Δύο μήνες και κάτι μετά την επίσημη παρουσίαση του κόμματος «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» στο «Ολύμπιον» της Θεσσαλονίκης, το εγχείρημα της Μαρίας Καρυστιανού δεν μοιάζει πια με νεοσύστατο πολιτικό φορέα που κάνει τα πρώτα του βήματα.

Μοιάζει με σπίτι που αδειάζει όροφο-όροφο, με τους ενοίκους να φεύγουν βροντώντας την πόρτα – για να μην πούμε ότι πηδούν από τα μπαλκόνια.

Παρ’ όλα αυτά δεν μπορεί να παραβλέψει κανείς κάτι σημαντικό: ότι εκτός από τις παιδικές και άλλες ανίατες ασθένειες της «Ελπίδας», όπως η ελλειμματική πολιτική-ιδεολογική ταυτότητα και συγκρότηση της Μαρίας Καρυστιανού, το κίνημα αυτό πρωταγωνίστησε στην ανατάραξη του πολιτικού σκηνικού αλλά και την κινητοποίηση επιχειρηματικών και άλλων συμφερόντων που, λόγω συγκυρίας και άμεσων επιδιώξεων, βρίσκονται κοντά στο ΠΑΣΟΚ ή στην ΕΛΑΣ.

Η διαρκής και χωρίς ιδιαίτερο ειδησεογραφικό λόγο προβολή αυτών των παιδικών ασθενειών από το πολιτικό και μιντιακό κομμάτι του συστήματος που επιδιώκει την με κάθε τρόπο έξωση της Νέας Δημοκρατίας από το Μέγαρο Μαξίμου, δηλώνει σε πρώτη ανάγνωση τον κίνδυνο που δημιούργησε η «Ελπίδα» για την ευόδωση των στόχων, καθώς αφαιρούσε κρίσιμα ποσοστά τόσο από το ΠΑΣΟΚ όσο και από τη νεοϊδρυθείσα ΕΛΑΣ. Ανεξάρτητα, βεβαίως, από το γεγονός ότι και η ίδια η Μαρία Καρυστιανού δεν ήταν ούτε και είναι σε θέση να αξιοποιήσει προς ίδιον κομματικό όφελος τη συγκυριακή ευκαιρία που είχε.

Οι εσωτερικές αντιπαραθέσεις

Η ταύτισή της με τις ρωσικές επιδιώξεις στην Ελλάδα, που όπως κατέδειξαν η σύγκρουση και οι ανταλλαγές λοιδοριών με τον έως πρότινος εκπρόσωπο Τύπου, δημοσιογράφο Θανάση Αυγερινό, ο οποίος ουδέποτε αποπειράθηκε να κρύψει ότι μεταφέρει στην κοινή γνώμη αποκλειστικά και μόνο την «ορθότητα» των απόψεων και των επιλογών του Κρεμλίνου, είναι ενδεικτική της απειρίας της Μ. Καρυστιανού.

Θα έπρεπε να περιμένει ότι μέσα σε αυτό το σπιράλ πολιτικών-ιδεολογικών-θρησκευτικών και επιχειρηματικών συμφερόντων που αλληλοεξυπηρετούνται με το «σύστημα Κρεμλίνου», ήταν σχεδόν προαποφασισμένο ποια θα ήταν τα πρόσωπα που θα επεδίωκαν να πρωταγωνιστήσουν. Οταν άρχισαν οι κόντρες των προσωπικών φιλοδοξιών και πιθανώς διαφορετικού προσανατολισμού συμφερόντων ήταν, επίσης, αναμενόμενο το ξέσπασμα του εμφυλίου.

Το συμπέρασμα είναι ότι είτε ως απειλή προς ΠΑΣΟΚ και ΕΛΑΣ είτε ως διάψευση των ρωσικών προσδοκιών για να βάλει η Μόσχα βαθύτερα το χέρι των υβριδικών παρεμβάσεών της στην Ελλάδα, οι αδυναμίες της «Ελπίδας» έτυχαν υπερβολικής και καταφανώς σκόπιμης προβολής.

Η κατάρρευση

Το πρόβλημα άρχισε να φαίνεται τον Ιούνιο. Από μια ομάδα περίπου 80 ανθρώπων που συμμετείχαν στη συγκρότηση του κόμματος, περισσότεροι από 50 αποχώρησαν σιωπηλά ή με διαμαρτυρίες μέσα σε λίγες εβδομάδες. Ανάμεσά τους ο πραγματογνώμονας των Τεμπών Βασίλης Κοκοτσάκης, ο πτέραρχος ε.α. Θανάσης Παπανικολάου –που μίλησε ανοιχτά για «τάσεις συγκεντρωτισμού»– και ο πρώην βουλευτής του ΠΑΣΟΚ Θανάσης Οικονόμου. Η απάντηση της προέδρου ήταν να μιλήσει για «δόλια κίνητρα» όσων «προσπαθούν να μας (δια)σπάσουν».

Τον Ιούλιο η κρίση πέρασε στο εσωτερικό του στενού πυρήνα. Ο Θανάσης Αυγερινός, ιδρυτικό στέλεχος και πρόσωπο-κλειδί στην επικοινωνία της «Ελπίδας», παραιτήθηκε από εκπρόσωπος Τύπου καταγγέλλοντας «ύποπτους και φυτευτούς συμβουλάτορες» και την ύπαρξη ενός παράλληλου γραφείου Τύπου εν λειτουργία από τις 12 Ιουλίου εν αγνοία του.

Στις 2 Αυγούστου η Καρυστιανού τον διέγραψε, κατηγορώντας τον για «διχαστικές δηλώσεις και συμπεριφορές» που συνθέτουν «άδηλο σχέδιο διαβολής και ελέγχου». Ο Αυγερινός απάντησε δημόσια με μια καυστική αναφορά στον Σαμαράκη –«Ζητείται Ελπίς»– και στη ρήση «μωραίνει Κύριος ον βούλεται απολέσαι», κατηγορώντας την με τη σειρά του για εγωμανία.

Ακολούθησε νέο κύμα αποχωρήσεων στις αρχές Αυγούστου –η ηθοποιός Κατερίνα Μουτσάτσου, η σχολική ψυχολόγος Μαρία Ιωαννίδου, ο συνδικαλιστής Τάκης Κοτσόργιος– και κοινή ανακοίνωση 22 πρώην στελεχών που καταλόγισαν στην ηγεσία «συγκέντρωση αποφασιστικών αρμοδιοτήτων σε περιορισμένο κύκλο», έλλειψη διαφάνειας και δημοκρατικών διαδικασιών. Παράλληλα οι δημοσκοπήσεις καταγράφουν «ελεύθερη πτώση στο κενό».

Η μιντιακή προβολή

Δεν είναι τυχαίο ότι εκεί όπου ο ευθυγραμμισμένος με ΠΑΣΟΚ/ΣΥΡΙΖΑ/ΕΛΑΣ Τύπος έγραφε για «κατάρρευση», για κόμμα που «φυλλορροεί» και βρίσκεται σε «ελεύθερη πτώση», σε άλλους ιστότοπους η ίδια εξέλιξη τιτλοφορήθηκε απλώς «τριγμοί», πιο «ήρεμη» λέξη που παραπέμπει σε προσωρινή ένταση χωρίς ιδιαίτερες αναφορές στις καταγγελίες περί «προσωποπαγούς λειτουργίας».

Δεν χρειάζεται συνωμοσιολογία για να εξηγηθεί αυτή η επιλογή. Το κόμμα Καρυστιανού αντλούσε ψηφοφόρους κυρίως από μια απογοητευμένη, αντισυστημική, αντικυβερνητική δεξαμενή – η ίδια δεξαμενή στην οποία ΠΑΣΟΚ και ΕΛΑΣ ελπίζουν, ο καθένας για τους δικούς του λόγους, να αλιεύσουν εκλογικό κοινό. Αρα, μία ολική κατάρρευση ή ακόμα και εξαφάνιση της «Ελπίδας» είναι βολική για τις επιδιώξεις του συγκεκριμένου συστήματος.

Το θέμα είναι ότι προς αυτήν την κατεύθυνση έχει στρίψει το τιμόνι και η ίδια η Μ. Καρυστιανού, αποδεικνύοντας ότι μια συγκλονιστική τραγωδία, όπως αυτή των Τεμπών, σε ουδεμία περίπτωση μπορεί να βάλει κάποιον στις ράγες της πολιτικής στην εποχή μας, η οποία απαιτεί δεξαμενές γεμάτες γνώση, συγκρότηση, ικανότητες και εμπειρία και όχι μόνο προσωπικούς καιροσκοπισμούς.