Η Μπιλιάνα Πλάβσιτς, πρώην πρόεδρος της Republika Srpska και καταδικασμένη από το Δικαστήριο της Χάγης, πέθανε στο Βελιγράδι σε ηλικία 96 ετών.
Η κηδεία της θα πραγματοποιηθεί στην Μπάνια Λούκα, σύμφωνα με το δημόσιο τηλεοπτικό δίκτυο RTRS της Republika Srpska. Η Πλάβσιτς υπήρξε μία από τις κεντρικές πολιτικές προσωπικότητες των Σέρβων της Βοσνίας κατά τη διάρκεια και μετά τον πόλεμο του 1992-1995.
Ο πρώην πρόεδρος της Republika Srpska Μίλοραντ Ντόντικ, αποχαιρετώντας την, ανέφερε ότι ο θάνατός της αποτελεί «μία ακόμη υπενθύμιση της περιόδου του αγώνα, των θυσιών και των μεγάλων εμποδίων στον δρόμο που οδήγησε στην ίδρυση της Republika Srpska».
Η καταδίκη στη Χάγη
Η επονομαζόμενη «Σιδηρά Κυρία» καταδικάστηκε το 2003 σε 11 χρόνια φυλάκισης, αφού είχε δηλώσει ένοχη για το έγκλημα κατά της ανθρωπότητας της δίωξης Μουσουλμάνων, Κροατών και άλλων μη Σέρβων κατά τον πόλεμο της Βοσνίας. Αποφυλακίστηκε το 2009, έχοντας εκτίσει τα δύο τρίτα της ποινής της.
Ήταν η μοναδική γυναίκα που καταδικάστηκε από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την πρώην Γιουγκοσλαβία και η υψηλότερα ιστάμενη αξιωματούχος της πρώην Γιουγκοσλαβίας που αναγνώρισε ευθύνη για εγκλήματα της περιόδου.
Ενώπιον του Δικαστηρίου είχε αναγνωρίσει τον ρόλο της στις διώξεις σε βάρος Βόσνιων Μουσουλμάνων και Κροατών, παραδεχόμενη ότι η ηγεσία στην οποία συμμετείχε είχε συμβάλει σε μια οργανωμένη και συστηματική προσπάθεια απομάκρυνσής τους από περιοχές που διεκδικούσαν οι Σέρβοι.
Από σύμμαχος του Κάρατζιτς σε αντίπαλό του
Κατά τη διάρκεια του πολέμου, η Πλάβσιτς ανήκε στον στενό πολιτικό κύκλο του Ράντοβαν Κάρατζιτς, τότε ηγέτη των Σέρβων της Βοσνίας. Είχε υποστηρίξει δημόσια την εκστρατεία διώξεων των μη Σέρβων και είχε χαρακτηρίσει τέτοιες εκκαθαρίσεις «φυσικό φαινόμενο», θέση που αργότερα αποκήρυξε όταν ανέλαβε την ευθύνη για τη συμμετοχή της στις διώξεις.
Το 1996 άλλαξε πολιτική πορεία, συνεργάστηκε με τη διεθνή κοινότητα και ήρθε σε σύγκρουση με πρώην συμμάχους της. Από την Μπάνια Λούκα, μακριά από το Πάλε που αποτελούσε προπύργιο της σκληρής εθνικιστικής πτέρυγας, ηγήθηκε της αντιπολίτευσης απέναντί τους και υποστήριξε την εφαρμογή της Συμφωνίας του Ντέιτον.
Η Μπιλιάνα Πλάβσιτς διετέλεσε πρόεδρος της Republika Srpska από το 1996 έως το 1998. Το 2000 άρχισε να αποσύρεται από την ενεργό πολιτική μετά την εκλογική ήττα του κόμματός της στις τοπικές εκλογές. Μετά την αποφυλάκισή της εγκαταστάθηκε στο Βελιγράδι, όπου παρέμεινε εκτός δημόσιας ζωής μέχρι τον θάνατό της.
