Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς δήλωσε την Πέμπτη ότι η χώρα του προετοιμάζεται για μεγάλες υβριδικές επιθέσεις από τη Ρωσία.
«Προετοιμαζόμαστε για περαιτέρω υβριδικές επιθέσεις, συμπεριλαμβανομένων και σοβαρών», δήλωσε ο Μερτς σύμφωνα με το Reuters, προσθέτοντας ότι η Γερμανία θα ανταποκριθεί «γρήγορα και με απόλυτη σαφήνεια».
Την ίδια ώρα, το ΝΑΤΟ φαίνεται να περνά σε πιο ενεργητική αντιμετώπιση των υβριδικών ενεργειών που δυτικές κυβερνήσεις και υπηρεσίες ασφαλείας αποδίδουν στη Ρωσία, επιχειρώντας να περιορίσει τη δυνατότητα της Μόσχας να κινείται στη γκρίζα ζώνη μεταξύ ειρήνης και ανοιχτής στρατιωτικής σύγκρουσης.
Ο Ανώτατος Συμμαχικός Διοικητής Ευρώπης του ΝΑΤΟ, στρατηγός Alexus Grynkewich, κάλεσε τις ευρωπαϊκές χώρες να δημοσιοποιούν την ευθύνη για πράξεις σαμποτάζ, κυβερνοεπιθέσεις και άλλες αποσταθεροποιητικές ενέργειες όταν διαθέτουν επαρκή στοιχεία ότι πίσω τους βρίσκεται η Ρωσία.
Μιλώντας σε ευρωβουλευτές στις Βρυξέλλες, ο Grynkewich υποστήριξε ότι η δημόσια απόδοση ευθύνης αυξάνει το πολιτικό και επιχειρησιακό κόστος για τα κράτη που οργανώνουν τέτοιες επιχειρήσεις και λειτουργεί αποτρεπτικά. Σύμφωνα με το Reuters, ο Αμερικανός στρατηγός εκτίμησε ότι βασικός στόχος των ρωσικών ενεργειών στην Ευρώπη είναι να αποδυναμωθεί η βούληση των συμμάχων να συνεχίσουν την υποστήριξη προς την Ουκρανία.
Ο ίδιος συνέδεσε την απάντηση στις υβριδικές ενέργειες με τη διατήρηση της στήριξης προς το Κίεβο. Κατά την εκτίμησή του, εάν μία χώρα δεχθεί υβριδική επίθεση και απαντήσει ενισχύοντας αντί να μειώνει την υποστήριξή της προς την Ουκρανία, περιορίζεται η αποτελεσματικότητα της στρατηγικής που αποδίδεται στη Μόσχα.
Η αλλαγή προσέγγισης δεν περιορίζεται στη δημόσια καταγγελία. Το ΝΑΤΟ έχει ενισχύσει την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των συμμάχων, ενώ η αποστολή Eastern Sentry, που ξεκίνησε στις 11 Σεπτεμβρίου με συμμετοχή μεταξύ άλλων Δανίας, Γαλλίας, Βρετανίας και Γερμανίας, έχει αυξήσει την επιτήρηση στην ανατολική πτέρυγα. Ο Grynkewich δήλωσε ότι μετά την ανάπτυξη της αποστολής οι ρωσικές δυνάμεις εμφανίζονται πιο προσεκτικές ώστε drones να μην περνούν τα σύνορα των Βαλτικών χωρών ή της Πολωνίας.
Οι Financial Times περιγράφουν την κατάσταση ως κλιμάκωση μιας ευρύτερης ρωσικής υβριδικής εκστρατείας στην Ευρώπη. Στην ανάλυσή τους καταγράφουν σαμποτάζ, επιθέσεις με drones και άλλες ενέργειες που δυτικές κυβερνήσεις αποδίδουν στη Μόσχα, εκτιμώντας ότι στόχος είναι να αυξηθεί το κόστος της ευρωπαϊκής υποστήριξης προς την Ουκρανία και να δοκιμαστεί η αποφασιστικότητα των κρατών του ΝΑΤΟ. Πρόκειται για αξιολόγηση των FT και δυτικών αξιωματούχων, όχι για ανεξάρτητα αποδεδειγμένο κίνητρο κάθε περιστατικού.
Η ανησυχία έχει ενισχυθεί από σειρά πρόσφατων περιστατικών. Το Reuters έχει καταγράψει απόπειρα επίθεσης με drone στο αεροδρόμιο Λειψίας/Χάλε, περιστατικά παραβίασης εναέριου χώρου, επιχειρήσεις σαμποτάζ και αυξανόμενη δραστηριότητα εναντίον υποδομών που συνδέονται με την υποστήριξη προς την Ουκρανία. Ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν αποδώσει ορισμένα από αυτά στη Ρωσία, ενώ άλλες υποθέσεις παραμένουν υπό διερεύνηση.
Η ίδια η Συμμαχία έχει υιοθετήσει αντίστοιχη δημόσια γλώσσα. Σε επίσημη τοποθέτηση του ΝΑΤΟ στις 19 Σεπτεμβρίου, ο πρόεδρος της Στρατιωτικής Επιτροπής αναφέρθηκε σε παραβιάσεις εναέριου χώρου, περιστατικά με drones και υβριδικές ενέργειες που, όπως είπε, δοκιμάζουν την αποφασιστικότητα των συμμάχων και επιχειρούν να υπονομεύσουν την εμπιστοσύνη και τη συνοχή τους.
Παράλληλα, η ιδανική στρατιωτική υπηρεσία πληροφοριών έχει προειδοποιήσει ότι η Ρωσία ενδέχεται να εντείνει τις υβριδικές επιχειρήσεις της τους επόμενους μήνες. Η Κοπεγχάγη χαρακτηρίζει χαμηλό αλλά αυξανόμενο τον κίνδυνο περιορισμένης στρατιωτικής ενέργειας εναντίον χώρας του ΝΑΤΟ που συνορεύει με τη Ρωσία, χωρίς να εκτιμά ότι επίκειται γενικευμένη επίθεση εναντίον της Συμμαχίας.
Αυτό είναι και το κρίσιμο όριο της σημερινής συζήτησης. Ευρωπαίοι αξιωματούχοι που μίλησαν στο Reuters δεν θεωρούν επικείμενη μια άμεση ρωσική επίθεση στο ΝΑΤΟ. Εκτιμούν όμως ότι οι επιχειρήσεις κάτω από το κατώφλι του πολέμου αυξάνονται και έχουν σχεδιαστεί ώστε να προκαλούν κόστος, φόβο και πολιτικές διαφωνίες χωρίς να οδηγούν αυτομάτως σε στρατιωτική απάντηση της Συμμαχίας.
Η Μόσχα απορρίπτει τις κατηγορίες ότι οργανώνει επιχειρήσεις σαμποτάζ και υβριδικές επιθέσεις στην Ευρώπη. Έχει χαρακτηρίσει αντίστοιχες δυτικές κατηγορίες ατεκμηρίωτες και υποστηρίζει ότι χρησιμοποιούνται για την ενίσχυση της αντιρωσικής πολιτικής και των ευρωπαϊκών αμυντικών δαπανών.
Η νέα γραμμή του ΝΑΤΟ, επομένως, δεν σημαίνει μετάβαση σε ανοιχτή στρατιωτική αντιπαράθεση. Σημαίνει προσπάθεια να περιοριστεί η γκρίζα περιοχή στην οποία μια επιχείρηση μπορεί να προκαλέσει σημαντική ζημιά χωρίς να υπάρχει άμεση και συντονισμένη απάντηση. Η δημόσια απόδοση ευθύνης, η στενότερη ανταλλαγή πληροφοριών και η ενίσχυση της επιτήρησης αναδεικνύονται σε βασικά εργαλεία αυτής της στρατηγικής.
