«Στόχος μας να γεφυρώσουμε το χάσμα μεταξύ κατάρτισης και αγοράς εργασίας» λέει ο υφυπουργός Παιδείας Κώστας Βλάσης.
Ο υφυπουργός Παιδείας, Κώστας Βλάσης, αναλύει στο «Μανιφέστο» τις μεταρρυθμίσεις στην εκπαίδευση, από την επαγγελματική κατάρτιση έως τα μη κρατικά πανεπιστήμια και τη σύνδεση με την αγορά εργασίας, απαντά σε κρίσιμα ερωτήματα για το παρόν και το μέλλον της εκπαίδευσης, αποτυπώνοντας τις προτεραιότητες, τις μεταρρυθμίσεις και τις προκλήσεις που διαμορφώνουν το νέο τοπίο.
Έχετε δώσει ιδιαίτερη σημασία στις Ακαδημίες Επαγγελματικής Κατάρτισης, με αρχή την Ακαδημία Φαρμάκου στην Τρίπολη. Ποιος είναι ο στόχος τους και τι περιμένετε απ’ αυτές;
Οι Ακαδημίες Επαγγελματικής Κατάρτισης συνιστούν μια καινοτομία στον σχεδιασμό της σύγχρονης ΕΕΚ, καθώς εισάγουν ένα δυναμικό και άρρηκτα συνδεδεμένο με την πραγματική οικονομία μοντέλο εκπαίδευσης.
Στόχος μας είναι να γεφυρώσουμε ουσιαστικά το χάσμα μεταξύ κατάρτισης και αγοράς εργασίας, διαμορφώνοντας άρτιους επαγγελματίες με άμεση απορροφητικότητα.
Ενδεικτικό παράδειγμα αποτελεί η Ακαδημία Φαρμάκου στην Τρίπολη, που εντάσσεται στον εθνικό σχεδιασμό για την ανάδειξη της περιοχής σε ευρωπαϊκό κόμβο φαρμακευτικής παραγωγής και διανομής. Μέσω της συνεργασίας με την Πανελλήνια Ένωση Φαρμακοβιομηχανίας, διασφαλίζεται η σύνδεση της κατάρτισης με την απασχόληση, με εξασφαλισμένη πρακτική άσκηση και απορρόφηση τουλάχιστον 40% των πιστοποιημένων καταρτιζομένων από τις συνεργαζόμενες εταιρείες.
Η πρωτοβουλία αυτή φέρει έντονο κοινωνικό και αναπτυξιακό πρόσημο, καθώς ενισχύει την ελληνική περιφέρεια και προσφέρει στους νέους ουσιαστικά κίνητρα ώστε να παραμείνουν και να δημιουργήσουν στον τόπο τους. Με αυτόν τον τρόπο ενισχύεται ο τοπικός οικονομικός κύκλος, δημιουργούνται ποιοτικές θέσεις εργασίας και αξιοποιούνται τα συγκριτικά πλεονεκτήματα κάθε περιοχής με θετικό αποτύπωμα για την κοινωνία, την οικονομία και το μέλλον των νέων της περιφέρειας.
Η Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση στην Ελλάδα ίσως δεν έχει επικοινωνηθεί όπως θα έπρεπε, με αποτέλεσμα να μην είναι πρώτη επιλογή για τους μαθητές. Πιστεύετε ότι αποτελεί ταμπού σε σύγκριση με μια πανεπιστημιακή πορεία;
Είναι αλήθεια ότι για πολλά χρόνια η ΕΕΚ δεν αναδείχθηκε στον βαθμό που της άξιζε, με αποτέλεσμα να μην αποτελεί μια συνειδητή επιλογή για μαθητές και οικογένειες. Επικράτησε μια αντίληψη που συνέδεε την επιτυχία σχεδόν αποκλειστικά με την πανεπιστημιακή εκπαίδευση, αφήνοντας στο περιθώριο διαδρομές με ουσιαστικές προοπτικές.
Σήμερα αυτή η πραγματικότητα αλλάζει. Η ΕΕΚ αποτελεί μία απολύτως αξιοπρεπή επιλογή, που οδηγεί σε άμεση επαγγελματική αποκατάσταση, ανταγωνιστικές αποδοχές και δυνατότητες εξέλιξης συγκρίσιμες σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Παράλληλα, δίνεται ιδιαίτερη έμφαση σε ειδικότητες αιχμής και σε δυνατότητες περαιτέρω εξειδίκευσης.
Η σύγχρονη οικονομία έχει ανάγκη από εξειδικευμένους τεχνίτες και επαγγελματίες υψηλής κατάρτισης, των οποίων η εργασία είναι απαραίτητη και συχνά ιδιαίτερα καλά αμειβόμενη. Συνεπώς, μιλάμε για μια συνολική αλλαγή νοοτροπίας: η ΕΕΚ επανατοποθετείται ως σύγχρονη και ελκυστική διαδρομή που ανταποκρίνεται στις πραγματικές φιλοδοξίες των νέων.
Το νομοσχέδιο για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια ήταν μια τομή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Ποια είναι τα οφέλη του για την οικονομία και την κοινωνία;
Η θεσμοθέτηση μη κρατικών, μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων αποτελεί μια στρατηγική μεταρρύθμιση, που διευρύνει ουσιαστικά το εκπαιδευτικό τοπίο της χώρας. Σε κοινωνικό επίπεδο, προσφέρει μια επιπλέον αξιόπιστη επιλογή σπουδών για όσους επιθυμούν να ακολουθήσουν έναν συγκεκριμένο επαγγελματικό δρόμο, χωρίς να επιβαρύνονται οι οικογένειές τους από σπουδές στο εξωτερικό.
Παράλληλα, αποτρέπει τη διαρροή ανθρώπινου δυναμικού και δημιουργεί περισσότερες δυνατότητες προσωπικής και επαγγελματικής εξέλιξης. Ταυτόχρονα, η μεταρρύθμιση αυτή δεν έρχεται να υποκαταστήσει το δημόσιο πανεπιστήμιο, αλλά να λειτουργήσει συμπληρωματικά και ενισχυτικά προς αυτό. Δημιουργείται ένα πιο δυναμικό και εξωστρεφές ακαδημαϊκό περιβάλλον, όπου ο υγιής ανταγωνισμός λειτουργεί ως μοχλός αναβάθμισης της ποιότητας των σπουδών συνολικά.
Σε οικονομικό επίπεδο, η προσέλκυση φοιτητών από το εξωτερικό ενισχύει την εισροή κεφαλαίων και δημιουργεί έναν ευρύτερο κύκλο οικονομικής δραστηριότητας. Παράλληλα, ενισχύεται η σύνδεση της εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας και δημιουργούνται οι προϋποθέσεις ώστε η Ελλάδα να εξελιχθεί σε έναν διεθνώς ανταγωνιστικό εκπαιδευτικό κόμβο.
Πιστεύετε ότι βρισκόμαστε κοντά στη λύση του μείζονος προβλήματος των καταλήψεων στα ελληνικά δημόσια πανεπιστήμια;
Το φαινόμενο των καταλήψεων υπήρξε για χρόνια μια παθογένεια που υπονόμευε την ακαδημαϊκή διαδικασία. Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, παρατηρείται σαφής αποκλιμάκωση. Στα τέλη του 2025 τα πανεπιστήμια δεν είχαν καμία ενεργή κατάληψη σε χώρους διδασκαλίας, στοιχείο που δείχνει ότι η εικόνα του παρελθόντος αλλάζει.
Σημαντικό ρόλο έχει διαδραματίσει η αλλαγή του θεσμικού πλαισίου, που ενίσχυσε τα εργαλεία των πρυτανικών αρχών για τη διασφάλιση της εύρυθμης λειτουργίας των ιδρυμάτων. Η εφαρμογή κανόνων λογοδοσίας και ευθύνης έχει δημιουργήσει ένα σταθερό περιβάλλον μάθησης, απαραίτητο για ένα σύγχρονο πανεπιστήμιο που ανταποκρίνεται στις ευρωπαϊκές προδιαγραφές.
Η πορεία αυτή δείχνει ότι η χώρα βρίσκεται σε σταθερή φάση μετάβασης προς την πλήρη κανονικότητα, όπου τα πανεπιστήμια λειτουργούν ανοιχτά, ασφαλή και αποδοτικά, διασφαλίζοντας υψηλής ποιότητας σπουδές και ταυτόχρονα συμβάλλοντας στην αναβάθμιση της ελληνικής ανώτατης εκπαίδευσης συνολικά. Η διασφάλιση της ομαλής λειτουργίας των ιδρυμάτων αποτελεί προϋπόθεση για την ανάπτυξη της γνώσης, την ενίσχυση της κοινωνικής εμπιστοσύνης και τη θεμελίωση ενός υγιούς ακαδημαϊκού περιβάλλοντος.
Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και οι επιπτώσεις στην οικονομία πώς επηρεάζουν την εκπαίδευση; Υπάρχουν μέτρα ενίσχυσης στο τραπέζι και ποια είναι αυτά;
Επί της παρούσης δεν έχουν ληφθεί συγκεκριμένα οικονομικά μέτρα για την εκπαίδευση, όμως οποιοδήποτε μέτρο, όπως τα κάτωθι που αφορούν το σύνολο των πολιτών της χώρας, αποτελεί μία συνισταμένη στην εξίσωση της οικονομικής εξισορρόπησης – αποσυμφόρησης, ώστε να αντιμετωπιστούν οι συνέπειες του πολέμου και οι επακόλουθες αυξήσεις του κόστους.
Υπάρχουν, βέβαια, προϋπάρχουσες διευκολύνσεις, όπως οι εκπτώσεις στα ακτοπλοϊκά εισιτήρια για αναπληρωτές εκπαιδευτικούς, αν και αυτές είναι λειτουργικές και όχι λύσεις λόγω της κρίσης. Η κυβέρνηση παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και είναι έτοιμη να αξιολογήσει και να εξετάσει συμπληρωματικά μέτρα στήριξης για την εκπαίδευση, όσο οι διεθνείς πιέσεις επιβαρύνουν την οικονομία και τις οικογένειες, διατηρώντας ταυτόχρονα τη δημοσιονομική υπευθυνότητα. Το μήνυμα είναι σαφές: η εκπαίδευση παραμένει απρόσκοπτη, η κοινωνική συνοχή ενισχύεται και η χώρα στέκεται στο πλευρό κάθε πολίτη στις αβέβαιες εποχές που ζούμε.
