Οι ΗΠΑ φέρεται να συνδέουν την αναθεώρηση της στρατιωτικής παρουσίας της στην Ευρώπη με τον βαθμό πολιτικής και στρατηγικής ευθυγράμμισης των συμμάχων της
Η Ουάσιγκτον επιδιώκει να αξιολογήσει τον βαθμό στον οποίο κάθε σύμμαχος στο ΝΑΤΟ στηρίζει τις πολιτικές και τις στρατηγικές επιλογές του Ντόναλντ Τραμπ, προτού λάβουν αποφάσεις για πιθανές περικοπές σε στρατεύματα και στρατιωτικά μέσα που διατίθενται για την άμυνα της Ευρώπης.
Σύμφωνα με έγγραφο που εστάλη πρόσφατα στα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ και περιήλθε σε γνώση του Bloomberg, η αμερικανική κυβέρνηση θέτει σειρά ερωτημάτων με στόχο να μετρήσει τον βαθμό πολιτικής και στρατηγικής ευθυγράμμισης των συμμάχων με την Ουάσιγκτον.
Μεταξύ άλλων, οι χώρες καλούνται να απαντήσουν εάν έχουν εκφράσει δημόσια τη στήριξή τους στην εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ, καθώς και ποιους περιορισμούς έχουν επιβάλει στη χρήση στρατιωτικών βάσεων από τον αμερικανικό στρατό.
Το ερωτηματολόγιο εξετάζει επίσης κατά πόσο οι σύμμαχοι προμηθεύονται αμυντικό εξοπλισμό από αμερικανικές εταιρείες και εάν έχουν τοποθετηθεί δημόσια κατά κανονισμών που δυσχεραίνουν τη σύναψη συμβάσεων με επιχειρήσεις των ΗΠΑ.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί ερώτημα για το κατά πόσο κάθε χώρα έχει αποδείξει ότι ευθυγραμμίζεται με την αμερικανική προσέγγιση «ισχυρά, ξεκάθαρα και αθόρυβα», παραπέμποντας σε διατύπωση του υπουργού Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ.
Ανησυχία στους συμμάχους για πολιτική «ανταλλαγής»
Σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν το περιεχόμενο του εγγράφου, αρκετοί σύμμαχοι αντιμετώπισαν αρνητικά την πρωτοβουλία, εκτιμώντας ότι η αμερικανική στρατιωτική προστασία ενδέχεται να συνδεθεί με έναν βαθμό ευρύτερης πολιτικής και ιδεολογικής ευθυγράμμισης.
Μια τέτοια προσέγγιση θα μπορούσε να επηρεάσει ουσιαστικά τις διατλαντικές σχέσεις, οι οποίες μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο στηρίχθηκαν στις αμερικανικές εγγυήσεις ασφαλείας, ακόμη και σε περιόδους έντονων πολιτικών διαφωνιών μεταξύ της Ουάσιγκτον και ευρωπαϊκών κυβερνήσεων.
Η κυβέρνηση Τραμπ έχει ήδη επιδιώξει στενότερες σχέσεις με πολιτικές δυνάμεις που θεωρεί ιδεολογικά εγγύτερες στις θέσεις της, ενώ έχει συνδέσει την ενίσχυση ορισμένων συμμάχων με τη γενικότερη πολιτική σχέση τους με την Ουάσιγκτον.
Η επανεξέταση της αμερικανικής παρουσίας στην Ευρώπη
Το ερωτηματολόγιο διανεμήθηκε ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη η εξάμηνη επανεξέταση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη, η οποία αναμένεται να ολοκληρωθεί έως τον Δεκέμβριο.
Η διαδικασία έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία σε αρκετές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, καθώς υπάρχει ο φόβος σημαντικών περικοπών τόσο στον αριθμό των αμερικανικών στρατευμάτων όσο και στα στρατιωτικά μέσα που οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να διαθέσουν σε περίπτωση επίθεσης εναντίον χώρας του ΝΑΤΟ.
Αξιωματούχος της Συμμαχίας επιβεβαίωσε ότι οι ΗΠΑ βρίσκονται σε διαβούλευση με τους συμμάχους τους στο πλαίσιο της αναθεώρησης, χωρίς να σχολιάσει ειδικά το περιεχόμενο της επιστολής. Το αμερικανικό υπουργείο Άμυνας επίσης δεν προχώρησε σε επίσημο σχόλιο.
Στο επίκεντρο Ιράν και δυτικό ημισφαίριο
Το ερώτημα για τη δημόσια στήριξη της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής αναφέρεται ειδικά σε πρωτοβουλίες στη Μέση Ανατολή και στο δυτικό ημισφαίριο, δύο γεωγραφικές περιοχές στις οποίες η πολιτική του Τραμπ έχει προκαλέσει έντονες συζητήσεις μεταξύ των συμμάχων.
Στο Ιράν, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ξεκίνησαν στρατιωτικές επιχειρήσεις χωρίς προηγούμενη κοινή απόφαση στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ. Στη συνέχεια, ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων η Ισπανία, επέβαλαν περιορισμούς στη χρήση των βάσεών τους για επιχειρήσεις που συνδέονταν με επιθέσεις κατά της Τεχεράνης.
Το αμερικανικό ερωτηματολόγιο ζητά από τις κυβερνήσεις να διευκρινίσουν εάν έχουν επιβάλει αντίστοιχους περιορισμούς και εάν είναι διατεθειμένες να τους μειώσουν ή να τους καταργήσουν.
Παράλληλα, αγγίζει ζητήματα που έχουν δημιουργήσει τριβές ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, όπως οι στρατιωτικές επιχειρήσεις στο Ιράν, η υπόθεση του Νικολάς Μαδούρο στη Βενεζουέλα και η ευρωπαϊκή προσπάθεια να ενισχυθεί η συμμετοχή εγχώριων επιχειρήσεων στις αμυντικές προμήθειες.
Αμυντικές δαπάνες και αγορές αμερικανικού εξοπλισμού
Σημαντικό μέρος του εγγράφου αφορά τις αμυντικές δαπάνες των κρατών-μελών. Οι ΗΠΑ ζητούν από τους συμμάχους να αποδείξουν ότι αυξάνουν τους στρατιωτικούς προϋπολογισμούς τους και ότι αναλαμβάνουν μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης για την άμυνα της Ευρώπης.
Ταυτόχρονα, το ερωτηματολόγιο εξετάζει εάν οι χώρες αγοράζουν εξοπλισμό από αμερικανικές αμυντικές εταιρείες και κατά πόσο αντιτίθενται σε πολιτικές που προωθούν την κατεύθυνση των συμβάσεων αποκλειστικά ή κυρίως προς ευρωπαϊκές επιχειρήσεις.
Σε περίπτωση που μια χώρα δεν έχει λάβει σχετική θέση, το έγγραφο θέτει ευθέως το ερώτημα εάν θα ήταν διατεθειμένη να το πράξει στο μέλλον.
Η διανομή του ερωτηματολογίου ξεκίνησε μέσω των αντιπροσωπειών των κρατών-μελών στην Ουάσιγκτον και αυτή την εβδομάδα άρχισε να κυκλοφορεί και στην έδρα του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες. Οι ΗΠΑ αναμένεται να συναντηθούν με τους συμμάχους τους αργότερα μέσα στον μήνα, προκειμένου να συζητήσουν την πορεία της στρατιωτικής αναθεώρησης.
Περικοπές, αναδιατάξεις και η περίπτωση της Πολωνίας
Η αξιολόγηση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας αναμένεται να οδηγήσει σε περαιτέρω περιορισμό του στρατιωτικού αποτυπώματος των ΗΠΑ στην Ευρώπη.
Ήδη έχει ανακοινωθεί η απόσυρση 5.000 Αμερικανών στρατιωτών από τη Γερμανία, ενώ άλλες δυνάμεις πρόκειται να αναδιαταχθούν χωρίς να αντικατασταθούν.
Την ίδια στιγμή, ο Τραμπ έχει δεσμευθεί για αποστολή επιπλέον στρατευμάτων στην Πολωνία, μετά την εκλογή του εθνικιστή Κάρολ Ναβρότσκι στην προεδρία, γεγονός που ενισχύει τη συζήτηση για το κατά πόσο οι στρατιωτικές αποφάσεις συνδέονται πλέον στενότερα με τις πολιτικές σχέσεις της Ουάσιγκτον με κάθε κυβέρνηση.
Οι πιθανές μειώσεις αφορούν και στρατιωτικά μέσα κρίσιμης σημασίας για την ευρωπαϊκή άμυνα, όπως στρατηγικά βομβαρδιστικά, drones και πολεμικά πλοία, δυνατότητες που οι ευρωπαϊκές χώρες δεν διαθέτουν στον ίδιο βαθμό.
Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε έχει πάντως εμφανιστεί θετικός απέναντι στην επανεξέταση, υποστηρίζοντας ότι η αύξηση των αμυντικών δαπανών από τις ευρωπαϊκές χώρες και τον Καναδά καθιστά λογική μια νέα αξιολόγηση της κατανομής των αμερικανικών δυνάμεων.
Η τελική έκβαση της διαδικασίας αναμένεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς οι αποφάσεις που θα ληφθούν έως το τέλος του έτους μπορεί να επηρεάσουν όχι μόνο το μέγεθος της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο θα διαμορφώνονται στο μέλλον οι σχέσεις ασφαλείας ανάμεσα στις ΗΠΑ και τους Ευρωπαίους συμμάχους τους.
