Η Ελλάδα έχει κρατικοδίαιτη οικονομία σε ποσοστό μεγαλύτερο του 60%, με το Δημόσιο να παράγει το 19,4% του ΑΕΠ.
Όλα τα χρόνια της μεταπολίτευσης (πρώτης και δεύτερης ανάλογα με το σύστημα αρίθμησης των ιστορικών) δεν έλειψαν οι πηχυαίοι τίτλοι στα ΜΜΕ: Κύκλωμα στην Πολεοδομία, σπείρα στα νοσοκομεία, σκάνδαλο στο αγροτικό, αδιαφανείς διαγωνισμοί στα δημόσια έργα και στις υποδομές, αλλά και άλλες… περγαμηνές για τη λειτουργία του δημόσιου τομέα.
Η Ελλάδα έχει κρατικοδίαιτη οικονομία σε ποσοστό μεγαλύτερο του 60%, με το Δημόσιο να παράγει το 19,4% του ΑΕΠ. Αυτή είναι η μία, η περισσότερο ευανάγνωστη όψη που εύκολα έγινε σύνθημα, όχι μόνο γιατί αποτύπωνε την αλήθεια, αλλά και γιατί βόλευε ενδεχομένως κάποιους.
Ο κρατισμός όμως είναι νοοτροπία που δεν περιορίστηκε στον κεντρικό δημόσιο τομέα και στις παρυφές του. «Φυλάκισε» και τον ιδιωτικό τομέα, οδηγώντας στον μαρασμό και τον θάνατο την ελληνική βιομηχανία και την πρωτογενή παραγωγή. Εξάλλου ο ΟΠΕΚΕΠΕ και οι επιδοτήσεις δεν είναι τίποτε άλλο παρά μία… σέπια φωτογραφία της κρατικοδίαιτης Ελλάδας.
Εδώ και δύο αιώνες το ελληνικό κράτος το μόνο που κάνει είναι να επιδοτεί συστηματικά τους ελεύθερους επαγγελματίες, τους αγρότες και τις μικροεπιχειρήσεις με μυριάδες τρόπους, χωρίς ωστόσο να διαμορφώνει δομές κινήτρων και υγιές πλαίσιο λειτουργίας.
Αφήνει πάντα θεσμικά παράθυρα για την καταπάτηση δημόσιου χώρου… από πεζοδρόμια, μέχρι παραλίες. Χαρίζει δάνεια, όπως συνέβη επί δικτατορίας στους αγρότες. Προβλέπει χαριστικούς όρους συνταξιοδότησης για αγρότες, νομικούς, μηχανικούς, υγειονομικούς και επιδοτεί με στρεβλό τρόπο την αυτοαπασχόληση, κάνοντας τα στραβά μάτια στη φοροδιαφυγή.
Οι ελεύθεροι επαγγελματίες, σε ποσοστό άνω του 50%, δηλώνουν μηδενικό εισόδημα, ενώ με βάση τα στοιχεία του ΟΟΣΑ το ποσοστό αυτοαπασχόλησης στη χώρα μας είναι μακράν το υψηλότερο στην ΕΕ (30,3% το 2021). Έτσι, φθάσαμε να παράγουμε περισσότερους δικηγόρους, γιατρούς, μηχανικούς, και αρχιτέκτονες απ’ όσους μπορούσε να απορροφήσει η ελληνική αγορά.
Καταλήξαμε, λοιπόν, να έχουμε αγρότες και να είναι αδιάφορο εάν, πώς, πόσα και τι παράγουν…
Αυτή είναι η εικόνα επιβολής του κρατισμού σε κάθε τομέα της χώρας. Ικανή και αναγκαία συνθήκη για να θρέφεται το πελατειακό κράτος και να εξυπηρετείται το όποιο πολιτικό και οικονομικό συμφέρον.
Πώς φθάσαμε έως εδώ…
Στον μισό και πλέον αιώνα ζωής της μεταπολίτευσης ανδρώθηκε η γραφειοκρατία, θέριεψε η συντεχνιακή αντίληψη στα συνδικάτα του Δημοσίου, άκμασαν οι κρατικοδίαιτοι επιχειρηματίες και με όλους αυτούς πορεύτηκε… ειρηνικά το μεγαλύτερο μέρος του πολιτικού προσωπικού της χώρας. Ήταν τότε που το βαθύ ΠΑΣΟΚ κυριαρχούσε.
Κάπως έτσι γεννήθηκε και μεγάλωσε το κράτος που όλοι αγαπήσαμε και όλοι πολεμήσαμε… Ένα σύστημα οργανωμένων συμφερόντων, με στελέχη των πολιτικών κομμάτων, επιχειρηματίες και συνδικαλιστές να εργάζονται μεθοδικά για να μεγιστοποιήσουν το προσωπικό τους συμφέρον.
Κυρίως μέσω της φορολογίας και νομοθετικών παρεμβάσεων στην οικονομία επιχείρησαν διαχρονικά να αυξήσουν τις αμοιβές τους (ακόμη και για εργασία που ποτέ δεν έκαναν), το κύρος τους, τη δύναμή τους, την εξουσία τους. Γι’ αυτό και η ευνομούμενη πολιτεία έμεινε πάντα το… ιδανικό σ’ ένα κράτος που με ευκολία και βιασύνη έγινε ένας εξελιγμένος μηχανισμός μαζικού εμπορίου ψήφων με τα χρήματα των φορολογούμενων και οι περισσότεροι πολιτικοί λειτούργησαν ως μεσίτες ειδικών συμφερόντων με αντάλλαγμα την επανεκλογή τους.
Ένας κρατικός μηχανισμός ο οποίος ακόμη και… στη μιζέρια και την εξαθλίωσή του την περίοδο της κρίσης δεν άφησε κανέναν να ξεφύγει. Σαν μια μαύρη τρύπα που θέλει να τους ρουφήξει όλους μέσα στο σκοτάδι. Γιατί είχε μάθει να είναι ο απόλυτος κυρίαρχος, να μοιράζει το παιχνίδι. Εκεί έδωσε μία πολύ άνιση μάχη ο υγιής ιδιωτικός τομέας. Ο Έλληνας επιχειρηματίας και επιστήμονας που δεν το έβαλε εύκολα κάτω. Έφυγε από τη χώρα του για να δημιουργήσει και να επιστρέψει πατώντας γερά στα πόδια του, κάποια στιγμή.
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο πολίτης μπορεί να κερδίσει μόνο μέσα από ελεύθερους, μη φωτογραφικούς θεσμούς και… λιγότερο κρατισμό και γραφειοκρατία.
Όπου η ιδιωτική πρωτοβουλία αφέθηκε να λειτουργήσει χωρίς τον κρατικό εναγκαλισμό και τη χειραγώγηση απέδωσε καρπούς. Κομβικής σημασίας σε αυτό τον σχεδιασμό είναι ο ρόλος της Τοπικής και Περιφερειακής Αυτοδιοίκησης. Ενδεικτικό είναι το παράδειγμα της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας, η οποία προχωρά σε μια πρωτοβουλία στήριξης της επιχειρηματικότητας, καθώς ενισχύονται με συνολικά 23 εκατ. ευρώ μικρές, πολύ μικρές και ατομικές επιχειρήσεις επιστημόνων, μέσω της δράσης με γενικό τίτλο «Εκσυγχρονισμός Μικρής Επιχειρηματικότητας Δυτικής Ελλάδας».
Το σημαντικότερο, ωστόσο, δεν είναι οι πολιτικές στήριξης, όσο οι πολιτικές αναμόρφωσης της αντίληψης ότι στο όποιο επιχειρηματικό ή αναπτυξιακό βήμα το κράτος είναι υποχρεωμένο να επιδοτήσει. Ακόμη και τη διανόηση, τους ανθρώπους του πνεύματος, των γραμμάτων και των τεχνών. Δοσοληψίες με το κράτος, δωρεές, παραχωρήσεις χρήσης, επιχορηγήσεις, ενισχύσεις, επιδοτήσεις συνθέτουν την… αμοιβή αυτών που παράγουν πολιτισμό. Κι ας γνωρίζουν κι ας καταγγέλλουν –ενίοτε οι ίδιοι– ότι τίποτα δεν δίνεται χωρίς αντάλλαγμα ή έστω αντίτιμο εργολαβίας.
Διανοούμενοι οι οποίοι με ευκολία άλλαζαν χρώμα στο φουλάρι τους, ανάλογα με το χρώμα του κόμματος που ήταν στα πράγματα. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον γεννιούνται και διαπρέπουν οι μαθητευόμενοι μάγοι – σωτήρες που αποφασίζουν για την τύχη της χώρας, συνομιλώντας αποκλειστικά με τον ναρκισσιστή εαυτό τους.
