Αμ’ έπος, αμ’ έργον, μια απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών (υπ’ αριθ. 1798/2026) αξιοποιήθηκε από το in.gr και τον όμιλο στον οποίο ανήκει ως μία ακόμη ευκαιρία προσωπικής επίθεσης κατά του Γρηγόρη Δημητριάδη.
Το αφήγημα προβλέψιμο: ακόμη μία «δικαστική ήττα», ακόμη μία «απόρριψη αγωγής», ακόμη μία υποτιθέμενη απόδειξη ότι οι δημοσιογραφικές αναφορές σε βάρος του ήταν θεμιτές, ακριβείς και απολύτως δικαιολογημένες.
Μόνο που η πραγματικότητα δεν είναι και τόσο βολική για τους διαχρονικούς και εμμονικούς πολέμιους του πρώην γραμματέα του πρωθυπουργού.
Και τούτο για δύο απλούς λόγους που γνωρίζουν και οι πρωτοετείς φοιτητές της Νομικής: Πρώτον, η απόφαση 1798/2026 είναι πρωτόδικη. Δεν είναι τελεσίδικη. Δεν έχει ελεγχθεί από το Εφετείο και δεν αποτελεί την τελική δικαστική κρίση για την υπόθεση.
Δεύτερον, το ίδιο ισχύει και για άλλες πρωτόδικες αποφάσεις, τις οποίες ορισμένα μέσα παρουσιάζουν συστηματικά ως οριστική και αμετάκλητη επιβεβαίωση των δημοσιευμάτων τους. Η σκόπιμη παράλειψη της λέξης «πρωτόδικη» δεν είναι λεπτομέρεια. Είναι ολόκληρη η ουσία. Στοιχειώδες, Γουότσον.
Στη συγκεκριμένη υπόθεση τώρα, το επίμαχο δημοσίευμα δεν περιορίστηκε να αναφέρει ότι ο Γρηγόρης Δημητριάδης συνδεόταν πολιτικά ή θεσμικά με την έρευνα για τις παρακολουθήσεις. Δημοσίευσε ότι ήταν ένας από τους «βασικούς πρωταγωνιστές» και ότι «φέρεται να παρακολουθούσε δεκάδες συνομιλίες πολιτών», μεταξύ των οποίων πολιτικοί αρχηγοί και ανώτατοι στρατιωτικοί.
Πρόκειται για έναν εξαιρετικά βαρύ πραγματικό ισχυρισμό. Οχι για μία απλή πολιτική κρίση, ένα σχόλιο ή μία δημοσιογραφική υπερβολή.
Το αν μία πρωτόδικη απόφαση έκρινε ότι η διατύπωση αυτή δεν ήταν αντικειμενικά προσβλητική ή ότι καλυπτόταν από το δημοσιογραφικό ενδιαφέρον θα κριθεί, τελικά, από το αρμόδιο Εφετείο. Η προσπάθεια, επομένως, να εμφανιστεί η πρωτοβάθμια κρίση ως «τελική» και «μοναδική» αλήθεια δεν αποτελεί ενημέρωση. Αποτελεί αυτοδικαίωση από το ίδιο το μέσο που ήταν διάδικος στην υπόθεση.
Υπάρχει, όμως, και κάτι ακόμη που ο όμιλος ALTER EGO MEDIA δύσκολα θα… υπενθυμίσει στους αναγνώστες του.
Η ομόφωνη καταδίκη του MEGA από το ΕΣΡ
Με την υπ’ αριθ. 5/2025 απόφασή του, το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης επέβαλε στην ALTER EGO MEDIA, ιδιοκτήτρια του τηλεοπτικού σταθμού MEGA, πρόστιμο ύψους 90.000 ευρώ για κατ’ εξακολούθηση παραβίαση της υποχρέωσης σεβασμού της προσωπικότητας του Γρηγόρη Δημητριάδη.
Δεν επρόκειτο για μία ατυχή διατύπωση.
Δεν επρόκειτο για ένα στιγμιαίο λάθος.
Δεν επρόκειτο για μία μεμονωμένη υπερβολή δημοσιογράφου σε ζωντανή μετάδοση.
Το ΕΣΡ διαπίστωσε παραβάσεις σε επτά διαφορετικές μεταδόσεις του MEGA. Για τέσσερις από αυτές η κρίση ήταν ομόφωνη και για τρεις κατά πλειοψηφία. Συγκεκριμένα, το ΕΣΡ δέχθηκε ομόφωνα την προσβολή της προσωπικότητας του Δημητριάδη στα κεντρικά δελτία ειδήσεων της 17ης Οκτωβρίου 2023, της 5ης Μαρτίου 2024 και της 12ης Σεπτεμβρίου 2024, καθώς και στην εκπομπή «Κοινωνία Ωρα MEGA» της 7ης Φεβρουαρίου 2024. Κατά πλειοψηφία διαπίστωσε την ίδια παράβαση στα μεσημβρινά δελτία της 3ης και 4ης Νοεμβρίου 2023 και στο κεντρικό δελτίο της 3ης Νοεμβρίου 2023.
Αυτή είναι η σκληρή πραγματικότητα που δεν «εξαφανίζεται» με πανηγυρικά δημοσιεύματα.
1. Ο χαρακτηρισμός «αρχικοριός»
Στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων της 17ης Οκτωβρίου 2023, το MEGA αναφέρθηκε στον Γρηγόρη Δημητριάδη ως «αρχικοριό», συνδέοντάς τον ευθέως με παρακολουθήσεις μέσω του Predator.
Ο χαρακτηρισμός αυτός δεν παρουσιάστηκε ως θέση κάποιου τρίτου, ως καταγγελία πολιτικού αντιπάλου ή ως ερώτημα υπό διερεύνηση. Μεταδόθηκε από το δελτίο ειδήσεων του σταθμού ως περιγραφή του ίδιου του προσώπου.
Το ΕΣΡ έκρινε ότι η αναφορά αυτή δεν αποτελούσε θεμιτή πολιτική κριτική, αλλά αδικαιολόγητη προσβολή της προσωπικότητας του Δημητριάδη. Η κρίση αυτή ήταν ομόφωνη.
Η χρήση ενός τέτοιου χαρακτηρισμού έχει ιδιαίτερη σημασία, διότι δεν υπονοεί απλώς πολιτική ευθύνη ή εγγύτητα σε μία υπόθεση δημοσίου ενδιαφέροντος. Αποδίδει στο πρόσωπο κεντρικό και ενεργό ρόλο σε παράνομες παρακολουθήσεις και το παραδίδει στο κοινό ήδη «καταδικασμένο», πριν από οποιαδήποτε δικαστική κρίση.
2. Η αυθαίρετη σύνδεση με τις αμερικανικές κυρώσεις
Στις 7 Φεβρουαρίου 2024, στην εκπομπή «Κοινωνία Ωρα MEGA», ο τηλεοπτικός σταθμός αναφέρθηκε στη νέα πολιτική του State Department για περιορισμούς στη χορήγηση θεωρήσεων εισόδου σε πρόσωπα που εμπλέκονται στην εμπορία κατασκοπευτικού λογισμικού.
Ο ρεπόρτερ δήλωσε ότι ήταν «πάρα πολύ πιθανό» να μην έχει δικαίωμα να λάβει (!) αμερικανική βίζα ο Γρηγόρης Δημητριάδης, παρουσιάζοντάς τον παράλληλα ως έναν από τους ανθρώπους που είχαν δήθεν εμπλοκή με την εταιρεία που διακίνησε το παράνομο λογισμικό παρακολουθήσεων.
Η αλήθεια όμως ήταν διαφορετική: η ανακοίνωση των αμερικανικών αρχών δεν κατονόμαζε τον Γρηγόρη Δημητριάδη. Παρ’ όλα αυτά, το MEGA μετέτρεψε μία απόφαση ξένου κράτους σε προσωπική είδηση εις βάρος του.
Δεν μετέδωσε απλώς την ύπαρξη ενός αμερικανικού μέτρου. Πρόσθεσε μόνο του το όνομα του Δημητριάδη και δημιούργησε την εντύπωση ότι η αμερικανική κυβέρνηση τον θεωρούσε δήθεν εμπλεκόμενο στη διακίνηση παράνομου λογισμικού.
Το ΕΣΡ έκρινε ομόφωνα ότι και αυτή η μετάδοση προσέβαλε αδικαιολόγητα την προσωπικότητά του.
3. «Ολο αυτό οδηγεί στον πρώην γενικό γραμματέα»
Στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων της 5ης Μαρτίου 2024, το MEGA παρουσίασε ρεπορτάζ για κυρώσεις του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών σε εταιρείες που σχετίζονταν με παράνομα συστήματα παρακολούθησης.
Κατά την παρουσίαση εταιρικών επωνυμιών και υποτιθέμενων διασυνδέσεων, ο δημοσιογράφος κατέληξε στη διατύπωση: «Φυσικά, όλο αυτό οδηγεί στον πρώην γενικό γραμματέα του Μεγάρου Μαξίμου».
Η λέξη «φυσικά» είναι αποκαλυπτική.
Δεν διατυπώθηκε επιφύλαξη. Δεν παρουσιάστηκε κάποιο επίσημο έγγραφο που να κατονομάζει τον Δημητριάδη. Δεν εξηγήθηκε ποιο συγκεκριμένο αποδεικτικό στοιχείο οδηγούσε σε αυτό το συμπέρασμα. Η σύνδεση παρουσιάστηκε ως αυτονόητη!
Το MEGA δεν ενημέρωσε το κοινό ότι υφίσταται μία υπόθεση προς διερεύνηση. Οδήγησε το κοινό σε συγκεκριμένο συμπέρασμα, εμφανίζοντας ως δεδομένη τη σύνδεση του Δημητριάδη με ένα δίκτυο εμπορίας παράνομου κατασκοπευτικού λογισμικού.
Και για αυτήν την περίπτωση, η κρίση του ΕΣΡ περί προσβολής της προσωπικότητας ήταν ομόφωνη.
4. Η παλαιά συνέντευξη που παρουσιάστηκε ως νέα «αποκάλυψη»
Ιδιαίτερα σοβαρή είναι η περίπτωση του κεντρικού δελτίου της 12ης Σεπτεμβρίου 2024.
Το MEGA μετέδωσε ρεπορτάζ με τίτλους: «Αποκαλύψεις για τις υποκλοπές» και «Παρακολουθούσαν δέκα στόχους με το Predator – Ο Δημητριάδης αποφάσισε πώς θα χρησιμοποιηθεί», συνοδεύοντας την παρουσίαση με φωτογραφία του Δημητριάδη.
Η εκπομπή παρουσίασε ως πρόσφατη μία συνέντευξη που είχε δοθεί αρκετά παλαιότερα, δημιουργώντας την εντύπωση «νέας αποκάλυψης» σε βάρος του.
Το MEGA επιχείρησε τρεις ημέρες αργότερα να διορθώσει τη μετάδοση. Το ΕΣΡ, όμως, έκρινε ότι η διόρθωση δεν ήταν πλήρης, δεν ήταν επαρκής και δεν έγινε αμέσως, όπως απαιτεί ο νόμος. Δεν αναφέρθηκε με σαφήνεια σε ποιο δελτίο είχε γίνει η παραδρομή ούτε πότε ακριβώς είχε δοθεί η παλαιά συνέντευξη.
Επομένως, κατά το ΕΣΡ, η καθυστερημένη και αόριστη «διόρθωση» δεν μπορούσε να εξαλείψει την αρχική παράβαση.
Το κρίσιμο δεν ήταν απλώς ότι το MEGA έκανε λάθος στην ημερομηνία. Το κρίσιμο ήταν ότι, μέσω αυτού του λάθους, ένα παλαιό υλικό εμφανίστηκε ως νέα εξέλιξη και χρησιμοποιήθηκε για να επαναφέρει με δραματικό τρόπο τον ισχυρισμό ότι ο Δημητριάδης αποφάσιζε πώς χρησιμοποιούνταν το Predator.
5. Το «πολιτικό πρόσωπο» και τα έντεκα μολυσμένα μηνύματα
Στα δελτία της 3ης και 4ης Νοεμβρίου 2023, το MEGA μετέδωσε επανειλημμένα πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες πολιτικό πρόσωπο ή υψηλόβαθμο κυβερνητικό στέλεχος είχε αποστείλει από το κινητό του μολυσμένα μηνύματα Predator σε έντεκα στόχους.
Το μεσημβρινό δελτίο της 3ης Νοεμβρίου στηρίχθηκε σε πρωτοσέλιδο άλλης εφημερίδας, με τίτλο που παρέμενε ορατός στην οθόνη και παρέπεμπε ευθέως στην ταυτότητα του προσώπου που υποτίθεται ότι είχε στείλει τα κακόβουλα μηνύματα.
Το ίδιο θέμα επαναλήφθηκε στο κεντρικό δελτίο της ίδιας ημέρας και εκ νέου στο μεσημβρινό δελτίο της 4ης Νοεμβρίου.
Δεν επρόκειτο, συνεπώς, για μία μεμονωμένη ή «ατυχή» αναφορά. Η συγκεκριμένη «πληροφορία» μεταδόθηκε, ανακυκλώθηκε από τα γνωστά κανάλια της ενημέρωσης και ενισχύθηκε σε διαδοχικά δελτία, ώστε να παγιωθεί στο τηλεοπτικό κοινό η «σύνδεση» του Δημητριάδη με την αποστολή κακόβουλων μηνυμάτων.
Το ΕΣΡ έκρινε κατά πλειοψηφία ότι και οι τρεις αυτές μεταδόσεις προσέβαλαν την προσωπικότητά του.
Αξίζει να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με την ίδια την απόφαση, το MEGA δεν απάντησε στις εξώδικες διαμαρτυρίες που αφορούσαν τα δελτία της 3ης και της 4ης Νοεμβρίου 2023.
Δεν είναι «φίμωση» η προσφυγή στη Δικαιοσύνη
Οταν ο Δημητριάδης προσφεύγει στα δικαστήρια, ορισμένα μέσα επιχειρούν να παρουσιάσουν τις αγωγές του περίπου ως απειλή κατά της ελευθερίας του Τύπου.
Είναι ένα βολικό και συνάμα επικοινωνιακό τέχνασμα: το μέσο δημοσιεύει έναν βαρύ ισχυρισμό, ο θιγόμενος προσφεύγει στη Δικαιοσύνη και κατόπιν η ίδια η προσφυγή του εμφανίζεται ως απόδειξη αυταρχισμού ή απόπειρα εκφοβισμού.
Ομως, το δικαίωμα δικαστικής προστασίας δεν αποτελεί φίμωση.
Η άσκηση αγωγής δεν καταδικάζει τον δημοσιογράφο. Ζητεί από το αρμόδιο δικαστήριο να κρίνει αν τηρήθηκαν τα όρια που θέτουν το σύνταγμα, η ΕΣΔΑ και η νομοθεσία για την προστασία της προσωπικότητας.
Ακόμη και η απόφαση του ΕΣΡ υπογραμμίζει ότι η ελευθερία της έκφρασης συνεπάγεται καθήκοντα και ευθύνες και ότι το συμφέρον του κοινού για πληροφόρηση δεν αποτελεί απόλυτο δικαιολογητικό λόγο κάθε επέμβασης στην προσωπικότητα.
Το δικαιολογημένο δημοσιογραφικό ενδιαφέρον δεν είναι λευκή επιταγή για προσωπικές επιθέσεις.
Δεν αίρει τον άδικο χαρακτήρα ανακριβών, ανεξακρίβωτων ή παραπλανητικών ισχυρισμών. Δεν επιτρέπει την παρουσίαση φημών ως γεγονότων. Δεν καλύπτει την αυθαίρετη προσθήκη ονομάτων σε ανακοινώσεις ξένων κυβερνήσεων. Δεν νομιμοποιεί χαρακτηρισμούς όπως «αρχικοριός». Δεν επιτρέπει να παρουσιάζεται παλαιό υλικό ως νέα αποκάλυψη.
Το ίδιο το ΕΣΡ αναφέρει ότι η μη τήρηση των δημοσιογραφικών υποχρεώσεων ελέγχου, διασταύρωσης, πληρότητας και αντικειμενικότητας αποκλείει την επίκληση δικαιολογημένου ενδιαφέροντος όταν μεταδίδεται αναληθής είδηση. Επισημαίνει επίσης ότι η ανακρίβεια μπορεί να προκύπτει και από την αποσιώπηση ουσιωδών στοιχείων ή από τη μονομερή παρουσίαση της πραγματικότητας.
Ποιος ακριβώς «δικαιώθηκε»;
Ας παρουσιαστεί, λοιπόν, η απόφαση 1798/2026.
Αλλά να παρουσιαστεί ολόκληρη η αλήθεια.
Να αναφερθεί ότι είναι πρωτόδικη.
Να αναφερθεί ότι θα ελεγχθεί από το Εφετείο.
Να αναφερθεί ότι δεν έχει ακόμη διαμορφωθεί τελεσίδικη δικαστική κρίση.
Και κυρίως να αναφερθεί ότι η ίδια εταιρεία που εμφανίζεται σήμερα ως υπερασπιστής της «έγκυρης ενημέρωσης» έχει ήδη τιμωρηθεί με πρόστιμο 90.000 ευρώ από το ΕΣΡ για επτά περιπτώσεις προσβολής της προσωπικότητας του ίδιου ανθρώπου.
Το MEGA και το in.gr μπορεί να ανήκουν στον ίδιο όμιλο. Δεν μπορούν, όμως, να επιλέγουν κατά το δοκούν ποιες θεσμικές αποφάσεις αξίζουν δημοσιότητα και ποιες πρέπει να εξαφανίζονται από τη δημόσια συζήτηση.
Δεν μπορεί μία πρωτόδικη απόφαση να παρουσιάζεται ως τελεσίδικος θρίαμβος, ενώ μία απόφαση ανεξάρτητης συνταγματικής αρχής, η οποία διαπίστωσε επανειλημμένες παραβάσεις και επέβαλε πρόστιμο 90.000 ευρώ, να αντιμετωπίζεται σαν να μην υπήρξε ποτέ.
Η δημοσιογραφία ελέγχει την εξουσία.
Αλλά και η δημοσιογραφική εξουσία ελέγχεται.
Και όταν ένα μέσο συγχέει την ενημέρωση με τη δημόσια καταδίκη ενός προσώπου, την κριτική με τον διασυρμό και το δημόσιο ενδιαφέρον με το δικαίωμα μετάδοσης ανεξακρίβωτων ισχυρισμών, τότε η επίκληση της ελευθερίας του Τύπου δεν αρκεί.
Οι αποφάσεις δεν διαβάζονται επιλεκτικά.
Ούτε η «μοναδική» αλήθεια γράφεται μόνο από εκείνον που διαθέτει το μεγαλύτερο μέσο ενημέρωσης.
