Η πολιτική έχει κοντή μνήμη, αλλά αυτό που συμβαίνει το τελευταίο διάστημα στο ΠΑΣΟΚ δεν είναι απλώς λήθη – είναι κανονική πολιτική αμνησία.
Ο πρόεδρός του, Νίκος Ανδρουλάκης, μιλά για «διεύρυνση», για «επανεκκίνηση», για «άνοιγμα στην κοινωνία». Στην πράξη, όμως, αυτό που χτίζεται θυμίζει περισσότερο μεταγραφικό παζάρι απελπισίας παρά στρατηγική ανασυγκρότησης.
Το ΠΑΣΟΚ, που κάποτε επένδυε στην πολιτική ταυτότητα και τη συνέπεια, σήμερα μοιάζει να ανοίγει την πόρτα σε όποιον χτυπάει, αρκεί να κουβαλά μαζί του μια έδρα ή λίγα ποσοστά. Και μάλιστα σε πρόσωπα που μέχρι χθες χαρακτηρίζονταν «αποσκιρτήσαντες», «προδότες» ή «ξένα σώματα».
Γιατί αλλιώς πώς να εξηγηθεί η ξαφνική «επιστροφή ασώτων» από τον ΣΥΡΙΖΑ; Η Θεοδώρα Τζάκρη, που άλλοτε παρουσιαζόταν ως βαρίδι για την παράταξη, μετατρέπεται σε «πολύτιμη ενίσχυση» επειδή φέρνει κοινοβουλευτικό αποτύπωμα. Η Νίνα Κασιμάτη, που συγκρούστηκε ανοιχτά με το ιστορικό ΠΑΣΟΚ και επιτέθηκε ακόμα και στον Γιώργο Παπανδρέου, εμφανίζεται τώρα ως… εν δυνάμει σύμμαχος. Το ίδιο έργο με τον Θάνο Μωραΐτη, που εγκατέλειψε το κόμμα για υπουργική καρέκλα στην κυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα και στη συνέχεια βρέθηκε στο πλευρό του Στέφανου Κασσελάκη. Σήμερα; Ξανά στο κάδρο της «επιστροφής».
Κι αν αυτά φαίνονται πολιτικά ακροβατικά, η εικόνα συμπληρώνεται με πρόσωπα όπως η Ζωή Καρκούλια, πολιτικά συνδεδεμένη με τον Χρήστο Σπίρτζη, ο οποίος επίσης εμφανίζεται πρόθυμος για comeback, παρότι μέχρι χθες ήταν persona non grata.
Το μήνυμα που εκπέμπεται είναι απλό και κυνικό: δεν έχει σημασία τι είπες, τι έκανες ή ποιο κόμμα υπηρέτησες. Σημασία έχει αν «μετράς» εκλογικά. Αυτό δεν λέγεται διεύρυνση. Λέγεται πολιτική χωρίς πυξίδα.
Σε πλήρη απόγνωση
Ακόμη και οι συζητήσεις με τον Ευάγγελο Αποστολάκη ή το φλερτ με τον Νικόλα Φαραντούρη ενισχύουν την εικόνα ενός κόμματος που ψάχνει απεγνωσμένα «ονόματα» για να καλύψει την πολιτική του αμηχανία. Οι κοινές εμφανίσεις με στελέχη όπως ο Κώστας Τσουκαλάς θυμίζουν περισσότερο δημόσιες σχέσεις παρά πολιτική στρατηγική. Κι όλα αυτά από μια ηγεσία που μέχρι χθες μιλούσε για «καθαρά χέρια», «συνέπεια» και «μηδενική ανοχή στους αποστάτες».
Η αντίφαση είναι εκκωφαντική. Την ώρα που στελέχη κατηγορούνταν ακόμη και για μια απλή εκλογική συνεργασία στην Αυτοδιοίκηση, τώρα ετοιμάζεται ολόκληρη οργανωμένη επιχείρηση επαναπατρισμού ανθρώπων που έφυγαν, επιτέθηκαν στο ΠΑΣΟΚ και πολιτεύτηκαν απέναντί του. Αυτό δεν είναι ανανέωση. Είναι πολιτικός οπορτουνισμός σε συσκευασία «προοδευτικής ενότητας».
Το ερώτημα πλέον δεν είναι ποιοι επιστρέφουν, αλλά τι ακριβώς εκπροσωπεί σήμερα το ΠΑΣΟΚ. Γιατί όταν ένα κόμμα συγχωρεί τα πάντα, ξεχνά τα πάντα και δέχεται τους πάντες, στο τέλος δεν μένει τίποτα σταθερό να το κρατά όρθιο. Και τότε η «διεύρυνση» καταλήγει συρρίκνωση. Όχι εκλογική μόνο – αλλά κυρίως ηθική και πολιτική. Και αυτό είναι το πιο ακριβό τίμημα. Στο τέλος της ημέρας, η πολιτική δεν είναι πανδοχείο. Δεν μπορεί να είναι «μπες-βγες» χωρίς μνήμη, χωρίς αρχές, χωρίς κόστος.
Αν το ΠΑΣΟΚ πιστεύει ότι θα ξαναγίνει μεγάλο απλώς μαζεύοντας πίσω όσους το εγκατέλειψαν για μια καρέκλα στον ΣΥΡΙΖΑ, τότε δεν χτίζει παράταξη – στήνει παζάρι. Και στα παζάρια δεν υπάρχουν ιδέες – μόνο ανταλλάγματα.
Ο Νίκος Ανδρουλάκης μπορεί να βαφτίζει αυτήν τη μεταγραφική φρενίτιδα «διεύρυνση». Η κοινωνία όμως τη βλέπει όπως είναι: ως μια αγωνιώδη προσπάθεια πολιτικής επιβίωσης με κάθε κόστος. Γιατί όταν χωράνε όλοι, δεν ξεχωρίζει κανείς. Όταν συγχωρούνται όλα, δεν μένει τίποτα όρθιο. Και όταν η εξουσία γίνεται αυτοσκοπός, η παράταξη παύει να έχει ψυχή.
Πολιτικό real estate
Το ΠΑΣΟΚ δεν κινδυνεύει από τους αντιπάλους του. Κινδυνεύει από τη στιγμή που θα πάψει να θυμάται ποιο ήταν. Και τότε δεν θα έχει σημασία ποιοι «επιστρέφουν». Γιατί απλώς… δεν θα υπάρχει τίποτα για να επιστρέψουν.
Οι πολίτες δεν είναι αφελείς. Θυμούνται ποιος έφυγε, ποιος έβριζε, ποιος κατήγγελλε το ΠΑΣΟΚ από τα έδρανα του ΣΥΡΙΖΑ και σήμερα χτυπά ξανά την πόρτα της Χαριλάου Τρικούπη σαν να μη συνέβη τίποτα. Δεν γίνεται το πρωί να τους λες «αποστάτες» και το βράδυ να τους λες «συντρόφους». Δεν γίνεται να πουλάς «ηθικό πλεονέκτημα» και να κάνεις πολιτικό real estate με έδρες και ονόματα. Αυτό δεν είναι επιστροφή στελεχών. Είναι λευκή πετσέτα αρχών.
Αν αυτή είναι η «νέα αρχή» του Νίκου Ανδρουλάκη, τότε μοιάζει επικίνδυνα με παλιά, φθαρμένα υλικά: λίγη καρέκλα, λίγη αριθμητική, καθόλου πολιτική αξιοπρέπεια. Κόμμα χωρίς μνήμη γίνεται λέσχη ευκαιρίας. Και παράταξη χωρίς ταυτότητα καταλήγει απλός σταθμός διέλευσης. Κι εκεί, δεν μιλάμε πια για ανασυγκρότηση, αλλά για διάλυση με υπογραφή ηγεσίας.
