Άρνηση εμπλοκής του ΝΑΤΟ στο σχέδιο Τραμπ για το Ορμούζ, με πιθανές εντάσεις εντός της συμμαχίας.
Σε σαφή απόσταση από τις πρωτοβουλίες της Ουάσιγκτον, τα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ ξεκαθάρισαν ότι δεν προτίθενται να συμμετάσχουν στο σχέδιο του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για επιβολή αποκλεισμού στα Στενά του Ορμούζ.
Αντί για άμεση εμπλοκή, οι σύμμαχοι εισηγούνται μια πιο επιφυλακτική προσέγγιση, προτείνοντας παρέμβαση μόνο μετά την ολοκλήρωση των εχθροπραξιών, σε μια προσπάθεια να αποφευχθεί περαιτέρω κλιμάκωση στην περιοχή.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι ο αμερικανικός στρατός θα συνεργαστεί με άλλες χώρες για να αποκλείσει τη θαλάσσια κυκλοφορία στα Στενά, αφού οι συνομιλίες του Σαββατοκύριακου μεταξύ Αμερικανών και Ιρανών δεν κατέληξαν σε συμφωνία για τον τερματισμό της σύγκρουσης με το Ιράν.
Ο αμερικανικός στρατός διευκρίνισε αργότερα ότι ο αποκλεισμός, ο οποίος επρόκειτο να ξεκινήσει στις 17:00 ώρα Ελλάδας, θα ισχύει μόνο για πλοία που κατευθύνονται προς ή προέρχονται από ιρανικά λιμάνια.
Από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, το Ιράν έχει σε μεγάλο βαθμό αποκλείσει το Στενό για όλα τα πλοία, εκτός από τα δικά του. Επιδιώκει να καταστήσει τον έλεγχό του επί αυτής της θαλάσσιας οδού μόνιμο και ενδεχομένως να επιβάλει τέλη διέλευσης.
«Ο αποκλεισμός θα ξεκινήσει σύντομα. Και άλλες χώρες θα συμμετάσχουν σε αυτόν τον αποκλεισμό», ανέφερε ο Τραμπ σε ανάρτησή του στο Truth Social.
Ωστόσο, σύμμαχοί του στο ΝΑΤΟ, περιλαμβανομένης της Βρετανίας και της Γαλλίας, επεσήμαναν ότι δεν θα παρασυρθούν στη σύγκρουση συμμετέχοντας στον αποκλεισμό, τονίζοντας ότι εργάζονται πάνω σε μια πρωτοβουλία για το άνοιγμα της θαλάσσιας οδού, από την οποία διέρχεται περίπου το 1/5 των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου.
Η άρνησή τους αυτή αποτελεί ένα ακόμη σημείο τριβής με τον Τραμπ, ο οποίος έχει απειλήσει να αποσύρει τις ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ και εξετάζει το ενδεχόμενο να αποσύρει μέρος των αμερικανικών στρατευμάτων από την Ευρώπη, μετά την άρνηση χωρών να επιτρέψουν τη χρήση του εναέριου χώρου τους για επιθέσεις κατά του Ιράν.
Σημαντική πίεση
«Δεν υποστηρίζουμε τον αποκλεισμό», δήλωσε ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ στο BBC. «Η απόφασή μου είναι απολύτως ξεκάθαρη: όποια κι αν είναι η πίεση — και υπήρξε αρκετά σημαντική πίεση — δεν πρόκειται να παρασυρθούμε στον πόλεμο», πρόσθεσε.
Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, δήλωσε σε ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ότι ο Τραμπ επιθυμεί συγκεκριμένες δεσμεύσεις στο άμεσο μέλλον για τη διασφάλιση του Στενού του Ορμούζ, όπως ανέφεραν διπλωμάτες στο Reuters.
Το ΝΑΤΟ θα μπορούσε να διαδραματίσει ρόλο στο Στενό, εφόσον και τα 32 μέλη του συμφωνήσουν στη συγκρότηση μιας αποστολής, επεσήμανε ο Ρούτε στις 9 Απριλίου.
Αρκετές ευρωπαϊκές χώρες έχουν δηλώσει ότι είναι πρόθυμες να συμμετάσχουν, αλλά μόνο μετά από παύση των εχθροπραξιών και συμφωνία με το Ιράν ότι τα πλοία τους δεν θα δέχονται επιθέσεις.
Η Γαλλία θα οργανώσει διάσκεψη μαζί με τη Βρετανία και άλλες χώρες για τη δημιουργία μιας πολυεθνικής αποστολής, με στόχο την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στο Στενό, ανακοίνωσε ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν.
«Αυτή η αυστηρά αμυντική αποστολή, διακριτή από τους εμπλεκόμενους στη σύγκρουση, θα αναπτυχθεί μόλις το επιτρέψουν οι συνθήκες», ανέφερε ο Μακρόν.
Η πρωτοβουλία στοχεύει στη θέσπιση κανόνων ασφαλούς διέλευσης και στον συντονισμό στρατιωτικών πλοίων που θα συνοδεύουν δεξαμενόπλοια, όπως εξήγησε ο Στάρμερ στο βρετανικό κοινοβούλιο.
«Επιτρέψτε μου να είμαι απολύτως σαφής: πρόκειται για τη διασφάλιση της ναυσιπλοΐας και τη στήριξη της ελευθερίας των θαλάσσιων μεταφορών μόλις τερματιστεί η σύγκρουση. Κοινός μας στόχος είναι ένα συντονισμένο, ανεξάρτητο, πολυεθνικό σχέδιο», τόνισε.
Σύμφωνα με γαλλική διπλωματική πηγή, συνάντηση για την κατάρτιση σχεδίων, με τη συμμετοχή περίπου 30 χωρών, ενδέχεται να πραγματοποιηθεί ήδη από την Πέμπτη σε Παρίσι ή Λονδίνο.
Τα πολεμικά πλοία θα παρέχουν αίσθημα ασφάλειας χωρίς να εμπλέκονται σε εχθροπραξίες, ενώ το Ιράν και οι ΗΠΑ θα ενημερωθούν για την αποστολή, χωρίς να συμμετέχουν άμεσα.
Άλλη ευρωπαϊκή διπλωματική πηγή εξέφρασε αμφιβολίες για το κατά πόσο ο Τραμπ θα αποδεχθεί μια τέτοια αποστολή, δεδομένου ότι έχει ήδη διατάξει τον αποκλεισμό. «Με δεδομένο ότι ο Τραμπ χρησιμοποιεί πλέον το Στενό ως μοχλό πίεσης, θα θέλει μια αποστολή εκεί;», διερωτήθηκε.
