Οι κινητοποιήσεις γύρω από το Αγροτικό έφεραν ξανά στο προσκήνιο ένα βασικό ερώτημα: Πώς διεκδικούμε λύσεις σε μια δημοκρατία.
Σε κάθε διεκδίκηση υπάρχει μια λεπτή γραμμή ανάμεσα στη διαμαρτυρία και στην επιβολή, ανάμεσα στην πίεση και στον διάλογο. Και αυτή η γραμμή δεν αφορά μόνο όσους κινητοποιούνται, αλλά και την κοινωνία που καλείται να σηκώσει το βάρος των συνεπειών.
Η κυβέρνηση από την πρώτη στιγμή δήλωσε ξεκάθαρα ότι είναι πρόθυμη να συζητήσει. Να ακούσει, να εξετάσει, να βελτιώσει. Ο διάλογος δεν αποφεύχθηκε. Αντιθέτως, επιδιώχθηκε. Αυτό που δεν θα μπορούσε ποτέ να γίνει αποδεκτό είναι η επιβολή τελεσιγράφων.
Σε μια δημοκρατία, οι λύσεις δεν προκύπτουν με όρους πίεσης και εκβιασμού. Ούτε με το κλείσιμο δρόμων ούτε με την απαίτηση να καθορίζονται εκ των προτέρων οι όροι και οι συνομιλητές. Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, όπως κάθε εκλεγμένος θεσμικός παράγοντας, έχει την ευθύνη να οργανώνει τον διάλογο με τρόπο που να εξυπηρετεί το γενικό συμφέρον και όχι επιμέρους στρατηγικές έντασης.
Η κυβέρνηση έχει αποδείξει στην πράξη ότι στηρίζει τον πρωτογενή τομέα. Με μέτρα για το κόστος ενέργειας, με παρεμβάσεις για τη μείωση του κόστους παραγωγής, με αποζημιώσεις και ενισχύσεις σε δύσκολες περιόδους. Δεν ισχυρίζεται κανείς ότι όλα τα προβλήματα λύθηκαν. Όμως υπάρχει σαφής πρόθεση να συζητηθούν, μέσα σε ένα πλαίσιο σοβαρότητας και ρεαλισμού.
Αυτό το πλαίσιο δεν μπορεί να περιλαμβάνει την κοινωνία ως όμηρο από μια μειοψηφία που επιλέγει την ένταση αντί της συζήτησης. Ο αποκλεισμός δρόμων, η παράλυση της κυκλοφορίας, οι ζημιές στην οικονομική δραστηριότητα δεν πιέζουν την κυβέρνηση, αλλά πιέζουν τους συμπολίτες μας. Τους εργαζόμενους, τους επαγγελματίες, τις οικογένειες. Και τελικά, πλήττουν και τους ίδιους τους αγρότες.
Ο πρωτογενής τομέας έχει ανάγκη από λύσεις, όχι από ρόλους και σκληρές γραμμές. Έχει ανάγκη από σχέδιο, συνεργασία και διάλογο. Όποιος πραγματικά θέλει να εκπροσωπεί τον αγροτικό κόσμο, οφείλει να κάθεται στο τραπέζι, όχι να το αναποδογυρίζει.
Σε μια δημοκρατία, ο διάλογος δεν είναι παραχώρηση. Είναι υποχρέωση. Και η ευθύνη δεν βαραίνει μόνο την κυβέρνηση, αλλά όλους όσοι θέλουν να διεκδικούν λύσεις με τρόπο που ενώνει και δεν διχάζει. Αν θέλουμε πραγματικά έναν ισχυρό και βιώσιμο πρωτογενή τομέα, ο δρόμος είναι ένας: σοβαρότητα, κανόνες και διάλογος χωρίς τελεσίγραφα.
*Ο Νίκος Παπουτσής είναι οικονομολόγος με μεταπτυχιακές σπουδές στο Hλεκτρονικό Επιχειρείν και τη Διαχείριση Στελεχών Οργανισμών & Επιχειρήσεων, αναπληρωτής γενικός διευθυντής της Νέας Δημοκρατίας.
