Την εκτίμηση πως «η Ελλάδα γυρίζει σελίδα στην πυρηνική ενέργεια» έκανε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στην ομιλία του στη Σύνοδο Κορυφής, που διεξάγεται στο Παρίσι.
Όπως είπε, «έχει έρθει η ώρα και για τη δική μου χώρα να εξερευνήσει αν η πυρηνική ενέργεια και ειδικά αν οι αρθρωτοί αντιδραστήρες μπορούν να διαδραματίσουν ρόλο».
Η Σύνοδος για την πυρηνική ενέργεια, στην οποία συμμετέχουν εκπρόσωποι 41 κρατών από ολόκληρο τον κόσμο και πολλούς διεθνείς οργανισμούς, ξεκίνησε με ομιλία του Προέδρου της Γαλλίας και οικοδεσπότη Εμανουέλ Μακρόν. Την Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκπροσωπεί η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Ο πρωθυπουργός εξήγησε ότι η Ελλάδα δεν είναι χώρα παραγωγής πυρηνικής ενέργειας, αλλά θεωρεί πως είναι στρατηγικό λάθος για την Ευρώπη η απόρριψη της και εξετάζει το ενδεχόμενο συμπερίληψης της στο «μείγμα» της εθνικής ενεργειακής της πολιτικής. Ο πρωθυπουργός υπενθύμισε ότι η Ελλάδα θα μπορούσε να είχε προσφύγει στην πυρηνική ενέργεια ήδη από τη
δεκαετία του 1970, πλην όμως έκανε άλλες επιλογές εξασφαλίζοντάς πηγές ενέργειας σε καλές τιμές.
«Νοιώθω σαν ένας από εσάς. Η Ελλάδα δεν είναι πυρηνική χώρα. Πάντα ήταν λίγο ακριβή, διαφορετική από αυτά που ζητούσαμε», ανέφερε αρχικά ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
Όπως είπε, «τα τελευταία χρόνια έχουμε επενδύσει στις ΑΠΕ. Σήμερα πάνω από το ήμισυ του ηλεκτρικού μας ρεύματος προέρχεται από ηλιακή και αιολική ενέργεια. Οι ΑΠΕ μας κατέστησαν από εισαγωγέα σε εξαγωγέα ηλεκτρικού ρεύματος». Δεσμεύτηκε δε ότι «θα συνεχίσουμε να επενδύουμε στις ΑΠΕ».
Αναφερόμενος στην υπόλοιπη Ευρώπη ο πρωθυπουργός τόνισε ότι έχει ανάγκη την πυρηνική ενέργεια και χαιρέτισε την επιλογή της Γαλλίας να επενδύσει εδώ και δεκαετίες στην αύξηση της πυρηνικής της ισχύος.
«Βρίσκομαι εδώ γιατί αναγνωρίζω την βασική πραγματικότητα που αναγνωρίστηκε από τον πρόεδρο Μακρόν. Δεν μπορούμε να πετύχουμε αυτά που θέλουμε στην Ευρώπη χωρίς πυρηνική ενέργεια», τόνισε ο πρωθυπουργός. Και εκτίμησε ότι «η Γαλλία κινήθηκε προς την πυρηνική ενέργεια μετά από ένα σοκ. Θαρραλέο βήμα. Η Ευρώπη τα τελευταία χρόνια δυστυχώς έστρεψε το πρόσωπό της από την πυρηνική ενέργεια. Σε δύο δεκαετίες το αποτέλεσμα της πυρηνικής ενέργειας στην Ευρώπη έχει γνωρίσει πτωτική πορεία. Όλα τα ηλιακά πάνελ στην ΕΕ τα τελευταία 20 έτη δεν αποκατέστησαν την πυρηνική ενέργεια. Η πυρηνική ενέργεια ξεκάθαρα επανακάμπτει».
Αντικειμενικός διάλογος
Χώρες που εγκατέλειψαν την παραγωγή πυρηνικής ενέργειας τώρα επιστρέφουν σε αυτήν τόνισε ο πρωθυπουργός σημειώνοντας πως και η Ελλάδα ετοιμάζεται να αλλάξει σελίδα και να εξετάσει την συμπερίληψη της πυρηνικής ενέργειας στο «μείγμα» της ενεργειακής της πολιτικής. Προς τον σκοπό αυτό θα πρέπει να γίνει ένας αντικειμενικός, ουδέτερος και μη ιδεολογικός διάλογος που θα λαμβάνει υπόψη του την επιστημονική έρευνα την καινοτομία και την ευρωπαϊκή τεχνογνωσία είπε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
«Η Ελλάδα επίσης γυρνά σελίδα. Έχει έρθει η ώρα και για τη δική μου χώρα να εξερευνήσει αν η πυρηνική ενέργεια και ειδικά αν οι αρθρωτοί αντιδραστήρες μπορούν να διαδραματίσουν ρόλο. Θα ορίσουμε μια διυπουργική επιτροπή έτσι ώστε να υπάρχουν οριστικές συστάσεις προς την κυβέρνηση ως προς αυτό», είπε συγκεκριμένα ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
Ο πρωθυπουργός είπε ότι υπάρχουν πολύ γρήγορές μεταβολές στην τεχνολογία και πως γνωρίζουμε ότι η ανάγκη σε ηλεκτρικό ρεύμα θα αυξηθεί. «Όσο και να επεκτείνουμε τις ΑΠΕ θα χρειαζόμαστε τεχνολογία που θα μπορεί να αξιοποιήσει την πυρηνική ενέργεια. Και πέραν της Ελλάδος ο συγκεκριμένος τομέας χρειάζεται ανασύνταξη. Οι δικοί μας κανονισμοί στην Ευρώπη έχουν γίνει πολύπλοκοι. Είναι προβλήματα που δημιουργήσαμε οι ίδιοι και μπορούμε να επιλύσουμε. Είναι ο μόνος τρόπος προς τα εμπρός», σημείωσε.
Η πυρηνική ενέργεια στη ναυτιλία
Ο κ. Μητσοτάκης είπε επίσης ότι ένα θέμα για το οποίο ενδιαφέρεται πολύ η Ελλάδα είναι η πυρηνική ενέργεια στη ναυτιλία, μειώνοντας τις παραγωγές διοξειδίου του άνθρακα, αποσπώντας το θερμό χειροκρότημα ενός κοινού αποτελούμενου από τους εκπροσώπους 41 κρατών, αρκετοί εκ των οποίων είναι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων, καθώς επίσης και από εκπροσώπους διεθνών οργανισμών και θεσμικών επενδυτών.
«Δεν έχουμε καμία αξιόπιστη λύση για να απεξαρτηθούμε από τον άνθρακα στην ναυτιλία. Η πυρηνική ενέργεια πρέπει να αποτελέσει κόμματι αυτής της συζήτησης και η Ελλάδα θέλει να έχει την προμετωπίδα. Η Ελλάδα είναι έτοιμη να γράψει ένα νέο κεφάλαιο. Είναι φίλος της πυρηνικής ενέργειας, είτε η πυρηνική ενέργεια παίξει ρόλο στην Ελλάδα είτε όχι», υπογράμμισε.
«Σε καιρούς μεγάλων αναταραχών όλες οι επιλογές πρέπει να είναι στο τραπέζι και η πυρηνική ενέργεια να είναι κομμάτι της λύσης», τόνισε επίσης.
Όλη η ομιλία
H τοποθέτηση του Κυριάκου Μητσοτάκη στη 2η Σύνοδο για την Πυρηνική Ενέργεια, στο Παρίσι έχει ως εξής:
Αξιότιμοι, αγαπητοί συνάδελφοι,
Χαίρομαι ιδιαίτερα που βρίσκομαι σήμερα μαζί σας.
Νιώθω ότι η Ελλάδα αποκλίνει λίγο από τον κανόνα, γιατί, όπως ίσως γνωρίζετε ή όχι, δεν διαθέτει πυρηνική ενέργεια. Εξετάσαμε το ενδεχόμενο αυτό τις δεκαετίες του 1960 και του 1970, αλλά ποτέ δεν κάναμε αυτό το βήμα ως προς την πυρηνική ενέργεια. Το κόστος ήταν πάντοτε ελαφρώς υψηλό και πάντα ήταν κάτι λίγο διαφορετικό από αυτό που αναζητούσαμε.
Επίσης, επωφεληθήκαμε από την πρόσβαση σε πολύ φθηνό λιγνίτη, οπότε ποτέ δεν λάβαμε την απόφαση να στραφούμε στην πυρηνική ενέργεια. Τα τελευταία χρόνια έχουμε επενδύσει σημαντικά στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, όπως πολλοί άλλοι συνάδελφοι. Πριν από 20 χρόνια περισσότερο από το ήμισυ της ηλεκτροπαραγωγής μας βασιζόταν στον λιγνίτη.
Σήμερα, παράγουμε περισσότερο από το ήμισυ της ηλεκτρικής μας ενέργειας από αιολική και ηλιακή ενέργεια. Οι ανανεώσιμες πηγές μας έχουν μετατρέψει από καθαρούς εισαγωγείς ηλεκτρικής ενέργειας σε καθαρούς εξαγωγείς. Έχουν οδηγήσει σε μείωση των τιμών και έχουν ενισχύσει την ενεργειακή μας ασφάλεια. Θα συνεχίσουμε να επενδύουμε στην ηλιακή και την αιολική ενέργεια, δεδομένων των πλούσιων πόρων που διαθέτουμε, σε συνδυασμό με επενδύσεις σε μπαταρίες, αντλησιοταμίευση και φυσικό αέριο ως μεταβατικό καύσιμο.
Γιατί βρίσκομαι, λοιπόν, εδώ; Βρίσκομαι εδώ επειδή αναγνωρίζω μία βασική πραγματικότητα που επισήμανε ο Πρόεδρος Macron και άλλοι συνάδελφοι: δεν μπορούμε να επιτύχουμε όλα όσα μας ενδιαφέρουν στην Ευρώπη -στρατηγική αυτονομία, οικονομική ανταγωνιστικότητα, απανθρακοποίηση- χωρίς την πυρηνική ενέργεια. Η Γαλλία το γνωρίζει, οπότε αρμόζει να συζητούμε αυτό το ζήτημα εδώ, στο Παρίσι. Πρόκειται για μία χώρα που στράφηκε στην πυρηνική ενέργεια μετά από μία πετρελαϊκή κρίση. Ήταν μια τολμηρή επιλογή πολιτικής, αλλά και ένα σημαντικό βιομηχανικό εγχείρημα. Παλαιότερα δημιουργούσαμε μεγάλα πράγματα στην Ευρώπη. Πιστεύω ότι μπορούμε να το ξανακάνουμε.
Η Ευρώπη, δυστυχώς, τα τελευταία χρόνια απομακρύνθηκε από την πυρηνική ενέργεια. Ήταν ένα από τα μεγαλύτερα στρατηγικά μας λάθη. Να σας παραθέσω ένα εντυπωσιακό στατιστικό στοιχείο: σε διάστημα δύο δεκαετιών, η παραγωγή πυρηνικής ενέργειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση μειώθηκε κατά 276 TWh. Το 2023, η ηλεκτροπαραγωγή από την ηλιακή ενέργεια συνολικά στην ΕΕ ήταν 254 TWh. Επομένως, όλα τα ηλιακά πάνελ που εγκαταστάθηκαν στην ΕΕ έως το 2023 δεν κατάφεραν καν να αντισταθμίσουν την απώλεια από την πυρηνική ενέργεια. Ήταν ένα αυτογκόλ.
Αλλά η κατάσταση αλλάζει. Είναι σαφές ότι η πυρηνική ενέργεια επιστρέφει. Οι χώρες που διαθέτουν πυρηνική ενέργεια θέλουν να κατασκευάσουν περισσότερους αντιδραστήρες και οι χώρες που εγκατέλειψαν την πυρηνική ενέργεια επανεξετάζουν τη θέση τους. Πρόκειται για μία ευπρόσδεκτη αλλαγή. Ήρθα σήμερα στο Παρίσι για να ανακοινώσω ότι και η Ελλάδα γυρίζει σελίδα. Ήρθε η ώρα να διερευνήσουμε αν η πυρηνική ενέργεια, και συγκεκριμένα οι μικροί αρθρωτοί αντιδραστήρες, μπορούν να έχουν έναν ρόλο στο ελληνικό ενεργειακό σύστημα. Θα συγκροτήσουμε μια υπουργική επιτροπή υψηλού επιπέδου, η οποία θα υποβάλει συγκεκριμένες προτάσεις στην κυβέρνηση σχετικά με το ζήτημα αυτό.
Πρόκειται για θέση που απορρέει από την κοινή λογική. Η πυρηνική ενέργεια αλλάζει γρήγορα. Υπάρχουν ραγδαίες τεχνολογικές εξελίξεις, τεράστια καινοτομία. Και γνωρίζουμε ότι η ανάγκη μας για ηλεκτρική ενέργεια θα αυξάνεται διαρκώς. Ανεξάρτητα από το πόσο θα επεκτείνουμε τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, θα χρειαστούμε μακροπρόθεσμα προβλέψιμη ενέργεια βασικού φορτίου. Καμία τεχνολογία δεν μπορεί να ανταγωνιστεί αυτό που μας προσφέρει η πυρηνική ενέργεια. Γνωρίζουμε ότι η πυρηνική ενέργεια ενέχει προκλήσεις. Η κοινή γνώμη στην Ελλάδα, όπως και σε πολλές άλλες χώρες, παραμένει διχασμένη. Αλλά πιστεύω ότι πρέπει να διεξάγουμε έναν ειλικρινή, συνετό και μη ιδεολογικά φορτισμένο διάλογο. Αλλά και πέρα από την Ελλάδα, βλέπουμε ότι ο τομέας αυτός χρειάζεται αναγέννηση.
Ιδίως στην Ευρώπη, η ηλικία του εργατικού δυναμικού μας αυξάνεται, εργαζόμενοι έχουν συνταξιοδοτηθεί. Έχουμε χάσει την εξειδίκευσή μας. Οι κανονισμοί μας έχουν γίνει υπερβολικά περίπλοκοι, η υλοποίηση έργων απαιτεί ολοένα και περισσότερο χρόνο και, δυστυχώς, το κόστος είναι πολύ μεγαλύτερο από το αναμενόμενο. Αλλά αυτά είναι προβλήματα που έχουμε δημιουργήσει εμείς οι ίδιοι και μπορούμε να τα λύσουμε. Αυτός είναι ο μόνος δρόμος προς τα εμπρός. Θα ήθελα να κλείσω προσθέτοντας μια συγκεκριμένη περίπτωση αξιοποίησης που πιστεύω ότι πρέπει να συμπεριληφθεί στη συζήτηση. Είναι ένα ζήτημα που απασχολεί πολύ την Ελλάδα, και αναφέρομαι στην πυρηνική ενέργεια στη ναυτιλία.
Πρόκειται για αποδεδειγμένης αξίας τεχνολογία που χρησιμοποιούμε εδώ και δεκαετίες σε στρατιωτικές και άλλες εξειδικευμένες εφαρμογές. Προς το παρόν δεν διαθέτουμε αξιόπιστες λύσεις για την απανθρακοποίηση της ναυτιλίας. Η πυρηνική ενέργεια πρέπει να συμπεριληφθεί σε αυτή τη συζήτηση.
Πρόκειται για ζήτημα στο οποίο η Ελλάδα σκοπεύει να αναλάβει ηγετικό ρόλο, ανεξάρτητα από το αν η πυρηνική ενέργεια μπορεί να διαδραματίσει κάποιο ρόλο στο ενεργειακό σύστημα της Ελλάδας. Αγαπητοί φίλοι, αυτή είναι μια σημαντική μέρα για την Ελλάδα. Γράφουμε ένα νέο κεφάλαιο. Παρακαλώ θεωρήστε την Ελλάδα «φίλη» της πυρηνικής ενέργειας. Το αν η πυρηνική ενέργεια θα διαδραματίσει κάποιο ρόλο στην Ελλάδα, μένει να το δούμε. Αλλά σε μια εποχή μεγάλων γεωπολιτικών αναταραχών, όλες οι επιλογές πρέπει να είναι στο τραπέζι. Το καθήκον μας είναι να κάνουμε την πυρηνική ενέργεια ξανά μέρος της λύσης. Σας ευχαριστώ πολύ.
