Πανικός στην Τουρκία από ανάρτηση του Φαήλου Κρανιδιώτη που μέσω τεχνητής νοημοσύνης.
Μια ανάρτηση με μια εικόνα και ένα αγγλικό «Next» ήταν αρκετά για να ανάψουν φωτιές στα τουρκικά social media και να προκαλέσουν πολιτική αντίδραση υψηλού επιπέδου στην Άγκυρα. Πρωταγωνιστής, ο Φαήλος Κρανιδιώτης, ο οποίος με ανάρτηση στο Χ κατάφερε να «τρολάρει» εκατομμύρια Τούρκους χρήστες, αγγίζοντας ευαίσθητα νεύρα του πολιτικού συστήματος της γειτονικής χώρας.
Πιο συγκεκριμένα, το Σάββατο, ο Φ. Κρανιδιώτης ανήρτησε φωτογραφία που απεικονίζει τον Ερντογάν ανάμεσα σε δύο άνδρες που παραπέμπουν σε ένστολους. Ο ένας φέρει διακριτικά των Ηνωμένων Πολιτειών, ο άλλος τα αρχικά DEA – της αμερικανικής Δίωξης Ναρκωτικών. Και ως λεζάντα η λέξη «Next». Ενα λιτό, σχεδόν κυνικό σχόλιο που άφηνε να αιωρείται το υπονοούμενο ότι ο Τούρκος πρόεδρος είναι «ο επόμενος».
Καθόλου τυχαίο
Η επιλογή Κρανιδιώτη δεν ήταν τυχαία, αλλά ήρθε σε μια χρονική συγκυρία ιδιαίτερα φορτισμένη καθώς έγινε λίγες ημέρες μετά τη σύλληψη Μαδούρο. Η συγκεκριμένη εικόνα ουσιαστικά λειτούργησε σαν σπίθα σε ξερόχορτο δημιουργώντας σάλο στα social media, και προφανώς άγγιξε τις ευαίσθητες χορδές ορισμένων.
Στην Τουρκία, μάλιστα, η αντίδραση ήταν άμεση. Χιλιάδες αναρτήσεις, αναλύσεις επί αναλύσεων, ακόμη και «σοβαρές» ερμηνείες που αντιμετώπισαν την εικόνα ως πραγματικό πολιτικό μήνυμα ή προαναγγελία εξελίξεων. Θέση πήρε και ο πρώην πρωθυπουργός και υπουργός Εξωτερικών της γείτονος, Αχμέτ Νταβούτογλου, ο οποίος σε ανάρτησή του –συνοδευόμενη από screenshot της επίμαχης εικόνας– κατήγγειλε «ιμπεριαλιστικές δυνάμεις» που επιχειρούν να εξισώσουν την Τουρκία με τη Βενεζουέλα και να κουνήσουν το δάχτυλο στον «νόμιμα εκλεγμένο πρόεδρό» της.
Σε υψηλούς τόνους, ο Νταβούτογλου μίλησε για «νεοαποικιακές απόπειρες», για «τιμή του έθνους» και για το «δάχτυλο που τολμά να κάνει κήρυγμα» στην Τουρκία. Μια απάντηση που, άθελά της ίσως, επιβεβαίωσε ότι η ανάρτηση ενός Έλληνα πολιτικού κατάφερε να διαπεράσει τα φίλτρα της ειρωνείας και να εκληφθεί ως πραγματική απειλή ή προσβολή.
Αντιδράσεις
Με άλλα λόγια, μια εικόνα τεχνητής νοημοσύνης και μία λέξη στο Χ ήταν αρκετές για να κινητοποιήσουν τον παλιό, βαρύ, εθνικιστικό λόγο της Άγκυρας. Κι αυτό διότι μόλις πριν από λίγες μέρες ο ίδιος ο Ταγίπ Ερντογάν, μιλώντας για τις εξελίξεις στη Βενεζουέλα, επιχείρησε να συνδέσει ευθέως το ζήτημα με την ευρύτερη ρητορική περί εθνικής κυριαρχίας και «εχθρών» που επιβουλεύονται την Τουρκία.
Μετά τη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου στο Προεδρικό Μέγαρο, τόνισε ότι «ο Νικολάς Μαδούρο και ο λαός της Βενεζουέλας έχουν δείξει στο παρελθόν ότι είναι φίλοι του λαού μας», υπογραμμίζοντας ότι η Άγκυρα δεν πρόκειται να αποστασιοποιηθεί από το Καράκας.
Παράλληλα, αποκάλυψε ότι σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχε με τον Ντόναλντ Τραμπ επισήμανε πως η Βενεζουέλα «δεν πρέπει να οδηγηθεί στο χάος», διαμηνύοντας ότι η Τουρκία «θα συνεχίσει να στέκεται στο πλευρό του λαού της Βενεζουέλας».
Ο Ερντογάν προειδοποίησε ακόμη ότι η παραβίαση της κρατικής κυριαρχίας και του διεθνούς δικαίου ενδέχεται να προκαλέσει επιπλοκές σε παγκόσμιο επίπεδο, ενώ ενέταξε τις εξελίξεις στη Βενεζουέλα σε ένα ευρύτερο αφήγημα απειλών κατά της Τουρκίας, δηλώνοντας με έμφαση πως «υπήρξαν και θα υπάρξουν εκείνοι που θα θελήσουν να μας στρέψουν τον έναν εναντίον του άλλου» και ότι «όσοι μας στήνουν παγίδες θα προσπαθήσουν να μας βγάλουν εκτός παιχνιδιού», ξεκαθαρίζοντας ωστόσο ότι «δεν θα πάρουμε μέρος σε αυτά τα παιχνίδια».
Με ιδιαίτερα φορτισμένη γλώσσα, ο Τούρκος πρόεδρος υποστήριξε ότι «αυτό που θέλουν από εμάς οι εχθροί μας δεν είναι ούτε επαρχίες ούτε διοικητικές περιφέρειες, θέλουν ευθέως το κεφάλι μας», προσθέτοντας ότι απέναντι σε όσους «καραδοκούν» η Τουρκία θα είναι «πάντοτε έτοιμη», καταλήγοντας πως «όποιος στοχοποιεί τις κοινές μας αξίες δεν είναι φίλος του τουρκικού έθνους, αλλά εχθρός του», σφραγίζοντας έτσι μια δήλωση που συνδύασε τη διεθνή κρίση με το γνώριμο, σκληρό εσωτερικό αφήγημα συσπείρωσης.
Πέτυχε διάνα
Σε κάθε περίπτωση, ο Φαήλος Κρανιδιώτης πέτυχε αυτό που λίγοι καταφέρνουν: με μία εικόνα και μία λέξη να προκαλέσει συζήτηση πέρα από σύνορα, να αναγκάσει πολιτικούς αντιπάλους να απαντήσουν και να υπενθυμίσει ότι, στην ψηφιακή εποχή, η ισχύς του συμβόλου συχνά υπερβαίνει την ισχύ των γεγονότων. Και κάπως έτσι, ένα «Next» έγινε πρώτο θέμα στη γειτονική χώρα.
