Η εικόνα του δημογραφικού στην Ελλάδα δεν αποτυπώνεται μόνο στη συνεχή μείωση των γεννήσεων.
Δυστυχώς αποτυπώνεται και στη σταδιακή μετατόπιση της ηλικίας στην οποία οι γυναίκες επιλέγουν να αποκτήσουν παιδί.
Τα τελευταία στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για το 2025 δείχνουν ότι η μητρότητα μεταφέρεται ολοένα και πιο κοντά στην τέταρτη δεκαετία της ζωής, ενώ οι γεννήσεις από γυναίκες νεότερων ηλικιών περιορίζονται σημαντικά. Πρόκειται για μια εξέλιξη που παρατηρείται σε ολόκληρη την Ευρώπη, όμως στην ελληνική περίπτωση συνδυάζεται με τη διαρκή μείωση των γεννήσεων, γεγονός που ενισχύει τις ανησυχίες για το μέλλον του πληθυσμού.
Σχεδόν 3.000 λιγότερες γεννήσεις μέσα σε έναν χρόνο
Σύμφωνα με τα στοιχεία της στατιστικής αρχής, το 2025 γεννήθηκαν στην Ελλάδα 65.594 παιδιά, έναντι 68.467 το 2024. Η διαφορά αντιστοιχεί σε 2.873 λιγότερες γεννήσεις, δηλαδή σε πτώση 4,2%.
Η καθοδική πορεία δεν είναι συγκυριακή. Αντίθετα, συνεχίζεται αδιάκοπα τα τελευταία χρόνια.
- 2021: 85.346 γεννήσεις
- 2022: 76.095 γεννήσεις
- 2023: 71.455 γεννήσεις
- 2024: 68.467 γεννήσεις
- 2025: 65.594 γεννήσεις
Μέσα σε μία πενταετία, οι ετήσιες γεννήσεις έχουν μειωθεί κατά σχεδόν 20.000.
Οι μεγαλύτερες απώλειες καταγράφηκαν τον Νοέμβριο και τον Ιανουάριο του 2025, ενώ μικρές αυξήσεις σημειώθηκαν μόνο σε περιορισμένο αριθμό μηνών.
Οι ηλικίες κάτω των 30 χάνουν συνεχώς έδαφος
Τα στοιχεία αποκαλύπτουν ότι η μεγαλύτερη υποχώρηση εντοπίζεται στις νεότερες ηλικιακές ομάδες.
Στις γυναίκες ηλικίας 25 έως 29 ετών, οι γεννήσεις μειώθηκαν από 33.532 το 2005 σε 12.757 το 2025. Πρόκειται για απώλεια περισσότερων από 20.000 γεννήσεων μέσα σε δύο δεκαετίες.
Αντίστοιχη είναι η εικόνα και στην ομάδα 20 έως 24 ετών.
- 2005: 14.969 γεννήσεις
- 2025: 4.792 γεννήσεις
Η μείωση ξεπερνά το 68%.
Ακόμη και οι ηλικίες 30 έως 34 ετών, που παραδοσιακά συγκέντρωναν το μεγαλύτερο ποσοστό γεννήσεων, εμφανίζουν σημαντική κάμψη. Οι δε γεννήσεις υποχώρησαν από 35.891 το 2005 σε 21.908 το 2025.
Η τάση δείχνει ότι η δημιουργία οικογένειας μετατίθεται ολοένα πιο πίσω χρονικά.
Ραγδαία αύξηση των γεννήσεων μετά τα 40
Την ίδια στιγμή, οι μεγαλύτερες ηλικίες κινούνται προς την αντίθετη κατεύθυνση.
Στις γυναίκες 40 έως 44 ετών, οι γεννήσεις αυξήθηκαν από 2.825 το 2005 σε 5.780 το 2025, παρουσιάζοντας άνοδο άνω του 100%.
Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η εικόνα στην ομάδα 45 έως 49 ετών.
- 2005: 263 γεννήσεις
- 2015: 670 γεννήσεις
- 2025: 1.115 γεννήσεις
Οι γεννήσεις έχουν υπερτετραπλασιαστεί μέσα σε είκοσι χρόνια.
Παράλληλα, το 2025 καταγράφηκαν 290 γεννήσεις από γυναίκες άνω των 50 ετών, όταν το 2005 ήταν μόλις 34.
Συνολικά, οι μητέρες ηλικίας άνω των 45 ετών έφτασαν τις 1.405.
Η εν λόγω εξέλιξη συνδέεται τόσο με την αναβολή της απόφασης για απόκτηση παιδιού όσο και με την πρόοδο της ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, που δίνει πλέον περισσότερες δυνατότητες τεκνοποίησης σε μεγαλύτερες ηλικίες.
Γιατί μετατίθεται η απόφαση για παιδί
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι πίσω από αυτή την αλλαγή βρίσκονται πολλοί παράγοντες.
Η οικονομική αβεβαιότητα, το αυξημένο κόστος στέγασης, οι χαμηλές αμοιβές και η δυσκολία εξισορρόπησης επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής ωθούν αρκετά ζευγάρια να καθυστερούν την απόφαση για παιδί.
Την ίδια ώρα, οι γυναίκες παραμένουν περισσότερα χρόνια στην εκπαίδευση, επενδύουν στην επαγγελματική τους πορεία και αποκτούν οικονομική αυτονομία σε μεγαλύτερη ηλικία σε σχέση με το παρελθόν.
Αποτέλεσμα είναι η ηλικία απόκτησης του πρώτου παιδιού να μετακινείται σταθερά προς τα πάνω.
Η θέση της Ελλάδας στην Ευρώπη
Η καθυστέρηση της μητρότητας δεν αποτελεί ελληνικό φαινόμενο.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Eurostat, η μέση ηλικία απόκτησης πρώτου παιδιού στην Ευρωπαϊκή Ένωση διαμορφώνεται στα 29,8 έτη.
Η Ελλάδα βρίσκεται πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, καθώς οι Ελληνίδες γίνονται μητέρες για πρώτη φορά περίπου στα 31 έτη.
Τις υψηλότερες ηλικίες πρώτης μητρότητας καταγράφουν:
- Ιταλία: 31,8 έτη
- Ισπανία: 31,6 έτη
- Ιρλανδία: 31,5 έτη
- Λουξεμβούργο: 31,4 έτη
- Ελλάδα: περίπου 31 έτη
Στον αντίποδα βρίσκονται χώρες όπως:
- Βουλγαρία: 26,9 έτη
- Ρουμανία: 27,1 έτη
- Σλοβακία: 27,4 έτη
Η απόσταση ανάμεσα στις δύο άκρες της Ευρώπης ξεπερνά τα τέσσερα χρόνια.
Το ιδιαίτερο πρόβλημα της Ελλάδας
Η αύξηση της ηλικίας τεκνοποίησης δεν θεωρείται από μόνη της αρνητική εξέλιξη. Σε αρκετές χώρες της Δυτικής Ευρώπης οι γυναίκες αποκτούν παιδιά αργότερα, αλλά τελικά αποκτούν περισσότερα παιδιά συνολικά.
Στην Ελλάδα, όμως, η εικόνα είναι διαφορετική.
Οι γυναίκες καθυστερούν να γίνουν μητέρες και παράλληλα η συνολική γονιμότητα παραμένει σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα. Αυτό σημαίνει ότι πολλές γεννήσεις που μετατίθενται χρονικά δεν πραγματοποιούνται ποτέ.
Οι δημογράφοι προειδοποιούν ότι όσο αυξάνεται η ηλικία του πρώτου παιδιού, τόσο περιορίζεται το διαθέσιμο χρονικό περιθώριο για δεύτερο ή τρίτο παιδί, γεγονός που επιβαρύνει ακόμη περισσότερο το ήδη αρνητικό δημογραφικό ισοζύγιο της χώρας.
