Η εμπλοκή πρώην υποψηφίου βουλευτή του ΠΑΣΟΚ στην υπόθεση απάτης κατά του ΕΟΠΥΥ φέρνει σε δύσκολη θέση τη ρητορική περί «διαχρονικού ήθους».
Η αποκάλυψη ότι ο συλληφθείς ως φερόμενο αρχηγικό μέλος κυκλώματος που φέρεται να εξαπατούσε τον ΕΟΠΥΥ μέσω εικονικών συνταγογραφήσεων ήταν υποψήφιος βουλευτής του ΠΑΣΟΚ στις εθνικές εκλογές του 2023, προσθέτει μια αναπόφευκτη πολιτική διάσταση σε μια ήδη σοβαρή υπόθεση. Πρόκειται για δικογραφία που αφορά κακουργηματικές πράξεις, με τη ζημία για τον ΕΟΠΥΥ να υπερβαίνει τις 405.000 ευρώ, ενώ η Δικαιοσύνη θα αποφανθεί για την ουσία των κατηγοριών. Ωστόσο, σε πολιτικό επίπεδο, η συγκεκριμένη εξέλιξη επαναφέρει στο προσκήνιο ένα εύλογο ερώτημα: πόσο εύκολα μπορεί ένα κόμμα να εμφανίζεται ως αποκλειστικός εκφραστής της πολιτικής ηθικής όταν πρόσωπα που επέλεξε να εκπροσωπήσουν το ψηφοδέλτιό του βρίσκονται αντιμέτωπα με τόσο βαριές κατηγορίες;
Το ερώτημα αυτό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα επειδή το τελευταίο διάστημα ο Νίκος Ανδρουλάκης έχει επιλέξει να οικοδομήσει μεγάλο μέρος της αντιπολιτευτικής του στρατηγικής πάνω στις καταγγελίες περί σκανδάλων, στη διαρκή ηθική απαξίωση της κυβέρνησης και στην προβολή του ΠΑΣΟΚ ως δύναμης που δήθεν εκπροσωπεί το «διαχρονικό ήθος» στην πολιτική ζωή. Η σημερινή εξέλιξη δεν αποδεικνύει ευθύνη του κόμματος για τις πράξεις ενός προσώπου, όμως σίγουρα δοκιμάζει την αξιοπιστία μιας ρητορικής που εμφανίζεται απόλυτη και αλάνθαστη.
Όταν η ηθική γίνεται σύνθημα, η πραγματικότητα απαντά
Ο Νίκος Ανδρουλάκης έχει επενδύσει πολιτικά στη λογική ότι κάθε υπόθεση στην οποία εμπλέκεται πρόσωπο που συνδέεται με την κυβέρνηση αποτελεί τεκμήριο συνολικής πολιτικής απαξίωσης. Η γενίκευση, οι εύκολες καταδίκες και η δημιουργία εντυπώσεων έχουν μετατραπεί σε σταθερό εργαλείο της αντιπολιτευτικής του τακτικής.
Η υπόθεση του ΕΟΠΥΥ, όμως, υπενθυμίζει ότι η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη. Όπως δεν μπορεί να αποδοθεί συλλογική ευθύνη σε μια κυβέρνηση για κάθε παράνομη πράξη ενός προσώπου που είχε κάποια πολιτική σχέση μαζί της, έτσι δεν μπορεί να αγνοηθεί ότι και το ΠΑΣΟΚ βρίσκεται πλέον αντιμέτωπο με ένα εξαιρετικά δυσάρεστο πολιτικό γεγονός που αφορά δικό του πρώην υποψήφιο.
Η διαφορά βρίσκεται στη συνέπεια. Όποιος επιλέγει να μετατρέπει κάθε δικαστική έρευνα σε πολιτικό κατηγορητήριο εναντίον των αντιπάλων του, οφείλει να αποδέχεται το ίδιο μέτρο κρίσης όταν οι εξελίξεις αγγίζουν τον δικό του πολιτικό χώρο.
Η κυβέρνηση έχει δεχθεί σφοδρές επιθέσεις από το ΠΑΣΟΚ σχεδόν για κάθε υπόθεση που απασχόλησε τη δημόσια ζωή, με τον πρόεδρό του να εμφανίζεται συχνά ως θεματοφύλακας της πολιτικής καθαρότητας. Η σημερινή υπόθεση, όμως, δείχνει ότι κανένα κόμμα δεν διαθέτει πιστοποιητικό ηθικής ανωτερότητας ούτε μπορεί να επικαλείται ένα δήθεν «διαχρονικό ήθος» ως πολιτική ασπίδα.
Η αξιοπιστία στην πολιτική δεν κρίνεται από τα συνθήματα αλλά από τη συνέπεια. Και όταν η καταγγελία γίνεται αυτοσκοπός, η πραγματικότητα έχει τον τρόπο να υπενθυμίζει ότι τα δύο μέτρα και δύο σταθμά επιστρέφουν πάντοτε ως πολιτικό μπούμερανγκ.
