Νέες δικλίδες ασφαλείας ενόψει της επόμενης διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, βάζοντας στο τραπέζι ακόμη και τη δυνατότητα αναστολής του δικαιώματος ψήφου νέων κρατών-μελών που παρεκκλίνουν από τις θεμελιώδεις ευρωπαϊκές αξίες.
Η Κομισιόν παρουσίασε την Τρίτη σειρά μέτρων για την προετοιμασία της ΕΕ απέναντι στο ενδεχόμενο ένταξης νέων χωρών τα επόμενα χρόνια, μεταξύ των οποίων βρίσκονται το Μαυροβούνιο, η Αλβανία, η Ουκρανία και η Μολδαβία.
Αναστολή του δικαιώματος ψήφου για 15 χρόνια
Στο επίκεντρο των προτεινόμενων μεταρρυθμίσεων βρίσκεται ένας νέος μηχανισμός προστασίας απέναντι σε ενδεχόμενη οπισθοδρόμηση ενός κράτους μετά την ολοκλήρωση της ενταξιακής διαδικασίας.
Συγκεκριμένα, προβλέπεται η δυνατότητα αναστολής του δικαιώματος ψήφου ενός νέου κράτους-μέλους κατά τα πρώτα 15 χρόνια από την ένταξή του, εφόσον διαπιστωθεί ότι δεν τηρεί πλέον τις αξίες και τις αρχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η πρόταση επιχειρεί να απαντήσει στις ανησυχίες υφιστάμενων κρατών-μελών ότι μία νέα χώρα θα μπορούσε, αφού ολοκληρώσει την ένταξή της, να απομακρυνθεί από τις δεσμεύσεις που είχε αναλάβει κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων.
Η νέα διεύρυνση της ΕΕ
Η συζήτηση για τη διεύρυνση έχει αποκτήσει νέα δυναμική μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022, η οποία επανέφερε στο προσκήνιο τη γεωπολιτική διάσταση της ένταξης νέων κρατών στην Ένωση.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιχειρεί πλέον να προετοιμάσει θεσμικά και οικονομικά την ΕΕ για την πιθανότητα αύξησης του αριθμού των μελών της, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη τις επιφυλάξεις που εκφράζονται για τις συνέπειες μιας μεγάλης διεύρυνσης στη λειτουργία των ευρωπαϊκών θεσμών και στον κοινοτικό προϋπολογισμό.
Στο πλαίσιο αυτό εξετάζονται και παρεμβάσεις που αφορούν τη χρηματοδότηση των νέων κρατών-μελών.
Περιορισμοί στη στήριξη της ουκρανικής γεωργίας
Μεταξύ των σχεδίων περιλαμβάνεται και ο περιορισμός της οικονομικής στήριξης προς τον μεγάλο αγροτικό τομέα της Ουκρανίας, καθώς μια μελλοντική ένταξη του Κιέβου θα μπορούσε να μεταβάλει σημαντικά τις σημερινές ισορροπίες της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής.
Οι προτάσεις εντάσσονται έτσι σε μια ευρύτερη προσπάθεια της Κομισιόν να συνδυάσει την επιτάχυνση της διεύρυνσης με ισχυρότερες θεσμικές εγγυήσεις, ώστε η ένταξη νέων χωρών να μη δημιουργήσει προβλήματα στη λειτουργία και τη συνοχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
