Την Κυριακή (8/2), οι ψηφοφόροι στην Πορτογαλία καλούνται εκ νέου στις κάλπες για τον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών, σε ένα περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από πολιτική ένταση και κοινωνική φόρτιση.
Η εκλογική αναμέτρηση διεξάγεται υπό τη σκιά αφενός των καταστροφικών καταιγίδων που έπληξαν τη χώρα τις τελευταίες ημέρες και αφετέρου της έντονης προσπάθειας του πολιτικού συστήματος να ανακόψει την πορεία της άκρας δεξιάς προς το ανώτατο πολιτειακό αξίωμα.
Πορτογαλία: Τα αποτελέσματα του πρώτου γύρου
Στον α΄ γύρο της 18ης Ιανουαρίου, την πρώτη θέση κατέλαβε ο μετριοπαθής σοσιαλιστής υποψήφιος Αντόνιο Ζοζέ Σεγκούρο, συγκεντρώνοντας 31,1% των ψήφων.
Στη δεύτερη θέση βρέθηκε ο Αντρέ Βεντούρα, επικεφαλής του ακροδεξιού κόμματος Chega με 23,5%, επιβεβαιώνοντας τη ραγδαία άνοδο ενός σχηματισμού που πλέον αποτελεί τη δεύτερη ισχυρότερη δύναμη στο πορτογαλικό κοινοβούλιο.
Δημοσκοπικό προβάδισμα του Σεγκούρο
Σύμφωνα με δημοσκόπηση του Πανεπιστημίου Católica, ο Σεγκούρο προηγείται καθαρά με 67% στην πρόθεση ψήφου, έναντι 33% του Βεντούρα.
Εάν το αποτέλεσμα επιβεβαιωθεί, ο σοσιαλιστής υποψήφιος αναμένεται να καταγράψει το υψηλότερο ποσοστό που έχει λάβει νεοεκλεγείς πρόεδρος από την αποκατάσταση της δημοκρατίας στην Πορτογαλία, πριν από περίπου 50 χρόνια.
Ωστόσο, πολιτικοί αναλυτές υπογραμμίζουν ότι ακόμη και μια ήττα του Βεντούρα με ποσοστό άνω του 32% θα συνιστούσε ιστορικό πολιτικό ορόσημο.
Σε ένα τέτοιο σενάριο, το Chega θα είχε εξασφαλίσει μεγαλύτερη λαϊκή στήριξη από εκείνη που έλαβε το κυβερνών Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (PSD) στις τελευταίες βουλευτικές εκλογές.
Όπως επισημαίνει ο πολιτικός επιστήμονας Αντόνιο Κόστα Πίντο, το κεντρικό ερώτημα αφορά την ικανότητα του Βεντούρα να συσπειρώνει τον δεξιό χώρο και να απορροφά ψηφοφόρους από τα παραδοσιακά συντηρητικά κόμματα.
Σπάνια πολιτική συσπείρωση απέναντι στο Chega
Η προεκλογική περίοδος χαρακτηρίστηκε από μια ασυνήθιστη επίδειξη ενότητας στον συντηρητικό χώρο. Σημαντικά πολιτικά πρόσωπα δήλωσαν ανοιχτά τη στήριξή τους στον Σεγκούρο, με στόχο να αποτραπεί η κατάληψη της προεδρίας από την άκρα δεξιά.
Μεταξύ αυτών, ο πρώην πρόεδρος και πρωθυπουργός Άνιμπαλ αβάκο Σίλβα και ο πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Πάουλο Πόρτας.
Παράλληλα, περισσότεροι από 6.600 πολίτες, που αυτοπροσδιορίζονται ως «μη σοσιαλιστές», υπέγραψαν ανοιχτή επιστολή στήριξης προς τον σοσιαλιστή υποψήφιο.
Η συσπείρωση αυτή, ωστόσο, συνοδεύτηκε από εμφανή αμηχανία. Ο δε δήμαρχος της Λισαβόνας Κάρλος Μοέδας περιέγραψε τη στήριξή του ως «χωρίς ενθουσιασμό», ενώ παρόμοια στάση κράτησε και η επικεφαλής της Φιλελεύθερης Πρωτοβουλίας, Μαριάνα Λεϊτάο.
Η ουδετερότητα του Μοντενέγκρο και οι αντιδράσεις
Ο πρωθυπουργός Λουίς Μοντενέγκρο επέλεξε να τηρήσει στάση ουδετερότητας, δηλώνοντας ότι το PSD δεν στηρίζει κανέναν από τους δύο υποψηφίους.
Η εν λόγω επιλογή προκάλεσε έντονες επικρίσεις, με τον δημοσιογράφο και συγγραφέα Μιγκέλ Καρβάλιο να κάνει λόγο για δειλία απέναντι στον κίνδυνο που, κατά την άποψή του, συνιστά ο Βεντούρα για το δημοκρατικό πολίτευμα.
Άλλοι αναλυτές, πάντως, εκτιμούν ότι η τόσο έντονη συσπείρωση του κατεστημένου γύρω από τον Σεγκούρο ενδέχεται να ενισχύσει το αντισυστημικό αφήγημα του υποψηφίου της άκρας δεξιάς.
Εκλογές εν μέσω ακραίων καιρικών φαινομένων
Η προεκλογική εκστρατεία διαταράχθηκε από δύο ισχυρές καταιγίδες, οι οποίες έθεσαν τη χώρα σε κατάσταση συναγερμού έως τις 15 Φεβρουαρίου.
Ο Βεντούρα ζήτησε αναβολή της ψηφοφορίας, αίτημα που απορρίφθηκε από την εθνική εκλογική Αρχή, αν και η νομοθεσία προβλέπει αναβολές σε μεμονωμένους δήμους.
Παρά τις δυσκολίες, η κυβέρνηση διαβεβαιώνει ότι η εκλογική συμμετοχή μπορεί να διασφαλιστεί, με το αποτέλεσμα της Κυριακής να παρακολουθείται με έντονο ενδιαφέρον, τόσο στο εσωτερικό όσο και στο διεθνές πολιτικό περιβάλλον.
