Βέρτιγκο έχουν πάθει στο ΠΑΣΟΚ, καθώς από τη μία βρίσκονται πολιτικά στριμωγμένοι και από την άλλη προσπαθούν –άγαρμπα και ανεδαφικά– να δείξουν ότι κάνουν πραγματική αντιπολίτευση.
Εξ ου και φτάνουν στο σημείο να συμφωνούν επί της αρχής με την πρόωρη αποπληρωμή του δημοσίου χρέους, αναγνωρίζοντας ότι υπάρχουν οφέλη, και ταυτόχρονα εκδίδουν ανακοίνωση για να εξηγήσουν περίπου γιατί μια τέτοια κίνηση δεν είναι καλή.
Είναι χαρακτηριστικό ότι οι οικονομικοί «νομπελίστες» της Χαριλάου Τρικούπη δεν έγραψαν ούτε μία θετική κουβέντα για την πρόωρη αποπληρωμή και την ταχύτερη αποκλιμάκωση του χρέους. Αντιθέτως, βρήκαν γρήγορα την εξήγηση για τον τρόπο με τον οποίο αυτό έγινε. Σύμφωνα με τους ίδιους, τα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα και η αποκλιμάκωση οφείλονται μόνο στην «πολύ μεγάλη φορολογική επιβάρυνση μέσω του ΦΠΑ και του πληθωρισμού». Δυστυχώς για εκείνους, τα στοιχεία δεν λένε ακριβώς αυτό.
Η φορολογία δεν είναι η μόνη εξήγηση
Η θέση του ΠΑΣΟΚ: Η σημαντική απομείωση του χρέους οφείλεται στη μεγάλη φορολογική επιβάρυνση των πολιτών.
Τα στοιχεία: Από την εξίσωση της Χαριλάου Τρικούπη απουσιάζει ένας ακόμη παράγοντας: τα πρόσθετα έσοδα από την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής και του λαθρεμπορίου. Αυτά έφτασαν απολογιστικά τα 2 δισ. ευρώ το 2024 και τα 3 δισ. ευρώ το 2025, ενώ για το 2026 η τελική αποτίμηση θα γίνει μετά την ολοκλήρωση του δημοσιονομικού έτους.
Επομένως, κάθε επιπλέον ευρώ που μπαίνει στα δημόσια ταμεία δεν προέρχεται αυτομάτως από υψηλότερη επιβάρυνση του συνεπούς φορολογουμένου. Επιπλέον, μετά τις φοροαπαλλαγές που εφαρμόστηκαν φέτος, η προσδοκία για καλύτερη πορεία των εσόδων συνδέεται κυρίως με τη μεγαλύτερη φορολογική συμμόρφωση.
Αυτό σημαίνει περισσότερους φορολογουμένους που πληρώνουν κανονικά τις υποχρεώσεις τους στις προβλεπόμενες δόσεις, χωρίς να καταφεύγουν σε πολύμηνες ρυθμίσεις. Με λίγα λόγια, περισσότερα έσοδα δεν σημαίνουν κατ’ ανάγκη και περισσότερους φόρους.
Τα πλεονάσματα και οι δαπάνες
Η θέση του ΠΑΣΟΚ: Τα υψηλά πλεονάσματα στερούν πόρους από την οικονομία.
Τα στοιχεία: Την ίδια περίοδο, οι κρατικές δαπάνες είναι αυξημένες κατά 1,04 δισ. ευρώ. Μόνο το Fuel Pass, το επίδομα πετρελαίου κίνησης και το έκτακτο επίδομα των 150 ευρώ σε οικογένειες με παιδιά αντιστοιχούν σε 460 εκατ. ευρώ.
Σημαντικό μέρος της πρόσθετης δαπάνης κατευθύνεται, επίσης, στην υγεία, στην πρόνοια και στους συγκοινωνιακούς οργανισμούς. Αρα, η βελτίωση του πρωτογενούς αποτελέσματος συντελείται την ώρα που οι δαπάνες αυξάνονται και όχι επειδή το κράτος έχει κλείσει τη στρόφιγγα.
Η θέση του ΠΑΣΟΚ: Η υπεραπόδοση είναι ουσιαστικά φορολογική.
Τα στοιχεία: Η εικόνα της Γενικής Κυβέρνησης δείχνει κάτι ευρύτερο, καθώς στο πρώτο εξάμηνο του 2026 οι φορείς της –ασφαλιστικά ταμεία, ΟΤΑ και λοιποί δημόσιοι οργανισμοί– εμφάνισαν πρωτογενές αποτέλεσμα 2,7 δισ. ευρώ, έναντι 2,05 δισ. ευρώ την αντίστοιχη περίοδο του 2025. Αυτό αποτελεί μέρος της συνολικής δημοσιονομικής επίδοσης της χώρας και σημαίνει ότι γενικά οι δείκτες «ανεβαίνουν», όχι μόνο οι φόροι.
Με βάση, λοιπόν, την πορεία του προϋπολογισμού, το πρωτογενές πλεόνασμα εκτιμάται πλέον ότι μπορεί να ξεπεράσει τον στόχο του 3,2% του ΑΕΠ και να κινηθεί στο 4% ή ακόμη υψηλότερα. Στο επτάμηνο έχει ήδη φτάσει τα 5,7 δισ. ευρώ, έναντι στόχου 4,4 δισ. ευρώ. Σε κάθε περίπτωση, στην ανακοίνωσή του το ΠΑΣΟΚ ξεκινά λέγοντας ότι «κατανοεί τις συναλλαγές πρόωρης αποπληρωμής χρέους». Αναγνωρίζει, επίσης, ότι μπορούν να παρέχουν οφέλη ως προς το ύψος του δημοσίου χρέους. Λίγες γραμμές αργότερα, όμως, καταγγέλλει τα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα και προειδοποιεί ότι θα λειτουργήσουν ανασταλτικά για την ανάπτυξη.
Από ουσία, μηδέν
Από τη συγκεκριμένη ανακοίνωση λείπει, βέβαια, το τι ακριβώς προτείνει ο Νίκος Ανδρουλάκης. Τη μη αποπληρωμή ή τη «λιγότερη» αποπληρωμή;
Αν οι πόροι δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται στον βαθμό που χρησιμοποιούνται για την ταχύτερη μείωση του χρέους, πού πρέπει να κατευθυνθούν; Και πώς θα επιτευχθεί τότε η αποκλιμάκωση του χρέους, με την οποία το ίδιο το ΠΑΣΟΚ δηλώνει ότι συμφωνεί επί της αρχής; Προφανώς, στη Χαριλάου Τρικούπη έχουν τέτοια πρεμούρα να κάνουν δήθεν αντιπολίτευση, ώστε καταφέρνουν μέσα σε μερικές αράδες να διαψεύσουν τους ίδιους τους εαυτούς τους.
Η μεγάλη εικόνα, την οποία η ανακοίνωση του ΠΑΣΟΚ καταφέρνει να προσπεράσει, είναι πως η Ελλάδα έχει σήμερα τη δυνατότητα να αποπληρώνει πρόωρα μέρος του δημοσίου χρέους της και να περιορίζει ταχύτερα ένα βάρος που για χρόνια καθόριζε τις οικονομικές επιλογές της.
