Ο νόμος IAA της ΕΕ προωθεί το Made-in-EU, ενισχύει την τοπική παραγωγή και προστατεύει θέσεις εργασίας στην αυτοκινητοβιομηχανία της Ευρώπης.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση παρουσιάζει τον Νόμο Industrial Accelerator Act (IAA) για να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιομηχανίας. Μέσω κανόνων Made-in-EU και απαιτήσεων τοπικού περιεχομένου, η ΕΕ επιδιώκει να προστατεύσει θέσεις εργασίας, να μειώσει την εξάρτηση από φθηνές εισαγωγές και να ενισχύσει την παραγωγή αυτοκινήτων, χάλυβα και αλουμινίου στην Ευρώπη. Οι BMW, Mercedes και Renault βρίσκονται στο επίκεντρο αυτής της στρατηγικής, καθώς ο νέος νόμος φιλοδοξεί να διαμορφώσει ένα πιο βιώσιμο και ανταγωνιστικό μέλλον για την ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε στις 4 Μαρτίου σχέδια για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του βιομηχανικού τομέα της ΕΕ, στο πλαίσιο της προσπάθειάς της για απολιγνιτοποίηση και αποφυγή εξάρτησης από φθηνές εισαγωγές από την Κίνα, θέτοντας απαιτήσεις για τοπικό περιεχόμενο.
Οι στόχοι
Ο Νόμος για τον Βιομηχανικό Επιταχυντή (Industrial Accelerator Act – IAA) θα θέσει απαιτήσεις χαμηλού άνθρακα και «Made-in-EU» για δημόσιες προμήθειες ή επιδοτήσεις στην παραγωγή αλουμινίου, τσιμέντου και χάλυβα, καθώς και τεχνολογιών όπως ανεμογεννήτριες, ηλεκτρολύτες ή ηλεκτρικά οχήματα.
Ο IAA στοχεύει να διασφαλίσει ότι έως το 2035 η βιομηχανία θα αντιπροσωπεύει το 20% της παραγωγής της ΕΕ, από 14% σήμερα, περιορίζοντας την πιθανή απώλεια 600.000 θέσεων εργασίας στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας τα επόμενα 5 έως 10 χρόνια και διατηρώντας ή δημιουργώντας περίπου 150.000 θέσεις εργασίας σε άλλους τομείς. Συνολικά, οι τομείς που καλύπτονται από τον IAA αντιπροσωπεύουν περίπου το 15% της βιομηχανίας της ΕΕ.
Οι αυτοκινητοβιομηχανίες είναι διχασμένες όσον αφορά τους κανόνες τοπικού περιεχομένου. Οι εταιρείες με μεγάλη παρουσία στην Κίνα, όπως η BMW και η Mercedes, αντιτίθενται, ενώ η Renault τους υποστηρίζει. Οι επικριτές λένε ότι ο IAA θα μπορούσε να ωθήσει τους εμπορικούς εταίρους να κλείσουν τις αγορές τους.
Οι υποστηρικτές σημειώνουν ότι ανταγωνιστές όπως οι ΗΠΑ, η Κίνα, η Βραζιλία και η Ινδία ήδη εφαρμόζουν κανόνες τοπικού περιεχομένου και ότι παρόμοιες απαιτήσεις θα μπορούσαν να καλύψουν το τεράστιο επενδυτικό κενό της ΕΕ.
Η εφαρμογή
Ο νόμος της ΕΕ σκοπεύει να χρησιμοποιήσει τη μεγάλη οικονομική ισχύ των δημόσιων προμηθειών των κρατών μελών - αξίας πάνω από 2 τρισεκατομμύρια ευρώ (2,37 τρισεκατομμύρια δολάρια) ή 14% της οικονομικής παραγωγής της ΕΕ - για να στηρίξει τις προβληματικές εγχώριες βιομηχανίες και να επενδύσει σε νέους αναπτυσσόμενους τομείς.
Η Επιτροπή είχε καθυστερήσει πολλές φορές την πρόταση λόγω διαφωνιών για το περιεχόμενό της. Ένα βασικό σημείο αντιπαράθεσης είναι ποια μη-ΕΕ χώρες θα θεωρούνται «έμπιστοι εταίροι», των οποίων οι εξαγωγές θα θεωρούνται ισοδύναμες με τα προϊόντα της ΕΕ για την εκπλήρωση των απαιτήσεων «Made-in-EU».
Η εκτελεστική εξουσία της ΕΕ συνέταξε λίστες εταίρων, όπως η Βρετανία, ο Καναδάς και οι ΗΠΑ, με τους οποίους έχει συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου ή που είναι μέρη της Συμφωνίας Δημόσιων Προμηθειών του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου. Η Κίνα δεν περιλαμβάνεται.
Η Επιτροπή θα αξιολογήσει εάν οι εταίροι προσφέρουν στις εταιρείες της ΕΕ αμοιβαία πρόσβαση στις αγορές τους και θα περιορίσει τις λίστες για όσους δεν το κάνουν. Διατάξεις όπως ο Νόμος Buy American ή η Πολιτική Buy Canadian θα μπορούσαν να επηρεάσουν τις χώρες αυτές.
Ενδεχόμενο αλλαγών
Μετά την πρόταση της Επιτροπής, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και οι κυβερνήσεις της ΕΕ θα διαπραγματευτούν το τελικό κείμενο - πράγμα που σημαίνει ότι πιθανότατα θα γίνουν περαιτέρω αλλαγές.
Η Γαλλία θεωρεί ότι ο IAA θα μπορούσε να περιοριστεί στην ΕΕ27 και τα μέλη της ενιαίας αγοράς της ΕΕ, δηλαδή Νορβηγία, Ισλανδία και Λιχτενστάιν, που περιλαμβάνονται αυτόματα. Ορισμένες χώρες της ΕΕ, όπως η Γερμανία, υποστηρίζουν ευρύτερη λίστα χωρών, συμπεριλαμβανομένης της Βρετανίας.
Η πρόταση IAA περιλαμβάνει επίσης κανόνες για άμεσες ξένες επενδύσεις στο μπλοκ, ειδικά για επενδύσεις άνω των 100 εκατομμυρίων ευρώ από χώρες που κατέχουν πάνω από 40% της παγκόσμιας παραγωγής, οι οποίες στις περισσότερες περιπτώσεις θα ήταν η Κίνα. Το μπλοκ θέλει να αποφύγει τις κινεζικές εταιρείες που συναρμολογούν προϊόντα στην Ευρώπη χρησιμοποιώντας εισαγόμενα εξαρτήματα με ελάχιστο ευρωπαϊκό προσωπικό.
Σύμφωνα με τον IAA, οι επενδυτές θα πρέπει να πληρούν ορισμένες προϋποθέσεις, όπως οι Ευρωπαίοι εργαζόμενοι να αποτελούν τουλάχιστον το 50% του προσωπικού, ο περιορισμός της ξένης ιδιοκτησίας στο 49% και η μεταφορά τεχνολογίας μέσω συμφωνιών σχετικά με άδειες χρήσης και πρόσβαση στη γνώση.
