Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης υποδέχτηκε τον πρωθυπουργό της Πορτογαλίας, Λουίς Μοντενέγκρο, στο Μέγαρο Μαξίμου.
Την επισήμανση ότι η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε μια νέα πραγματικότητα έκανε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, κατά τις δηλώσεις των δύο ηγετών στον Τύπο.
Όπως είπε αναφορικά με τον κοινοτικό προϋπολογισμό, η Ευρώπη καλείται να ενισχύσει την άμυνά της, να επιταχύνει την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, να προστατεύσει τα εξωτερικά σύνορα και να διατηρήσει την ανταγωνιστικότητά της.
Πρόκειται, σημείωσε, για προκλήσεις οι οποίες απαιτούν και την ανάλογη χρηματοδότηση. «Δεν μπορούμε να πορευτούμε με ένα προϋπολογισμό σχεδιασμένο για τις ανάγκες του χθες. Χρειαζόμαστε μία τολμηρή προσέγγιση αντάξια των φιλοδοξιών μας και εργαλεία κατάλληλα για επενδύσεις στα ευρωπαϊκά δημόσια αγαθά: στην άμυνα, στην ενεργειακή ασφάλεια, στις κρίσιμες υποδομές. Η Ευρώπη δεν μπορεί να κάνει περισσότερα με λιγότερα. Αν θέλουμε λοιπόν να ανταποκριθεί στις νέες απαιτήσεις, οφείλουμε να της εξασφαλίσουμε τα αναγκαία μέσα. Διατηρώντας παράλληλα ισχυρούς τους πυλώνες της Συνοχής και της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής. Ενώ η συζήτηση για νέους, ίδιους πόρους πρέπει πια να προχωρήσει».
Στο σημείο αυτό ο Έλληνας πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι η σχετική συζήτηση επικεντρώνεται, συχνά, αποκλειστικά στην καθαρή συνεισφορά ορισμένων κρατών-μελών. «Παραγνωρίζεται, ωστόσο, ότι οι οικονομίες αυτές είναι κι οι μεγαλύτεροι ωφελούμενοι της Ενιαίας Αγοράς. Είναι επομένως δίκαιο αυτό να αποτυπώνεται και στις αποφάσεις μας για τον κοινό ευρωπαϊκό προϋπολογισμό», ανέφερε.
Μη αποδεκτή η επιβολή τελών στα Στενά του Ορμούζ
Αναφορικά με την κρίση στον Κόλπο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε ότι η ελευθερία της ναυσιπλοΐας κι η ασφάλεια των θαλασσών αποτελούν στρατηγικές επιταγές. Διεμήνυσε ότι η επιβολή οποιασδήποτε μορφής τελών διέλευσης στα Στενά του Ορμούζ δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή. Έκανε, επίσης σαφές ότι η Ελλάδα παραμένει παρούσα και υπερασπίζεται τις αρχές αυτές μέσω της επιχείρησης ASPIDES στην Ερυθρά Θάλασσα.
Συλλυπητήρια στον πορτογαλικό λαό
Ο Έλληνας πρωθυπουργός ξεκίνησε τις δηλώσεις του με ειλικρινή συλλυπητήρια στον πορτογαλικό λαό για τις απώλειες Πορτογάλων πολιτών και Βενεζουελάνων πορτογαλικής καταγωγής στους σεισμούς της Βενεζουέλας.
Μπορεί Ελλάδα και Πορτογαλία να βρίσκονται στα δύο άκρα της Ευρώπης στη Μεσόγειο και στον Ατλαντικό αλλά οι χώρες έχουν πολλά περισσότερα που τις ενώνουν παρά που τις χωρίζουν, ανέφερε ο πρωθυπουργός.
«Είμαστε δύο έθνη ναυτικά με ευρεία θαλάσσια παρουσία με μεγάλη διασπορά με παράδοση εξωστρέφειας. Είμαστε δύο κράτη όμως τα οποία συνδέονται και με κάτι ακόμα πιο βαθύ την κατοχύρωση της δημοκρατικής μας πορείας μετά την επώδυνη διπλή εμπειρία της δικτατορίας μέσω της ένταξής μας στην τότε Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα. Ήταν μια στρατηγική επιλογή την οποία έκαναν και οι δύο χώρες μας που κατάφερε να εδραιώσει το πολίτευμα, το κράτος δικαίου αλλά και τη σταθερότητα. Μια συμμετοχή που με την ταυτόχρονη ένταξη της Ισπανίας ενίσχυσε την μεσογειακή διάσταση του ευρωπαϊκού εγχειρήματος και ανέδειξε τον Ευρωπαϊκό Νότο ως έναν διακριτό πόλο με σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση κοινών ευρωπαϊκών πολιτικών.
Άριστες οι διμερείς σχέσεις
Οι διμερείς μας σχέσεις, όπως είχαμε την ευκαιρία να διαπιστώσουμε και σήμερα, είναι πραγματικά άριστες και υπάρχουν ακόμα σημαντικά περιθώρια περαιτέρω ενίσχυσης και των οικονομικών και των εμπορικών μας σχέσεων. Όπως και δυνατότητες ενίσχυσης της συνεργασίας μας στην άμυνα και των συνεργειών στην αμυντική βιομηχανία, όπου η Πορτογαλία έχει κάνει πολύ σημαντικά βήματα προόδου. Είναι κάτι το οποίο επιβεβαίωσε και η πρόσφατη επίσκεψη του Έλληνα υπουργού Εθνικής Άμυνας στη Λισσαβόνα και στην Πέζα και είναι πεδία στα οποία συμφωνήσαμε, εργαστούμε, καθώς η γεωπολιτική πραγματικότητα μας αναγκάζει να χτίσουμε μια πιο ισχυρή αμυντική βάση.
Και όπως έγινε, άλλωστε σαφές, και στην τελευταία σύνοδο του ΝΑΤΟ, η Ευρώπη πρέπει να αναλάβει ένα πολύ μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης ως προς τη συλλογική της ασφάλεια. Κάτι το οποίο σημαίνει περισσότερες επενδύσεις, περισσότερη κοινή αμυντική παραγωγή, περισσότερη επιχειρησιακή ετοιμότητα. Και βέβαια, όπως είχαμε την ευκαιρία να συζητήσουμε και στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, ενεργοποίηση στην πράξη της Ρήτρας Αμοιβαίας Συνδρομής του Άρθρου 42-7 της Συνθήκης της Ένωσης.
Στην πρώτη γραμμή της κλιματικής κρίσης
Με τον Λουίς είχαμε την ευκαιρία να συζητήσουμε και τα ζητήματα της πολιτικής προστασίας. Οι δύο χώρες μας βρίσκονται εδώ και χρόνια στην πρώτη γραμμή της κλιματικής κρίσης, η οποία πια πλήττει ολόκληρη την Ευρώπη, όχι μόνο τον Ευρωπαϊκό Νότο. Η Πορτογαλία δοκιμάστηκε και πέρυσι και σε ένα βαθμό και φέτος από μεγάλες δασικές πυρκαγιές και ακραία φαινόμενα, το βαρύ τίμημα των οποίων, δυστυχώς, οι Έλληνες γνωρίζουμε καλά», τόνισε ο πρωθυπουργός.
«Σήμερα, αγαπητέ Λουίς, είναι η πρώτη πολύ δύσκολη μέρα με τον μέγιστο δείκτη ετοιμασίας ως προς την αντιμετώπιση ενδεχόμενων δασικών πυρκαγιών και θέλω για ακόμα μια φορά να εκφράσω τις ευχαριστίες μου για όλους όσοι βρίσκονται στο πεδίο, τους πυροσβέστες μας, τους άντρες και τις γυναίκες των ενόπλων δυνάμεων, τους εθελοντές μας, τα στελέχη της τοπικής αυτοδιοίκησης, που κάθε καλοκαίρι δίνουν αυτόν τον πολύ δύσκολο αγώνα απέναντι στις αστικές πυρκαγιές. Και γι' αυτό κρίνουμε ότι, στον τομέα της πολιτικής προστασίας, η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη είναι τόσο σημαντική. Και η αλήθεια είναι ότι οποιαδήποτε χώρα, καμία χώρα όσο προετοιμασμένη και να είναι, δεν μπορεί να αντιμετωπίσει μόνη της μια πρόκληση αυτής της κλίμακας.
Χρειάζεται, επομένως, να αναπτύξουμε από κοινού περισσότερες δυνατότητες πρόληψης, επιτήρησης, άμεσης απόκρισης. Πιστεύω πολύ στον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό rescEU. Πέρυσι βρεθήκαμε να στηρίξουμε εμείς στην Πορτογαλία σε πολύ δύσκολες πυρκαγιές. Αύριο μπορεί εμείς να χρειαστούμε να ζητήσουμε τη βοήθειά σας. Και το γεγονός ότι μπορούμε και προχωράμε, για παράδειγμα, σε κοινές παραγγελίες νέων πυροσβεστικών αεροσκαφών, είναι μια απόδειξη του πώς η Ευρωπαϊκή Αλληλεγγύη μπορεί να δουλέψει στην πράξη στον τομέα της πολιτικής προστασίας», τόνισε στη συνέχεια ο Έλληνας πρωθυπουργός.
Πρόσθεσε δε: «Μιλήσαμε και για το μεταναστευτικό, όπου συμφωνούμε ότι η προστασία των εξωτερικών συνόρων πρέπει να συνδυάζεται με την καταπολέμηση των εγκληματικών δράσεων των δικτύων διακινητών, με μια αποτελεσματική πολιτική επιστροφών, αλλά και με νόμιμες οδούς που να καλύπτουν τις πραγματικές ανάγκες των κρατών μελών.
Και θέλω με την ευκαιρία αυτή να ευχαριστήσω την Πορτογαλία για την διαχρονική της συμβολή σε ευρωπαϊκές αποστολές προστασίας των κοινών συνόρων, καθώς και για τη συμπαράστασή σας στην Ελλάδα όλα αυτά τα χρόνια. Έχουμε καταφέρει να μειώσουμε σημαντικά τις ροές και αυτό και σε μεγάλο βαθμό χάρη στην συμμετοχή, στη σταθερή παρουσία της Frontex, την οποία και εσείς έχετε στελεχώσει.
Βεβαίως, μιλήσαμε και για τα κρίσιμα ζητήματα της ευρωπαϊκής ατζέντας. Έχουμε άλλωστε μπροστά μας πολύ σημαντικές αποφάσεις και πολύ δύσκολες διαπραγματεύσεις, ενώ βέβαια και η χώρα μας ετοιμάζεται για την ανάληψη της προεδρίας του συμβουλίου σε λιγότερο από έναν χρόνο για την ακρίβεια. Και φυσικά, κεντρική θέση στη συζήτησή μας είχαν οι κρίσιμες διαπραγματεύσεις για τον νέο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο».
Χρειάζονται εργαλεία κατάλληλα για επενδύσεις
Όπως είπε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, «δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι η Ευρώπη σήμερα βρίσκεται μπροστά σε μια νέα πραγματικότητα», τόνισε ο Κυρ. Μητσοτάκης. «Καλείται ταυτόχρονα να ενισχύσει την άμυνά της, να επιταχύνει την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, να προστατεύσει τα εξωτερικά της σύνορα, αλλά βέβαια να διατηρήσει και να υπερασπιστεί την ανταγωνιστικότητά της. Όλες αυτές οι προκλήσεις απαιτούν ανάλογη χρηματοδότηση και δεν μπορούμε να πορευτούμε με έναν προϋπολογισμό ο οποίος ήταν σχεδιασμένος για τις ανάγκες του χθες. Χρειαζόμαστε μια τολμηρή προσέγγιση αντάξια των φιλοδοξιών μας με εργαλεία κατάλληλα για επενδύσεις σε ευρωπαϊκά δημόσια αγαθά, την άμυνα, την ενεργειακή ασφάλεια, τις κρίσιμες υποδομές».
Ο ίδιος κατέθεσε τη θέση ότι «δεν μπορεί η Ευρώπη να κάνει περισσότερα με λιγότερα. Αν θέλουμε, λοιπόν, να ανταποκριθεί στις νέες απαιτήσεις, οφείλουμε να εξασφαλίσουμε και τα αναγκαία μέσα, διατηρώντας παράλληλα ισχυρούς, και νομίζω ότι σε αυτό η θέση μας είναι κοινή και αδιαπραγμάτευτη, τους πυλώνες της συνοχής και της κοινής αγροτικής πολιτικής.
Ενώ και η συζήτηση τους νέους πόρους πρέπει να αποχωρήσει πια με θάρρος και με τόλμη. Και θέλω να προσθέσω και εδώ κάτι. Αυτή η συζήτηση επικεντρώνεται συχνά αποκλειστικά στην καθαρή συνεισφορά ορισμένων κρατών μελών.
Παραγνωρίζει όμως αυτή η συζήτηση ότι οι ισχυρές οικονομίες της Ευρώπης είναι οι κατεξοχήν ωφελημένες οικονομίες από την κοινή αγορά, από την ενιαία αγορά. Και είναι επομένως δίκαιο αυτό να αποτυπώνεται και στις αποφάσεις για το κοινό ευρωπαϊκό προϋπολογισμό», ανέφερε ο πρωθυπουργός.
Ταυτόσημες θέσεις Ελλάδας-Πορτογαλίας
ακολούθως ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στις ταυτόσημες θέσεις Ελλάδας και Πορτογαλίας για μεταναστευτικό, ευρωπροϋπολογισμό και την κρίση στα Στενά του Ορμούζ.
«Συζητήσαμε προφανώς και τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, στην Νότια Ανατολική Μεσόγειο, στην Ουκρανία. Νομίζω ότι και οι δύο ανησυχούμε πολύ για την πρόσφατη έξαρση και την επαναφορά σε ένα κλίμα πολεμικών εχθροπραξιών στην περιοχή των στενών του Ορμούζ, κάτι το οποίο δυστυχώς φαίνεται να έχει αρνητικές επιπτώσεις ως προς τις τιμές του πετρελαίου και αναπόφευκτα μπορεί να οδηγήσει σε νέες πληθωριστικές πιέσεις τις οικονομίες μας. Είμαστε ναυτικά κράτη. Για μας η ελευθερία της ναυσιπλοΐας και η ασφάλεια των θαλασσών αποτελούν στρατηγικές επιλογές», είπε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
Έκανε δε σαφές: «Θα το ξαναπούμε, η επιβολή οποιωνδήποτε τελών διέλευσης στα στενά του Ορμούςζ δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή. Η Ελλάδα παραμένει παρούσα και υπερασπίζεται τις αρχές αυτές και μέσω της επιχείρησης "Ασπίδες" στην Ερυθρά Θάλασσα».
Κλείνοντας ο πρωθυπουργός συνεχάρη την Πορτογαλία για την εκλογή της στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών ως μη μόνιμο μέλος για τη διετία 2027-2028.
«Με μεγάλη χαρά να σας προσφέρουμε την όποια εμπειρία μας από την δικιά μας παρουσία. Όπως ξέρετε, είμαστε μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας για την περίοδο 2025-2026 και είμαι βέβαιος ότι θα συνεχίσουμε αυτή τη συνεργασία για την ενίσχυση της διεθνούς νομιμότητας αλλά και της πολυμέρειας.
Οπότε να κλείσω καλωσορίζοντάς σε ακόμα μια φορά στην Αθήνα να σε ευχαριστήσω για την εξαιρετική συνεργασία.
Θέλω να πω ότι με τον Λουίς έχουμε πραγματικά ταυτόσημες απόψεις σε πάρα πολλά θέματα και έχουμε αναπτύξει και μια πολύ καλή προσωπική φιλία η οποία νομίζω ότι αντανακλά και τις εξαιρετικές σχέσεις μεταξύ των δύο λαών μας», κατέληξε ο πρωθυπουργός.
Μοντενέγκρο: «Ελλάδα και Πορτογαλία είναι παράδειγμα σταθερότητας
από την πλευρά του ο πρωθυπουργός της Πορτογαλίας Λούις Μοντενέγκρο ανέφερε ότι υπάρχουν κοινά σημεία ανάμεσα στις δύο κυβερνήσεις. Ο κ. Μοντενέγκρο μίλησε μεταξύ άλλων για την συμμετοχή των δύο χωρών στο συμβούλιο ασφαλείας του ΟΗΕ και συνεχάρη την ελληνική κυβέρνηση τα τελευταία χρόνια για την πορεία της οικονομίας και τη σταθερότητα.
«Πορτογαλία και Ελλάδα είναι παράδειγμα για την εργασία. Ξεχωρίζουμε πολλές φορές ως προορισμός για επενδύσεις. Να ευχαριστήσω για τη φιλία, για τη συνεργασία τον πρωθυπουργό κ. Μητσοτάκη», τόνισε ο Πορτογάλος πρωθυπουργός.
Επίσης μίλησε για τους Έλληνες που πηγαίνουν για τουρισμό στην Πορτογαλία και τους Πορτογάλους που έρχονται στην Ελλάδα και τόνισε ότι αυτή η συνεργασία πρέπει να αναπτυχθεί σε πολλούς τομείς.
«Είμαστε από το 2014 στη frontex στο πλάι της Ελλάδας. Η Ελλάδα είναι τα εξωτερικά σύνορα της Ευρώπης. Ο πρωθυπουργός κ. Μητσοτάκης ξεχώρισε τη συνεργασία μας στον πλαίσιο της Ευρώπης και τον Ατλαντικό. Χρειαζόμαστε μεγαλύτερη συνεργασία, να έχουμε κοινούς στόχους, να έχουμε ευκαιρίες να δημιουργήσουμε νέες θέσεις εργασίας», σημείωσε ο κ. Μοντενέγκρο.
Ο πρωθυπουργός της Πορτογαλίας ξεχώρισε τον όραμα μιας Ευρώπης που συνεργάζεται οικονομικά, που απλοποιεί τις διαδικασίες και προσπαθεί να αντιμετωπίσει τη γραφειοκρατία. «Προσπαθούμε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στην Κομισιόν να μεταφέρουμε αυτά τα μηνύματα. Να εξασφαλίσουμε το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο. Σημαντικό να διασφαλίσουμε τα εργαλεία της συνοχής και της ΚΑΠ. Είναι το πλαίσιο που κερδίζει αυτός που παράγει και έχει κοινούς στόχους για να δώσει στους λαούς τη δυνατότητα να φέρουν εις πέρας τα σχέδιά τους», υπογράμμισε ο κ. Μοντενέγκρο.
Επίσης ο πρωθυπουργός της Πορτογαλίας δήλωσε πως είναι σημαντικό να μοιραζόμαστε στην Ευρώπη, στο ΝΑΤΟ και στις χώρες της Μεσογείου, είτε σε άλλα φόρουμ τις ίδιες αξίες όσον αφορά τη διπλωματία, να διασφαλίσουμε την ελεύθερη ναυσιπλοΐα και την ανάπτυξη της παγκόσμιας οικονομίας και τις ευρωπαϊκές αξίες που εκφράζει η Ουκρανία που είναι θύμα της Ρωσίας.
«Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε την εμπειρία της Ελλάδος στο Συμβούλιο Ασφαλείας», ανέφερε ο κ. Μοντενέγκρο και έκανε αναφορά και στην επιτυχημένη πορεία της οικονομίας των δύο χωρών.
Σε συναγερμό λόγω των πυρκαγιών
Μετά από σχετική ερώτηση, ο κ. Μοντενέγκρο σημείωσε ότι οι δύο χώρες είναι σε συναγερμό λόγω των πυρκαγιών και των πλημμυρών και ευχαρίστησε την Ελλάδα για τη βοήθεια.
Ο πρωθυπουργός της Πορτογαλίας για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο υπογράμμισε πως «είμαστε διαθέσιμοι να βρούμε μια λύση με την οποία θα μπορούσαμε να δημιουργήσουμε δικές μας πηγές για να έχουμε μεγαλύτερο προϋπολογισμό. Υπάρχουν φορολογούμενοι οι οποίοι συνεισφέρουν περισσότερο αλλά σημαντική είναι η συμβολή κάθε χώρας με βάση τις ικανότητες που έχει. Η προσπάθεια του Νότου είναι μεγαλύτερη και πιο ουσιαστική. Η δημιουργία κοινού πλαισίου είναι σημαντική. Να συνεργαστούμε για να έχουμε κοινό οικονομικό πλαίσιο για την Ευρώπη».
Ο κ. Μοντενέγκρο σε επόμενη ερώτηση για τα τραύματα της περιόδου της οικονομικής κρίσης, δήλωσε πως οι δύο χώρες είχαν συνεργασία για να αντιστρέψουμε δύσκολη κατάσταση. «Τα αποτελέσματα φαίνονται. Είμαστε χώρες με σταθερότητα, έχουμε μειώσει το χρέος μας. Αυτό με μεγάλη προσπάθεια των ανθρώπων, του κράτους. Έχουμε δώσει στην Ευρώπη καλό παράδειγμα. Η Ελλάδα, η Πορτογαλία και η Ισπανία δέχθηκαν πολύ πίεση που έφερε στα όριά της την οικονομική μας δυνατότητα», σημείωσε μεταξύ άλλων.
