Το εσωκομματικό θερμόμετρο στο ΠΑΣΟΚ χτυπάει κόκκινο.
Ο δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας, άνοιξε νέο κεφάλαιο έντασης με μια δήλωση που έκρυβε υψηλότερο φορτίο πολιτικής εκρηκτικότητας απ’ ό,τι γίνεται αρχικά αντιληπτό. Η αναφορά του στις προσχωρήσεις βουλευτών από άλλους κομματικούς χώρους ήταν ξεκάθαρη, διάφανη και, κυρίως, βαθιά αιχμηρή.
«Δεν μ’ αρέσει το πλιάτσικο και δεν αρέσει σε κανέναν το πλιάτσικο», τόνισε ο Χ. Δούκας, με τη δήλωσή του ν’ αφήνει βαθύ αποτύπωμα. Και συνέχισε: «Εάν κάποιος βουλευτής έχει εκλεγεί με άλλο κόμμα και θέλει να έρθει στο ΠΑΣΟΚ, να παραιτηθεί της έδρας του. Για να υπάρξει ηθική και αξιακή δέσμευση απέναντι στην κοινωνία».
Ο Χάρης Δούκας τάχθηκε υπέρ των πολιτικών διευρύνσεων – ως προς αυτό δεν κρύφτηκε.
Αλλά η στόχευση ήταν αλλού: στις μεθοδεύσεις, στις μετακινήσεις χωρίς κανόνες, στην πολιτική ασυδοσία που εκθέτει το κόμμα. Κι εδώ βρίσκεται η αιχμή. Το ΠΑΣΟΚ έχει ήδη υποδεχθεί δύο βουλευτές εκλεγμένους με τον ΣΥΡΙΖΑ: τη Ράνια Θρασκιά και τον Πέτρο Παππά.
Οι φήμες για νέες μεταγραφές έχουν φουντώσει. Ο κ. Δούκας δείχνει ξεκάθαρα ότι φοβάται πως η κατάσταση ξεφεύγει, ότι η «διεύρυνση» έχει μετατραπεί σε ανεξέλεγκτη πολιτική σύληση.
Διπλός αποδέκτης
Η δήλωση δεν χτυπάει μόνο όσους μετακινούνται. Χτυπάει και την ηγεσία. Χτυπάει και το πολιτικό αφήγημα του Ανδρουλάκη, που επιδιώκει κοινοβουλευτικά ενισχυμένη εικόνα, ακόμη κι αν αυτή χτίζεται με πολιτικό δανεισμό. Ο δήμαρχος Αθηναίων λέει εμμέσως πλην σαφώς πως το κόμμα δεν μπορεί να γίνεται καταφύγιο ξενόφερτων βουλευτών. Η έδρα δεν είναι βαλίτσα που αλλάζει χέρια. Η ηγεσία πρέπει να θέσει κανόνες δεοντολογίας πριν από τις μεταγραφές. Και όλα αυτά, την ώρα που το ΠΑΣΟΚ παλεύει να πείσει την κοινωνία ότι είναι κόμμα «ήθους, αξιών και σοβαρότητας».
Η παρέμβαση Δούκα έχει βαρύνουσα σημασία γιατί γίνεται από τον δήμαρχο της πρωτεύουσας, μια από τις ισχυρότερες πολιτικές φιγούρες του κόμματος. Αμφισβητεί ευθέως τη στρατηγική του προέδρου. Ανοίγει μέτωπο στο εσωτερικό, τη στιγμή που το ΠΑΣΟΚ προσπαθεί να προβάλλει εικόνα σταθερότητας. Στηλιτεύει την πρακτική των μεταγραφών ως πολιτικό πλιάτσικο. Και όλα αυτά σε μια συγκυρία όπου οι μετακινήσεις βουλευτών αντιμετωπίζονται από την κοινωνία με καχυποψία, ως εκφράσεις οπορτουνισμού και όχι ιδεολογικής συνέπειας.
Η ηγεσία του ΠΑΣΟΚ βρίσκεται τώρα με την πλάτη στον τοίχο: θα αγνοήσει τη δήλωση του δημάρχου της Αθήνας; Θα επιμείνει στη γραμμή «διεύρυνση με κάθε κόστος»; Θα ανοίξει συζήτηση για τους κανόνες αξιοπιστίας; Ή θα επιχειρήσει να «μαζέψει» τον Δούκα;
Ό,τι κι αν επιλέξει, το πρόβλημα δεν κρύβεται. Η παρέμβαση ανέδειξε δημόσια αυτό που στελέχη λένε κατ’ ιδίαν εδώ και μήνες: Το κόμμα έχει χάσει τον προσανατολισμό του και κινείται χωρίς σταθερή πυξίδα.
Η έκρηξη ήρθε. Το ρήγμα μεγαλώνει. Ο Χάρης Δούκας, με μια μόνο φράση, άνοιξε τον ασκό του Αιόλου. Η σύγκρουση με τον Ανδρουλάκη είναι πλέον γεγονός.
Τα εσωτερικά ζητήματα του ΠΑΣΟΚ έχουν πάρει φωτιά, όχι επειδή ήρθαν δύο βουλευτές από τον ΣΥΡΙΖΑ, αλλά γιατί η ηγεσία δεν μπορεί να εξηγήσει πώς και γιατί ανοίγει τις πόρτες – ούτε ποιοι κανόνες ισχύουν.
Αν αυτό δεν είναι «πράσινος» εμφύλιος, τότε τι είναι; Το πρόβλημα δεν είναι ο θόρυβος που προκάλεσε ο Δούκας. Το πρόβλημα είναι η σιωπή που προηγήθηκε.
Μια σιωπή που μύριζε βολέματα, μεθοδεύσεις και πολιτική αμηχανία. Η δήλωση «δεν μ’ αρέσει το πλιάτσικο» δεν είναι απλή έκφραση άποψης· είναι καμπανάκι. Κι αν η ηγεσία δεν τη λάβει υπ’ όψιν, τότε ας προετοιμαστεί για έναν πρωτοφανή εσωκομματικό εκτροχιασμό. Διότι ένα κόμμα που δεν σέβεται τον εαυτό του δεν θα το σεβαστούν ούτε οι ψηφοφόροι. Και τότε δεν θα μιλάμε για «πράσινο» εμφύλιο. Θα μιλάμε για ολική κατάρρευση.
