Η συμπλήρωση επτά ετών από την ανάληψη της διακυβέρνησης από τη Νέα Δημοκρατία και τριών ετών από την ανανέωση της λαϊκής εντολής το 2023, αποτέλεσε την αφορμή για έναν συνολικό απολογισμό του κυβερνητικού έργου από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη.
Αντί του καθιερωμένου εβδομαδιαίου απολογισμού, επέλεξε να παρουσιάσει τη συνολική εικόνα της χώρας από το 2019 έως σήμερα, υποστηρίζοντας με τεκμήρια ότι εννέα στις δέκα προεκλογικές δεσμεύσεις της κυβέρνησης έχουν ήδη υλοποιηθεί ή βρίσκονται σε εξέλιξη.
Ανεξάρτητα από την πολιτική αξιολόγηση που μπορεί να κάνει ο καθένας, η συζήτηση αποκτά μεγαλύτερο ενδιαφέρον όταν στηρίζεται σε συγκεκριμένα δεδομένα και όχι μόνο σε συνθήματα. Και στον τομέα της υγείας υπάρχουν πλέον αρκετά στοιχεία που επιτρέπουν μια πιο αντικειμενική αποτίμηση.
Η αναβάθμιση της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας αποτελεί μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις των τελευταίων ετών. Με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης έχουν ήδη ανακαινιστεί 110 Κέντρα Υγείας σε ολόκληρη τη χώρα, στο πλαίσιο ενός ευρύτερου σχεδίου εκσυγχρονισμού των δημόσιων δομών. Ανάμεσά τους βρίσκεται και το Κέντρο Υγείας Αιγάλεω, το οποίο επισκέφθηκε πρόσφατα ο πρωθυπουργός. Οι ανακαινισμένοι χώροι, ο σύγχρονος εξοπλισμός και η ενίσχυση του προσωπικού συνθέτουν μια εικόνα σαφώς διαφορετική από εκείνη που γνώριζαν οι πολίτες πριν από λίγα χρόνια.
Το μήνυμα της επίσκεψης ήταν διπλό. Από τη μία πλευρά, η κυβέρνηση επιδιώκει να ενισχύσει την εμπιστοσύνη των πολιτών στις δομές της πρωτοβάθμιας φροντίδας, ώστε να μειωθεί η πίεση στα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών των μεγάλων νοσοκομείων. Από την άλλη, επιχειρεί να αναδείξει ότι οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης μεταφράζονται σε έργα με απτό αντίκτυπο στην καθημερινότητα των πολιτών. Όπως επισήμανε ο πρωθυπουργός, στόχος της κυβέρνησης παραμένει η παράδοση ενός Εθνικού Συστήματος Υγείας αισθητά καλύτερου από εκείνο που παρέλαβε το 2019, μέσα από παρεμβάσεις που δεν περιορίζονται στις υποδομές, αλλά επεκτείνονται στις υπηρεσίες πρωτοβάθμιας φροντίδας, τις υπηρεσίες ψυχικής υγείας και τις ψηφιακές υπηρεσίες της δημόσιας εν γένει υγείας.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και το πρόγραμμα των δωρεάν απογευματινών χειρουργείων, το οποίο χρηματοδοτήθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο Υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης, οι πολύμηνες αναμονές για προγραμματισμένα χειρουργεία έχουν μειωθεί κατά περίπου 98%, ενώ στόχος είναι μέχρι τις εθνικές εκλογές του 2027 να έχουν ουσιαστικά εξαλειφθεί οι αναμονές άνω των τεσσάρων μηνών για τα λεγόμενα «ψυχρά» χειρουργεία. Πρόκειται για μια εξέλιξη που, εφόσον διατηρηθεί, θα αποτελεί μία από τις σημαντικότερες αλλαγές που έχουν συντελεστεί στο δημόσιο σύστημα υγείας τις τελευταίες δεκαετίες, καθώς χιλιάδες ασθενείς αποκτούν ταχύτερη πρόσβαση στις υπηρεσίες που έχουν ανάγκη.
Στο πρόσωπο του Άδωνι Γεωργιάδη αποτυπώνεται ίσως περισσότερο από οπουδήποτε αλλού η επιλογή της κυβέρνησης να συνδέσει την πολιτική με μετρήσιμα αποτελέσματα. Πρόκειται για έναν υπουργό με έντονη δημόσια παρουσία και συχνά αιχμηρό πολιτικό λόγο, στοιχεία που προκαλούν αντιπαραθέσεις. Ωστόσο, ακόμη και οι πολιτικοί του αντίπαλοι δύσκολα μπορούν να παραβλέψουν ότι κατά τη θητεία του στο Υπουργείο Υγείας καταγράφεται έντονη κινητικότητα, συνεχής παραγωγή έργου και επιτάχυνση μεταρρυθμίσεων που επί χρόνια παρέμεναν στάσιμες. Η εφαρμογή των δωρεάν απογευματινών χειρουργείων, η αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης για την ανακαίνιση νοσοκομείων και Κέντρων Υγείας, η αναβάθμιση των Τμημάτων Επειγόντων Περιστατικών, η ενίσχυση των ψηφιακών υπηρεσιών και η διαρκής προσπάθεια αντιμετώπισης των ελλείψεων προσωπικού συνθέτουν ένα μεταρρυθμιστικό έργο με εμφανές αποτύπωμα. Η εικόνα αυτή δεν σημαίνει ότι έχουν λυθεί όλα τα προβλήματα του ΕΣΥ. Σημαίνει όμως ότι για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια καταγράφεται μια συστηματική προσπάθεια εκσυγχρονισμού με συγκεκριμένους στόχους, χρονοδιαγράμματα και μετρήσιμους δείκτες προόδου.
Παράλληλα, συνεχίζεται η προσπάθεια ενίσχυσης του ανθρώπινου δυναμικού. Η προκήρυξη για ακόμη 3.000 θέσεις επικουρικού προσωπικού αποτελεί μία ακόμη κίνηση προς αυτή την κατεύθυνση, ενώ εξετάζονται πρόσθετες θεσμικές παρεμβάσεις που θα διευκολύνουν την προσέλκυση περισσότερων νοσηλευτών στο ΕΣΥ. Το ζήτημα της στελέχωσης παραμένει μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις όχι μόνο για την Ελλάδα αλλά και για τα περισσότερα ευρωπαϊκά συστήματα υγείας, γεγονός που καθιστά αναγκαία τη συνέχιση των μεταρρυθμίσεων.
Φυσικά, η εικόνα δεν είναι χωρίς προβλήματα. Οι ελλείψεις προσωπικού σε ορισμένες περιοχές, οι δυσκολίες των μεγάλων νοσοκομείων, οι πιέσεις στα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών και οι ανισότητες μεταξύ περιφέρειας και μεγάλων αστικών κέντρων εξακολουθούν να αποτελούν ζητήματα που απαιτούν συστηματικές λύσεις. Κανείς δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι το ΕΣΥ έχει ολοκληρώσει τον μετασχηματισμό του.
Ωστόσο, θα ήταν εξίσου άδικο να παραγνωρίσει κανείς ότι τα τελευταία χρόνια έχουν πραγματοποιηθεί επενδύσεις και παρεμβάσεις που δύσκολα αμφισβητούνται ως προς το μέγεθος και την έκτασή τους. Η ανακαίνιση δεκάδων Κέντρων Υγείας και νοσοκομείων, η αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, η επέκταση των ψηφιακών υπηρεσιών, η σημαντική μείωση των λιστών αναμονής για χειρουργεία και η προσπάθεια ενίσχυσης του προσωπικού συνθέτουν μια εικόνα ουσιαστικών αλλαγών. Πρόκειται για παρεμβάσεις που δεν εξαντλούνται στην επικοινωνιακή τους διάσταση, αλλά αφήνουν απτό αποτύπωμα στην καθημερινότητα των πολιτών.
Στο τέλος της ημέρας, η επιτυχία ή όχι μιας κυβερνητικής πολιτικής δεν κρίνεται από τις ανακοινώσεις ούτε από τις πολιτικές αντιπαραθέσεις. Κρίνεται από το κατά πόσο οι πολίτες διαπιστώνουν στην πράξη καλύτερες υπηρεσίες όταν χρειάζονται το δημόσιο σύστημα υγείας. Αυτή είναι η πραγματική δοκιμασία για κάθε κυβέρνηση και εκεί θα κριθεί τελικά και η συνολική αποτίμηση των μεταρρυθμίσεων που βρίσκονται σήμερα σε εξέλιξη. Μέχρι στιγμής, πάντως, τα στοιχεία δείχνουν ότι στον χώρο της υγείας η κυβέρνηση επιχειρεί να μετατρέψει τις δεσμεύσεις σε μετρήσιμα αποτελέσματα, οικοδομώντας σταδιακά ένα Εθνικό Σύστημα Υγείας πιο σύγχρονο, πιο λειτουργικό και περισσότερο προσανατολισμένο στις ανάγκες του πολίτη.
