Η ελληνική γλώσσα είναι ο κρίκος που ενώνει εκατομμύρια Έλληνες με τις ρίζες τους.
Η πρόσφατη παρουσίαση της νέας εθνικής στρατηγικής του υπουργείου Παιδείας για την ενίσχυση της ελληνικής γλώσσας και της ελληνόγλωσσης εκπαίδευσης στο εξωτερικό αποτελεί στιγμή-ορόσημο για τη Διασπορά και τους φιλέλληνες.
Δεν πρόκειται απλώς για μία ακόμη κυβερνητική εξαγγελία, αλλά για την έμπρακτη αναγνώριση ότι η γλώσσα αποτελεί τον θεμελιώδη συνεκτικό κρίκο του Ελληνισμού και βασικό πυλώνα της εθνικής παρουσίας μας στον κόσμο.
Η διαδρομή και το πλαίσιο της νέας στρατηγικής
Η στρατηγική αυτή δεν προέκυψε χθες, ούτε είναι τυχαία.
Είναι αποτέλεσμα μακράς πορείας διαλόγου, νομοθετημάτων, τεκμηριωμένων προτάσεων και στενής συνεργασίας ανάμεσα στην ελληνική πολιτεία, διεθνείς οργανισμούς και εκπροσώπους της Διασποράς.
Με την προεκλογική δέσμευση του Κυριάκου Μητσοτάκη και την άμεση ψήφιση, το 2019, του εκλογικού δικαιώματος των Ελλήνων του εξωτερικού, διαμορφώθηκε σταδιακά ένα νέο πλαίσιο πολιτικής που αναγνωρίζει τη Διασπορά ως αναπόσπαστο μέρος του έθνους και τις ανάγκες της.
Στο πλαίσιο αυτό, το καλοκαίρι του 2022, κατά τη συνάντησή μας στο Στρασβούργο, είχα την ευκαιρία να καταθέσω στον πρωθυπουργό την ανάγκη διαμόρφωσης μιας ολοκληρωμένης εθνικής πολιτικής για την ελληνική γλώσσα στο εξωτερικό, βασισμένης στα επιτυχημένα ευρωπαϊκά πρότυπα γλωσσικών δομών.
Τότε έθεσα για πρώτη φορά την ανάγκη η χώρα μας να ακολουθήσει κέντρα όπως το γαλλικό Institut Français, το βρετανικό British Council και το ισπανικό Instituto Cervantes, προτείνοντας την αναβάθμιση του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας.
Η ανταπόκριση του πρωθυπουργού υπήρξε ουσιαστική και αποτέλεσε την αφετηρία για την επεξεργασία και κατάθεση συγκεκριμένων προτάσεων, οι οποίες στη συνέχεια αξιολογήθηκαν από τους αρμόδιους φορείς.
Οι σταθμοί μιας εθνικής προσπάθειας
Η διδασκαλία, η διάδοση και η διατήρηση της ελληνικής γλώσσας στο εξωτερικό αποτέλεσαν το δεύτερο σημαντικότερο ζήτημα προτεραιότητας για τους Ελληνες της Διασποράς, μετά το δικαίωμα ψήφου.
- 2023: Ενίσχυση της παρουσίας των Ελλήνων του εξωτερικού στα δημόσια πράγματα, μέσα από τη συμμετοχή τους στο ψηφοδέλτιο Επικρατείας για τη Διασπορά.
- 2024-2027: Ενσωμάτωση των προτάσεων αυτών στο Στρατηγικό Σχέδιο του υπουργείου Εξωτερικών.
- 2025: Ιστορική αναγνώριση της Παγκόσμιας Ημέρας Ελληνικής Γλώσσας από την UNESCO.
Σήμερα, η νέα διυπουργική πρωτοβουλία της Προεδρίας της Κυβέρνησης, των υπουργείων Παιδείας και Εξωτερικών και του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας σηματοδοτεί τη μετάβαση από τον σχεδιασμό στην εφαρμογή.
Η συνεχής αύξηση των υποψηφίων για την πιστοποίηση ελληνομάθειας επιβεβαιώνει ότι η ελληνική γλώσσα διαθέτει μοναδική διεθνή δυναμική, η οποία αξίζει συστηματικής στήριξης.
Η γλώσσα ως εργαλείο πολιτιστικής διπλωματίας
Ως εκπαιδευτικός που υπηρέτησα την ελληνόγλωσση εκπαίδευση στη Γαλλία και ως ενεργός πολίτης που επέλεξε να συμμετέχει στη δημόσια και πολιτική ζωή, θεωρούσα πάντοτε ότι η γλώσσα δεν αποτελεί απλώς εκπαιδευτικό αντικείμενο, αλλά ζήτημα εθνικής στρατηγικής.
Το γεγονός ότι αυτές οι προτάσεις υιοθετούνται στο εθνικό αυτό σχέδιο αποτελεί την ολοκλήρωση αυτής της προσπάθειας.
Η Ελλάδα του 21ου αιώνα δεν μπορεί να περιορίζει το εθνικό της όραμα στα γεωγραφικά σύνορά της.
Η ελληνική γλώσσα είναι ο κρίκος που ενώνει εκατομμύρια Ελληνες με τις ρίζες τους, αλλά ταυτόχρονα αποτελεί και ένα ισχυρό εργαλείο πολιτιστικής διπλωματίας, διεθνούς επιρροής και εθνικής εξωστρέφειας.
Το μεγάλο πολιτικό ζητούμενο από εδώ και στο εξής είναι η συνέχιση αυτής της προσπάθειας με συνέπεια, θεσμική συνέχεια και εθνική συνεννόηση.
Πρέπει να εξελιχθεί σε μόνιμη εθνική πολιτική, που θα υπερβαίνει κυβερνήσεις και πολιτικούς κύκλους.
Γιατί μια χώρα που επενδύει στη γλώσσα της επενδύει στην ιστορία της, στον πολιτισμό της, στη διεθνή παρουσία της και, τελικά στο ίδιο το μέλλον της.
*Η Μαρία Διαμαντοπούλου είναι εκπαιδευτικός με ειδικότητα τη διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας ως δεύτερης ξένης γλώσσας. Διετέλεσε διευθύνουσα του Γραφείου Συμβούλου Εκπαίδευσης και υπεύθυνη του εξεταστικού κέντρου ελληνομάθειας στο Παρίσι. Ηταν υποψήφια στο ψηφοδέλτιο Επικρατείας της Νέας Δημοκρατίας για τη Διασπορά.
