Η συζήτηση για τα όρια της τουριστικής ανάπτυξης στις Κυκλάδες άνοιξε ξανά με αφορμή όσα συμβαίνουν στην Πάρο.
Οι 48 πισίνες και οι αντιδράσεις στην Πάρο
Ένα σχεδόν ολοκληρωμένο πεντάστερο ξενοδοχείο δίπλα στην παραλία Μαρτσέλο, στην Παροικιά, προβλέπεται να διαθέτει 46 ιδιωτικές και δύο κοινόχρηστες πισίνες.
Συνολικά 48 πισίνες σε ένα νησί το οποίο, όπως και οι περισσότερες Κυκλάδες, δοκιμάζεται από τη λειψυδρία, την υπερδόμηση και την πίεση που ασκείται στις υποδομές του.
Το έργο προκάλεσε έντονες αντιδράσεις κατοίκων και τοπικών φορέων.
Ο συγγραφέας Χρήστος Γεωργούσης απέστειλε επιστολή στον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, χαρακτηρίζοντας τη μονάδα «φαραωνικό κατασκεύασμα» και θέτοντας το αυτονόητο ερώτημα: από πού θα βρεθεί το νερό για να γεμίσουν και να συντηρηθούν όλες αυτές οι πισίνες;
Την ίδια στιγμή, συζητήσεις προκαλεί η μεγάλη τουριστική επένδυση στις Κολυμπήθρες, σε έκταση περίπου 320 στρεμμάτων, σε μία περιοχή με ιδιαίτερη περιβαλλοντική και αρχαιολογική αξία.
Η Πάρος βλέπει πλέον μπροστά της το μονοπάτι που ακολούθησαν η Μύκονος και η Σαντορίνη.
Και οι κάτοικοί της δικαιολογημένα φοβούνται ότι ο δρόμος αυτός είναι χωρίς επιστροφή.
Η ανάπτυξη με κάθε κόστος
Ο τουρισμός αποτελεί βασικό πυλώνα της ελληνικής οικονομίας, δημιουργεί θέσεις εργασίας και στηρίζει ολόκληρες τοπικές κοινωνίες.
Η επιχειρηματικότητα, όμως, προϋποθέτει μέτρο, σχέδιο και σεβασμό στον τόπο που την τροφοδοτεί.
Η κατασκευή τεράστιων μονάδων σε νησιά με περιορισμένη έκταση, ανεπαρκή δίκτυα και συγκεκριμένες αντοχές αποτελεί εξάντληση φυσικών πόρων για άμεσο οικονομικό κέρδος.
Το φαινόμενο υπάρχει εδώ και δεκαετίες.
Τα τελευταία χρόνια, όμως, παράγινε.
Οι μικρές οικογενειακές μονάδες και τα καταλύματα που εντάσσονταν στην κλίμακα των Κυκλάδων παραχώρησαν χώρο σε συγκροτήματα υπερπολυτελείας, ιδιωτικές πισίνες, βίλες και εγκαταστάσεις που θα ταίριαζαν περισσότερο σε ηπειρωτικές εκτάσεις.
Η λογική είναι απλή και καταστροφική: περισσότερα δωμάτια, περισσότερες κλίνες, υψηλότερες τιμές και ακόμη μεγαλύτερη κατανάλωση νερού και ενέργειας.
Η περίπτωση της Μυκόνου
Στη Μύκονο παρουσιάστηκε πρόσφατα το νέο Four Seasons στο Καλό Λιβάδι.
Το συγκρότημα αναπτύσσεται σε περίπου 60 στρέμματα, διαθέτει 94 δωμάτια, σουίτες και βίλες, δύο πισίνες υπερχείλισης και ιδιωτική πρόσβαση στην παραλία.
Δεν έχουν καταγραφεί αντιδράσεις κατοίκων ειδικά για τη συγκεκριμένη επένδυση.
Η έκτασή της, ωστόσο, αποτυπώνει την κατεύθυνση που συνεχίζει να ακολουθεί το νησί: όλο και μεγαλύτερες μονάδες, όλο και περισσότερη πολυτέλεια, όλο και βαρύτερο αποτύπωμα.
Το προειδοποιητικό παράδειγμα της Σαντορίνης
Η Σαντορίνη αποτελεί το πιο καθαρό προειδοποιητικό παράδειγμα.
Με περίπου 60.000 τουριστικές κλίνες και τεράστια εποχική επιβάρυνση, οι υποδομές, το οδικό δίκτυο, η ύδρευση και η διαχείριση απορριμμάτων λειτουργούν συχνά στα όριά τους.
Ο δήμαρχος Θήρας Νίκος Ζώρζος έχει δηλώσει κατηγορηματικά ότι στο νησί δεν πρέπει να χτιστούν άλλα ξενοδοχεία.
Πρόκειται για παραδοχή ενός αδιεξόδου που δημιουργήθηκε σταδιακά και τώρα απειλεί το ίδιο το τουριστικό προϊόν.
Παράλληλα, η σχεδιαζόμενη επένδυση στη Βλυχάδα έχει προκαλέσει ανησυχία σε πολίτες και περιβαλλοντικές οργανώσεις, επειδή αφορά σε ένα από τα τελευταία σχετικά ανέπαφα τοπία της Σαντορίνης.
Όταν η οικοδόμηση φτάνει και στα ελάχιστα σημεία που διασώθηκαν, η λέξη «ανάπτυξη» ακούγεται περισσότερο σαν άλλοθι.
Τα όρια και η ευθύνη της πολιτείας
Η κυβέρνηση έχει την ευθύνη να επιταχύνει τα ειδικά πολεοδομικά σχέδια, να ενισχύσει τους ελέγχους και να θεσπίσει δεσμευτικά όρια βάσει της φέρουσας ικανότητας κάθε νησιού.
Οι άδειες πρέπει να συνδέονται με την επάρκεια νερού, ενέργειας, αποχέτευσης και οδικού δικτύου, όχι μόνο με την ύπαρξη κεφαλαίων και διαθέσιμης γης.
Μύκονος, Πάρος και Σαντορίνη έγιναν παγκόσμιοι προορισμοί χάρη στο τοπίο, την αρχιτεκτονική και την ιδιαίτερη φυσιογνωμία τους.
Αν αυτά εξαφανιστούν πίσω από τσιμέντο, πισίνες και ιδιωτικοποιημένες παραλίες, θα χαθεί και ο λόγος για τον οποίο εκατομμύρια άνθρωποι θέλουν να τις επισκεφθούν.
Η απληστία μπορεί να αποφέρει γρήγορα κέρδη.
Λογαριασμό, όμως, αφήνει πάντοτε στους κατοίκους και στις επόμενες γενιές.
