Η ηθοποιός Μαίρη Ραζή ανοίγει την καρδιά της σε μία αποκαλυπτική συνέντευξη για τη νέα θεατρική παράσταση που πρωταγωνιστεί.
Το ερωτικό θρίλερ «Οι εραστές της Βιόρν» της Marguerite Duras σε μετάφραση και σκηνοθεσία Σωτήρη Τσόγκα γεμάτη ένταση, μυστήριο, ανατροπές, μιλάει για τον έρωτα, την προδοσία και την τιμωρία.
Η αγαπημένη ηθοποιός και θιασάρχης μιλά για τη δύναμη του θεάτρου, τη λεπτή γραμμή ανάμεσα στην ενοχή και την τιμωρία, αλλά και για τις προσωπικές στιγμές που τη σημάδεψαν κατά τη διάρκεια των προβών. Παράλληλα, αποκαλύπτει άγνωστες πτυχές της προσωπικής της ζωής, τη σχέση με τον εγγονό της Περσέα και τη μεγάλη τηλεοπτική επιστροφή που ετοιμάζει.
Τι σας οδήγησε να επιλέξετε το συγκεκριμένο έργο της Marguerite Duras για αυτή τη χρονική στιγμή;
Το θεωρώ ένα από τα σημαντικότερα έργα της Marguerite Duras. Είναι επίκαιρο γιατί μιλάει για τη βία, για την ενδοοικογενειακή βία, τις γυναικοκτονίες, τη βαρβαρότητα. Το βρίσκω τρομερά επίκαιρο. Έχει παιχτεί σε 20 χώρες κι έχει μεταφραστεί σε άλλες τόσες γλώσσες. Είναι ένα έργο πολυβραβευμένο που δεν ανεβαίνει συχνά. Είναι σύγχρονο, πολύ επίκαιρο μέσα σε όλες αυτές τις ακραίες καταστάσεις που ζούμε τον τελευταίο καιρό.
Το έργο βασίζεται σε ένα πραγματικό έγκλημα. Πώς αποφύγατε να εγκλωβιστεί η παράσταση στο «true crime» στοιχείο;
Η ανάγνωση που έκανε ο Σωτήρης Τσόγκας στο κείμενο στηρίχτηκε πιο πολύ στα υπαρξιακά προβλήματα του κάθε ήρωα. Ο δρόμος της ζωής της ηρωίδας οδηγούσε κατευθείαν σε αυτό το έγκλημα. Η Marguerite Duras ασχολείται πολύ με τον ψυχισμό των ηρώων της, με την κοσμοθεωρία τους, με τις διαπροσωπικές και κοινωνικές σχέσεις τους. Δεν θα μπορούσαμε ποτέ να εγκλωβιστούμε στη λογική του true crime.
Περιγράφετε την παράσταση ως «ψυχολογικό ερωτικό θρίλερ». Πού τελικά δίνετε μεγαλύτερο βάρος;
Είναι ένα ψυχολογικό ερωτικό θρίλερ. Ο έρωτας παίζει σημαντικό ρόλο στη ζωή όλων των ανθρώπων, επόμενο είναι να παίζει ρόλο και στη ζωή της ηρωίδας. Ερωτεύτηκε και προδόθηκε από τον μεγάλο έρωτα της ζωής της, τον οποίο πίστευε σαν θεό της. Όταν λοιπόν αυτός ο «θεός» της είπε ψέματα, έκανε μία απόπειρα αυτοκτονίας να πνιγεί σε μία λίμνη. Αργότερα γνώρισε τον άντρα της, τον Πιερ Λαν, και έκανε έναν αποτυχημένο γάμο γιατί δεν αγάπησε ποτέ τον άντρα της. Η Marguerite Duras καταγράφει το αδιέξοδο του μυαλού και της ψυχής όλων των ηρώων με έναν αριστοτεχνικό τρόπο.
Η γραφή της Duras βασίζεται σε υπαινιγμούς και αποσιωπήσεις. Πώς δουλεύετε σκηνικά με αυτά τα «κενά»;
Όντως, η γραφή της δράσης δεν δίνει λύσεις που θα περίμενε ένας θεατής. Οι αποσιωπήσεις είναι υπόγειες, γίνονται στο υποσυνείδητο. Η διαδρομή των ρόλων είναι μαγευτική.
Ο χρόνος στο έργο δεν είναι γραμμικός. Πώς αποδίδεται αυτή η συνεχής μετακίνηση ανάμεσα σε παρόν και μνήμη;
Είναι μία πρόκληση για έναν ηθοποιό την ίδια στιγμή να βρίσκεται στον αντικειμενικό χώρο και χρόνο της ερμηνείας του και αμέσως μετά να μεταπηδά στο παρελθόν, να μεταπηδά στο μέλλον. Δηλαδή ξαφνικά η ηρωίδα λέει: «Νομίζω πως είναι τρομερό να ξέρει κανείς ότι είναι πολύ έξυπνος και να γνωρίζει ότι όλο αυτό το σπουδαίο μυαλό που διαθέτει θα κυλήσει μαζί του στον θάνατο». Δίνει απαντήσεις για την πορεία και την κατάληξη του μυαλού. Το μυαλό του καθενός μας χάνεται μαζί με τις σκέψεις του, όταν ο άνθρωπος πεθαίνει.
Πόσο δύσκολο είναι να κρατηθεί η ένταση σε ένα έργο όπου η δράση είναι εσωτερική και όχι εξωτερική;
Η δράση είναι εσωτερική και έχει μεγάλη δυναμική. Πρέπει ο ηθοποιός να είναι πάρα πολύ συγκεντρωμένος για να μπορεί να κρατά το νήμα της εσωτερικής δράσης του τεντωμένο, συνεχόμενο, ενεργητικό. Οι σκέψεις του να έχουν αλληλουχία. Φυσικά και μία εξωτερική ένταση θέλει κι αυτή την τεχνική της.
Πόσο κοντά φτάνετε στο να «πάρετε θέση» για το έγκλημα και πόσο αφήνετε τον θεατή να αποφασίσει;
Ως ηθοποιός έχω θέση για το έγκλημα, αλλά αφήνω κάποιες σκέψεις, κάποια ερωτηματικά στον θεατή για τη δράση της φόνισσας. Εγώ τη δικαιολογώ γιατί ο άντρας της την καταπίεζε τόσο πολύ που η γυναίκα αυτή έφτασε, από την ενδοοικογενειακή βία που υπέστη, σιγά-σιγά να τρελαίνεται. Αγαπώ πάρα πολύ αυτή την ηρωίδα και αφήνω περιθώριο στον θεατή να πάρει θέση και του βάζω μερικά ερωτηματικά, εάν όντως έχει σκοτώσει την ξαδέρφη της ή αν, λόγω της κλίσης του σπιτιού που έγερνε από τη μία πλευρά, η ξαδέρφη της κατρακύλησε τις σκάλες και τη βρήκε σκοτωμένη στο υπόγειο, πανικοβλήθηκε και την τεμάχισε. Η Marguerite Duras δεν το ξεκαθαρίζει, αφήνει πολλά ερωτηματικά για τον θεατή.
Ο έρωτας εδώ συνδέεται με βία και τιμωρία. Πιστεύετε ότι αυτό αντικατοπτρίζει μια διαχρονική αλήθεια;
Μία αιώνια αλήθεια. Ο έρωτας πολλές φορές συνδέεται και με βία, με εντάσεις, με τιμωρία, με αντιθέσεις, με πολλαπλά συναισθήματα. Ο ορισμός του έρωτα δεν ερμηνεύεται εύκολα. Ο έρωτας πολλές φορές είναι τυφλός, σε κατακλύζει. Η ηρωίδα λέει κάποια στιγμή: «Αυτός ο έρωτας με τον αστυνομικό του Καόρ πλημμύρισε όλη μου τη ζωή, στο τέλος την έπνιξε». Αυτά κάνει ο έρωτας.
Σε μια εποχή γρήγορης κατανάλωσης, είναι αυτή μια παράσταση που απαιτεί περισσότερη συγκέντρωση από τον θεατή;
Ναι, απαιτεί συγκέντρωση γιατί δεν μπορεί να χάσει ούτε μία λέξη ο θεατής. Το κείμενο απαιτεί την ενεργή συμμετοχή του θεατή στη δράση και γι’ αυτό κατά τη διάρκεια της παράστασης δεν ακούγεται ούτε ένα κιχ. Ο θεατής παρακολουθεί με μεγάλη συγκέντρωση, με μεγάλο ενδιαφέρον, παρασύρεται από το κείμενο και πολλές φορές στο τέλος της παράστασης μου λένε: «Πώς πέρασε η ώρα, δεν το καταλάβαμε». Ο χρόνος κυλά πολύ εύκολα και συνήθως θα θέλαμε να υπάρχει κι άλλο κείμενο. Αυτά είναι τα μεγάλα δώρα που μας χαρίζουν οι θεατές. Σε μία εποχή της ταχύτητας, όπου όλα γίνονται πολύ γρήγορα, το θέατρο στον πολιτισμό επιτελεί ένα πάρα πολύ σημαντικό έργο.
Υπήρξε στιγμή στις πρόβες που νιώσατε ότι το υλικό σάς ξεπερνά ηθικά ή συναισθηματικά;
Κατά τη διάρκεια των προβών συνάντησα πολλές δυσκολίες. Ένιωσα το βάρος ενός τόσο σημαντικού ρόλου, αλλά αναμετρήθηκα μαζί του με θάρρος.
Πιστεύετε ότι το κοινό σήμερα αντιλαμβάνεται διαφορετικά την έννοια της ενοχής και της τιμωρίας;
Δεν ξέρω τι μπορεί να αντιλαμβάνεται το κοινό σήμερα για την έννοια της ενοχής και της τιμωρίας. Εκείνο που ξέρω είναι ότι όταν κάποιος αισθάνεται ένοχος και φέρει το βάρος κάποιας ενοχής, αυτό δεν αλλάζει. Δεν μπορεί να αντιλαμβάνεται ο σημερινός θεατής την έννοια της ενοχής διαφορετικά από ό,τι ένας παλαιότερος. Η ενοχή είναι πάντα η ίδια έτσι κι αλλιώς. Από την άλλη, η τιμωρία επιβάλλεται για να υπάρχουν όρια. Ακόμα και σε πολύ μικρές ηλικίες στο σχολείο, όταν κάνουμε ένα λάθος, όταν υπερβούμε τα όρια, δεχόμαστε τιμωρίες. Ο άνθρωπος έχει δικαιώματα αλλά έχει και υποχρεώσεις μέσα σε ένα πλαίσιο αυτοσεβασμού, αλληλοσεβασμού, αλληλεγγύης, τιμιότητας, καθαρότητας, ειλικρίνειας. Αυτές οι έννοιες δεν αλλάζουν.
Τι θα λέγατε σε έναν θεατή για να τον πείσετε να δει αυτή την παράσταση;
Θα του έλεγα να μην τη χάσει γιατί είναι ένα από τα πιο σημαντικά έργα του παγκόσμιου ρεπερτορίου. Ένα κείμενο που ανεβαίνει σπάνια, ένα ψυχολογικό ερωτικό θρίλερ. Είναι μία παράσταση γεμάτη ένταση, μυστήριο, ανατροπές, που μιλά για τον έρωτα, την προδοσία και την τιμωρία. Είναι μία παράσταση που έλαβε διθυραμβικές κριτικές για τη σκηνοθεσία και τις ερμηνείες των ηθοποιών. Αξίζει τον κόπο να τη δει το θεατρόφιλο κοινό.
Θα σας δούμε σύντομα στην τηλεόραση ή το θέατρο παραμένει η συνειδητή σας επιλογή;
Φυσικά το θέατρο παραμένει η αγαπημένη μου επιλογή, αλλά μ’ αρέσει πάρα πολύ και η τηλεόραση. Ναι, θα ξεκινήσω γυρίσματα σε μία πολύ σημαντική δουλειά, η οποία θα προβληθεί από τον Νοέμβρη και μετά. Είμαι πολύ χαρούμενη για την επιστροφή μου στην τηλεόραση.
Στον χώρο συχνά δημιουργούνται εντυπώσεις για τους καλλιτέχνες. Έχετε νιώσει ποτέ ότι σας έχουν παρεξηγήσει;
Όχι, ποτέ δεν ένιωσα ότι με έχουν παρεξηγήσει. Μ’ αγαπούν πολύ οι συνάδελφοί μου, δεν έχω δώσει δικαίωμα σε κανέναν να με παρεξηγήσει. Αντιθέτως, όλος ο χώρος και όλοι οι συνεργάτες μου και όλοι οι άνθρωποι με τους οποίους έχω συνεργαστεί, ηθοποιοί, σκηνοθέτες, σκηνογράφοι, μ’ αγαπούν πάρα πολύ. Εισπράττω αγάπη, εκτίμηση και με φωνάζουν Μαιρούλα, όχι Μαίρη. Αυτό είναι ένα μεγάλο δώρο που εισπράττω από το συνάφι μας. Αλλά κι εγώ τους αγαπώ και τους σέβομαι όλους. Δεν έχω πει κακή κουβέντα για κανέναν, έτσι είναι ο χαρακτήρας μου. Είμαι αισιόδοξη, με θετική ενέργεια και φωτεινή σκέψη. Διώχνω όλες τις μαύρες και αρνητικές ενέργειες με έναν ιδιαίτερο μηχανισμό που διδάχθηκα από την οικογένειά μου.
Έχετε βρεθεί σε τηλεοπτική συνεργασία όπου η ένταση πέρασε τα όρια και έγινε προσωπική; Πώς το διαχειριστήκατε;
Ποτέ δεν έχω βρεθεί σε μία τέτοια κατάσταση. Ίσα-ίσα για εμένα τα τηλεοπτικά γυρίσματα είναι σαν να πηγαίνω πενθήμερη εκδρομή με το σχολείο. Είναι μεγάλη χαρά γιατί συναντιέμαι με συναδέλφους που δεν έχω συνεργαστεί στο θέατρο και γινόμαστε μία παρέα. Κάνουμε καλά τη δουλειά μας. Μόνο χαρά έχω να εισπράξω από αυτό το επάγγελμα. Δεν θυμάμαι άσχημες στιγμές.
Ως γιαγιά, πώς βιώνετε αυτόν τον ρόλο στη ζωή σας και πώς ονειρεύεστε το μέλλον του Περσέα;
Γελάω γιατί χαίρομαι πάρα πολύ τον ρόλο της γιαγιάς. Μου αρέσει γιατί έχω περισσότερο χρόνο να ασχοληθώ με τον Περσέα. Μία φορά την εβδομάδα πάμε για καφέ. Ο Θεός να τον κάνει καφέ αυτό που πίνω, βάζει κανέλα, φακελάκια ζάχαρης ένα σωρό, τα ανακατεύει και μου δίνει να πιω αυτόν τον ιδιαίτερο καφέ. Τώρα που έγινε 3 ετών παραγγέλνει babyccino με περισπούδαστο ύφος. Ο Περσέας είναι ένας σπουδαίος καλλιτέχνης. Τραγουδάει, μιλά πολύ ωραία ελληνικά και είναι μόλις τριών χρονών. Μου ξεφούρνισε ότι είναι ηθοποιός. Είναι μούτρο. Το μέλλον του Περσέα εύχομαι να είναι γεμάτο από ροδοπέταλα, να είναι ευτυχισμένος και χαρούμενος και μακάρι να του πάνε όλα στη ζωή μόνο ρόδινα. Να διατηρήσει αυτόν τον αυθορμητισμό, την αφέλεια, την ευαισθησία, την καλοσύνη, το υπέροχο γέλιο του, να μη στεναχωρηθεί ποτέ. Τον λατρεύω αλλά δεν μπορώ να μη μιλήσω και για την κόρη μου, την Κοραλία, που μαζί με τον άντρα της, τον Υάκινθο, μου χάρισαν τον Περσέα. Τους εύχομαι όλα τα καλά!
Λίγα λόγια για την παράσταση «Οι εραστές της Βιόρν» της Marguerite Duras
Η Marguerite Duras εμπνεύστηκε το έργο από ένα πραγματικό γεγονός που συγκλόνισε τη Γαλλία.
Στις 8 Απριλίου 1949 ανακαλύπτουν στη Γαλλία, μέσα σ’ ένα βαγόνι εμπορικής αμαξοστοιχίας, ένα μέλος από ανθρώπινο σώμα. Τις επόμενες ημέρες, στη Γαλλία αλλά και αλλού, μέσα σε άλλες εμπορικές αμαξοστοιχίες, συνεχίζουν και βρίσκουν κι άλλα κομμάτια του ίδιου σώματος. Μόνο ένα πράγμα λείπει: το κεφάλι. Δεν βρέθηκε ποτέ.
Ένα αστυνομικό θρίλερ που μιλάει για τον έρωτα, την προδοσία και την τιμωρία.
Για όσα μένουν στη μνήμη όταν οι λέξεις σωπαίνουν.
Ο λόγος κινείται ανάμεσα στο παρόν και στο παρελθόν, χωρίς σαφή χρονικά όρια. Οι λέξεις είναι λίγες, οι σιωπές πολλές και αυτό που κυριαρχεί είναι το ανείπωτο.
Δείτε εικόνες της παράστασης
Ταυτότητα παράστασης
«Οι εραστές της Βιόρν»
Διανομή:
- Ζεράρ Ντιμπουά: Σωτήρης Τσόγκας
- Κλαίρη Λαν: Μαίρη Ραζή
- Πιέ Λαν: Δημήτρης Παπανικολάου
Συντελεστές:
Συγγραφέας: Marguerite Duras
• Μετάφραση: Σωτήρης Τσόγκας
• Σκηνοθεσία - Φωτισμοί: Σωτήρης Τσόγκας
• Σκηνικά - Κοστούμια: Μιχάλης Σδούγκος
• Μουσική: Νίκος Χαριζάνος
• Σχεδιασμός φωτισμών: Γιώργος Σηφάκης
• Α΄ Βοηθός Σκηνοθέτη: Ανδρέας Μαυρίδης
• Β΄ Βοηθός Σκηνοθέτη: Φλωρεντία Νταή
• Βοηθός Σκηνογράφου: Δημήτρης Καλαμάτας
• Φωτογραφίες: Γιώργος Πανηγυρόπουλος
• Αφίσα – Εξώφυλλο Προγράμματος: Βασίλης Κουκμήσης
• Παραγωγή: Εταιρεία Θεάτρου «Πρόβα»
• Τυπογραφείο: Angelakis Digital
• Μακέτες Προγράμματος: Ρόζα Παπουτσάκη
• Κατασκευή Σκηνικού: Μιχάλης Γλυνιαδάκης
• Χειρισμός φωτισμών / ήχου: Ανδρέας Μαυρίδης
• Γραμματεία: Φένια Γεωργακοπούλου
• Διεύθυνση Θεάτρου: Μαίρη Ραζή
Θέατρο «Πρόβα»
Κεντρική Σκηνή
Ηπείρου 39
Αθήνα 104 39
Τηλέφωνο: 210 881 8326
Πληροφορίες: https://prova.gr/
Ε-mail:theatro.prova@gmail.com – info@prova.gr
Web address: http://prova.gr/ Facebook: https://www.facebook.com/prova...
