία μιας πόλης. Η ελληνική πρωτεύουσα διαθέτει ένα μοναδικό μνημείο παγκόσμιας εμβέλειας, το οποίο εξακολουθεί να εμπνέει το δέος, την αρτιότητα και το έπειτα από δυόμισι χιλιετίες. Η διαρκής φροντίδα του Παρθενώνα αποτελεί πράξη εθνικής ευθύνης και ταυτόχρονα μια επένδυση στη θέση της Ελλάδας στον παγκόσμιο πολιτιστικό χάρτη. Όταν οι κοινωνίες προστατεύουν τα μεγάλα τους σύμβολα, ενισχύουν παράλληλα τη σχέση τους με την ιστορία, την αισθητική και τη συλλογική τους αυτογνωσία.
