Η Άγκυρα επιχειρεί να μετατρέψει την de facto διχοτόμηση της Μεγαλονήσου σε de jure διαίρεση, δημιουργώντας τετελεσμένα που υπηρετούν την επιδίωξη αναγνώρισης δύο χωριστών κρατών.
Ο σχεδιαζόμενος αγωγός φυσικού αερίου προς τα Κατεχόμενα αποτελεί ένα ακόμη εργαλείο αυτής της στρατηγικής, καθώς συνδέει στενότερα το κατεχόμενο τμήμα με την Τουρκία, βαθαίνει την εξάρτησή του και δυσκολεύει την επανένωση.
Η έξοδος του Oruc Reis
Για αυτόν τον σκοπό η Τουρκία εξέδωσε σχετική NAVTEX με την οποία προαναγγέλλει την έξοδο του ερευνητικού σκάφους «Oruc Reis» στη θαλάσσια περιοχή που εκτείνεται από την Αττάλεια και τη Μερσίνη έως τα νότια των κατεχόμενων εδαφών της Κύπρου. Η σχετική ειδοποίηση (NAVTEX 0953/26) εκδόθηκε από τον υδρογραφικό σταθμό της Αττάλειας και θα παραμείνει σε ισχύ έως τις 25 Οκτωβρίου, ενώ κατά τη διάρκεια των θαλάσσιων ερευνών το «Oruc Reis» θα συνοδεύεται από πολεμικά πλοία.
Στην ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Ενέργειας, στις 10 Ιουλίου 2026, περιγράφεται σύνδεση Αναμούρ-Τεκνετζίκ, συνολικού μήκους περίπου 101 χιλιομέτρων, από τα οποία 97 υποθαλάσσια, για την τροφοδοσία κυρίως της ηλεκτροπαραγωγής. Το σημαντικότερο βρίσκεται αλλού: Ο Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ δήλωσε ότι προβλέπεται αμφίδρομη λειτουργία, ώστε αέριο να μπορεί να μεταφέρεται και από το νησί προς την Τουρκία και κατόπιν στην Ευρώπη, γεγονός που αποκαλύπτει τη φιλοδοξία της Αγκυρας να καταστεί πύλη εξόδου και ρυθμιστής των ενεργειακών επιλογών της Κύπρου.
Να θυμίσουμε ότι από το 2015 λειτουργεί η υποθαλάσσια σύνδεση μεταφοράς νερού από την Τουρκία, σχεδιασμένη για 75 εκατομμύρια κυβικά μέτρα ετησίως. Η προσθήκη φυσικού αερίου θα ενίσχυε την εξάρτηση σε δύο θεμελιώδεις ανάγκες, την ύδρευση και την ενέργεια, καθώς οι υποδομές αυτές δημιουργούν μακροχρόνιες δεσμεύσεις μέσω προμήθειας, συντήρησης, χρηματοδότησης και τεχνικής συμβατότητας. Έτσι, ακόμη και μια μελλοντική πολιτική συμφωνία θα έπρεπε να αντιμετωπίσει ένα πλέγμα εξαρτήσεων ήδη εγκατεστημένο στο έδαφος και στον βυθό, με την κατοχή να αποκτά πρόσθετους μηχανισμούς διάρκειας, πέρα από τη στρατιωτική παρουσία.
Εδώ βρίσκεται και η αντίφαση της τουρκικής θέσης περί δύο «ανεξάρτητων κρατών», διότι όσο η Αγκυρα απαιτεί χωριστή κυριαρχία για το ψευδοκράτος, τόσο ενισχύει την εξάρτησή του από την ίδια. Η προοπτική είναι μια χωριστή οντότητα με περιορισμένα περιθώρια αυτόνομων αποφάσεων στις ζωτικές της λειτουργίες, κάτι που αφορά άμεσα και τους Τουρκοκύπριους, καθώς η αντιμετώπιση πραγματικών ενεργειακών προβλημάτων μπορεί να συνοδεύεται από συρρίκνωση των μελλοντικών πολιτικών τους επιλογών. Το φθηνότερο ή σταθερότερο ρεύμα, εφόσον επιτευχθεί, δεν απαντά στο ερώτημα ποιος θα ελέγχει την παροχή του.
Το διεθνές πλαίσιο και η στρατηγική αντιμετώπισης
Το διεθνές πλαίσιο παραμένει σαφές, καθώς τα ψηφίσματα 541 και 550 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ δεν αναγνωρίζουν το ψευδοκράτος του Αττίλα, καλούν τα κράτη να μην το αναγνωρίζουν και να μην το διευκολύνουν ή το συνδράμουν.
Παράλληλα, το ψήφισμα 2815 του 2026 επαναβεβαιώνει τη βάση της διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας με πολιτική ισότητα. Καμία διασύνδεση δεν δημιουργεί νόμιμη κυριαρχία, μπορεί, ωστόσο, να αυξήσει το οικονομικό και πολιτικό κόστος ανατροπής των τετελεσμένων, γεγονός που αποτελεί την ουσία της στρατηγικής την οποία πρέπει να αξιολογήσουν Αθήνα και Λευκωσία.
Η απάντηση χρειάζεται συνεπώς συνέχεια με τεκμηριωμένη διεθνοποίηση του έργου, έλεγχο των εμπλεκόμενων φορέων υπό το πρίσμα των αποφάσεων του ΟΗΕ και αξιόπιστες ενεργειακές επιλογές για την Κυπριακή Δημοκρατία.
Η ηλεκτρική διασύνδεση με την Ελλάδα αποκτά και αυτή τη διάσταση, με απαραίτητη την οικονομική βιωσιμότητα και την ασφάλεια υλοποίησής της. Η Αγκυρα επενδύει στον χρόνο, καθότι κάθε νέα εξάρτηση κάνει τη διαίρεση πιο δύσκολα αναστρέψιμη, αφού η διχοτόμηση δεν παγιώνεται μόνο με στρατεύματα, αλλά και όταν το νερό και το ρεύμα περνούν από τον ίδιο διακόπτη εξουσίας.
