Σημαντικές αλλαγές στη σχέση οφειλετών, πιστωτών και εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων φέρνουν οι 16 παρεμβάσεις που ανακοίνωσε το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, με στόχο να ενισχυθούν η διαφάνεια και η προστασία όσων βρίσκονται σε διαδικασία ρύθμισης.
Στον πυρήνα των αλλαγών βρίσκεται η υποχρέωση των servicers να παρέχουν πλήρη εικόνα της οφειλής, αλλά και η θέσπιση συγκεκριμένων συνεπειών όταν δεν ανταποκρίνονται στις υποχρεώσεις τους. Παράλληλα, περιορίζεται στο 15% η προκαταβολή που μπορεί να ζητηθεί για ρύθμιση, ενώ ενισχύεται η προστασία από αναγκαστικά μέτρα για όσους εξυπηρετούν κανονικά τη συμφωνία τους.
Πλήρης εικόνα του χρέους εντός 45 ημερών
Μία από τις βασικότερες παρεμβάσεις αφορά το δικαίωμα του οφειλέτη να γνωρίζει αναλυτικά πώς έχει διαμορφωθεί το χρέος του.
Χωρίς πρόσθετη επιβάρυνση, θα μπορεί να έχει πρόσβαση στο ιστορικό των καταβολών, στον τρόπο υπολογισμού του επιτοκίου, καθώς και στην ανάλυση του κεφαλαίου, των τόκων και των προμηθειών.
Όταν οι πληροφορίες αυτές δεν είναι ήδη πλήρως διαθέσιμες μέσω του συστήματος προσωποποιημένης πληροφόρησης, ο πιστωτής ή ο servicer θα πρέπει να τις χορηγεί μέσα σε 45 ημέρες. Εφόσον η προθεσμία παρέλθει χωρίς να δοθούν τα απαιτούμενα στοιχεία, προβλέπεται αναστολή της τοκοφορίας μέχρι την πλήρη ενημέρωση του οφειλέτη.
Πλαφόν 15% στην προκαταβολή για ρύθμιση
Αλλάζει και το καθεστώς των προκαταβολών που ζητούνται προκειμένου να επιτευχθεί συμφωνία ρύθμισης.
Μέχρι σήμερα το ύψος της προκαταβολής αποτελούσε αντικείμενο διαπραγμάτευσης μεταξύ των δύο πλευρών, με αποτέλεσμα σε ορισμένες περιπτώσεις να ζητούνται ποσά που ξεπερνούσαν το 30% και μπορούσαν να φτάσουν ακόμη και στο 50% της οφειλής.
Με το νέο πλαίσιο τίθεται ανώτατο όριο 15%, ενώ η πρόταση ρύθμισης θα πρέπει να είναι τεκμηριωμένη και βιώσιμη, λαμβάνοντας υπόψη και την περιουσιακή κατάσταση του οφειλέτη.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η προστασία όσων έχουν ήδη ενταχθεί σε ενεργή ρύθμιση. Εφόσον ο οφειλέτης τηρεί τη συμφωνία ή αδυνατεί να καταβάλει δόση επειδή ο πιστωτής ή ο servicer δεν του έχει χορηγήσει τα απαραίτητα στοιχεία, δεν θα επιτρέπονται καταγγελία της ρύθμισης, έκδοση ή εκτέλεση διαταγής πληρωμής, κατάσχεση ή συνέχιση πλειστηριασμού.
Για παραβίαση των συγκεκριμένων κανόνων προβλέπονται αυστηρές συνέπειες. Οι σχετικές πράξεις θα είναι αυτοδικαίως άκυρες, ενώ υπέρ του οφειλέτη θα πιστώνεται ποσό ίσο με πέντε μηνιαίες δόσεις και η ρύθμιση θα παρατείνεται κατά πέντε μήνες χωρίς πρόσθετες επιβαρύνσεις.
Παράλληλα, προβλέπεται αποκατάσταση των συνεπειών της παράνομης ενέργειας και διοικητικά πρόστιμα που κυμαίνονται από 50.000 έως 500.000 ευρώ, με αυστηρότερες εποπτικές συνέπειες σε περίπτωση επανάληψης της παράβασης.
Όριο στη διόγκωση των παλαιών χρεών
Οι αλλαγές επεκτείνονται και στις παλαιές ληξιπρόθεσμες οφειλές, καθώς επανέρχεται και διευρύνεται η προστασία που είχε προβλεφθεί με τους νόμους 2789/2000 και 3259/2004 για τον περιορισμό της διόγκωσης των χρεών.
Η προστασία θα αφορά πλέον όλα τα δάνεια και τις πιστώσεις που βρίσκονται σε καθυστέρηση τουλάχιστον 90 ημερών, χωρίς περιορισμό ως προς το ύψος ή τη φύση του δανείου και χωρίς προθεσμία για την υποβολή αίτησης.
Τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης θα υποχρεούνται να προσαρμόζουν τις απαιτήσεις τους σύμφωνα με τα προβλεπόμενα όρια, χωρίς να απαιτείται από τον πολίτη να προσφύγει προηγουμένως στα δικαστήρια για την αναπροσαρμογή της οφειλής.
Τέλος, διευρύνεται η προστασία που προβλέπεται για τους ευάλωτους οφειλέτες με αναπηρία. Τα αυξημένα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια που ισχύουν για άτομα με αναπηρία επεκτείνονται και στους γονείς ή νόμίμους φροντιστές εξαρτώμενου τέκνου με πιστοποιημένο ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον 67%.
Οι παρεμβάσεις επιχειρούν έτσι να μεταφέρουν το βάρος από τη γενική υποχρέωση ενημέρωσης σε συγκεκριμένους και ελέγξιμους κανόνες, προβλέποντας παράλληλα οικονομικές και διαδικαστικές συνέπειες όταν οι πιστωτές ή οι servicers δεν τους τηρούν.
