Όταν μια κυβέρνηση αποφασίζει να αλλάξει πραγματικά τα πράγματα, δεν μένει στις διαπιστώσεις, ούτε κρύβεται πίσω από το πολιτικό κόστος.
Προχωρά με τόλμη στις τομές που απαιτεί η εποχή. Αυτό είναι το ξεκάθαρο μήνυμα που εκπέμπουν το υπουργείο Οικονομικών και ο υπουργός, Κυριάκος Πιερρακάκης, με το ολιστικό σχέδιο ανασυγκρότησης των Ελληνικών Ταχυδρομείων. Πρόκειται για ένα πλάνο που επανασχεδιάστηκε ριζικά, ξεπερνώντας τις αγκυλώσεις του παρελθόντος, και δεν περιορίζεται σε πρόχειρες, επικοινωνιακές παρεμβάσεις.
Αντίθετα, επιχειρεί να δώσει μια οριστική και βιώσιμη απάντηση σε ένα πρόβλημα που χρονίζει επί δεκαετίες, επιβαρύνοντας διαρκώς τον κρατικό προϋπολογισμό και, κατ’ επέκταση, τον Έλληνα φορολογούμενο.
Ο υπουργός Οικονομικών αναλαμβάνει πλήρως την πολιτική ευθύνη ενός δύσκολου και πολυεπίπεδου εγχειρήματος. Με την εμπειρία που διαθέτει στη διαχείριση μεγάλων αλλαγών, μετασχηματίζει έναν ιστορικό οργανισμό με βαθύ κοινωνικό αποτύπωμα και παρουσία σε κάθε γωνιά της χώρας.
Τα ΕΛΤΑ, παρά την αναμφισβήτητη προσφορά τους, βρέθηκαν αντιμέτωπα με ένα τρομερό πρόβλημα γιγάντωσης και λειτουργικής δυσκαμψίας που εκτόξευε τα κόστη. Ακριβώς γι’ αυτό, η απόφαση για την ανασυγκρότησή τους δεν θα μπορούσε να ληφθεί με ημίμετρα ή προσωρινές λύσεις. Απαιτείται καθαρό σχέδιο, σαφές χρονοδιάγραμμα και αδιαπραγμάτευτη αποφασιστικότητα στην υλοποίηση, στοιχεία που χαρακτηρίζουν τη νέα στρατηγική.
Στον πυρήνα αυτής της μεταρρύθμισης βρίσκεται η ριζική αναδιάταξη του δικτύου. Περίπου 150 καταστήματα της Περιφέρειας, τα οποία παρουσίαζαν εξαιρετικά χαμηλή συναλλακτική κίνηση και δυσανάλογα υψηλό λειτουργικό κόστος, εντάσσονται πλέον σε ένα σύγχρονο μοντέλο εξυπηρέτησης.
Είναι σημαντικό να γνωρίζουν όσοι εξυπηρετούνταν από τα ΕΛΤΑ ότι οι υπηρεσίες που παρέχονταν σε αυτά τα σημεία δεν καταργούνται, ούτε υποβαθμίζονται. Μεταφέρονται σε γειτονικά σημεία εξυπηρέτησης, σε δίκτυα συνεργαζόμενων παρόχων, σε τράπεζες και σε αυτόματα μηχανήματα συναλλαγών (ΑΤΜ).
Στην πράξη, ο πολίτης θα συνεχίσει να πραγματοποιεί τις καθημερινές του συναλλαγές με την ίδια ευκολία, απλώς σε απόσταση λίγων μέτρων από το παραδοσιακό κατάστημα. Αυτή η επιλογή αποτελεί μια δοκιμασμένη στρατηγική διεθνώς, την οποία ακολουθούν εδώ και χρόνια μεγάλοι ταχυδρομικοί οργανισμοί στο εξωτερικό, προσαρμοζόμενοι στις νέες τεχνολογικές συνθήκες.
Το υπουργείο Οικονομικών θέτει ως προτεραιότητα τη διασφάλιση ότι καμία τοπική κοινωνία, όσο απομακρυσμένη κι αν είναι, δεν θα μείνει χωρίς τις βασικές ταχυδρομικές υπηρεσίες. Την ίδια στιγμή, με τη νοικοκυρεμένη διαχείριση, περιορίζεται το περιττό κόστος και απελευθερώνονται πολύτιμοι πόροι για επενδύσεις εκεί όπου υπάρχει πραγματική ανάγκη και προοπτική ανάπτυξης. Ο υπουργός έχει καταστήσει σαφές προς πάσα κατεύθυνση ότι η κοινωνική αποστολή των ΕΛΤΑ παραμένει ιερή και αδιαπραγμάτευτη. Εκείνο που αλλάζει ριζικά είναι ο τρόπος και τα μέσα υλοποίησής της.
Παράλληλα με τη γεωγραφική αναδιάταξη, δρομολογείται ένας εκτεταμένος ψηφιακός εκσυγχρονισμός που αλλάζει το πρόσωπο του οργανισμού. Νέα πληροφοριακά συστήματα, πλήρης αναβάθμιση των κέντρων διαλογής και υιοθέτηση σύγχρονων μεθόδων στη διαχείριση δεμάτων και ταχυμεταφορών αποτελούν τα βασικά εργαλεία της νέας εποχής.
Η αγορά έχει αλλάξει δραστικά τα τελευταία χρόνια, καθώς η έκρηξη του ηλεκτρονικού εμπορίου έχει αυξήσει κατακόρυφα τις απαιτήσεις για ταχύτητα, ακρίβεια και αξιοπιστία. Τα ΕΛΤΑ δεν μπορούν πλέον να λειτουργούν με δομές και εργαλεία προηγούμενων δεκαετιών. Ο υπουργός Οικονομικών το γνωρίζει καλά και επιλέγει συνειδητά να επενδύσει στο αύριο, αρνούμενος να συντηρήσει παρωχημένα μοντέλα του παρελθόντος.
Εξυγίανση
Ένα εξίσου κρίσιμο σκέλος του σχεδίου αφορά τη συνολική χρηματοοικονομική εξυγίανση του οργανισμού. Η επαναξιολόγηση των δαπανών, η ορθολογική αξιοποίηση της σημαντικής ακίνητης περιουσίας και ο αυστηρός έλεγχος του κόστους βρίσκονται στην ημερήσια διάταξη.
Στόχος είναι η δημιουργία ενός εύρωστου οργανισμού που δεν θα εξαρτάται από τις διαρκείς κρατικές ενισχύσεις, αλλά θα μπορεί να σταθεί με αυτοπεποίθηση και όρους βιωσιμότητας στον διεθνή ανταγωνισμό. Το μήνυμα από την πλευρά της πολιτικής ηγεσίας είναι απόλυτα σαφές: η εποχή των τυφλών επιδοτήσεων χωρίς ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις έχει περάσει ανεπιστρεπτί.
Η διοικητική αναδιοργάνωση έρχεται να συμπληρώσει αυτό το μεγάλο παζλ. Πιο ευέλικτες δομές, ξεκάθαρες αρμοδιότητες και λογοδοσία σε κάθε διοικητικό επίπεδο αποτελούν τις νέες σταθερές. Η πολιτική ηγεσία επιδιώκει να εγκαθιδρύσει μια νέα κουλτούρα αποτελεσματικότητας, όχι για λόγους εντυπώσεων, αλλά για να αποκατασταθεί η κλονισμένη εμπιστοσύνη των πολιτών και της αγοράς.
Το στοίχημα είναι διπλό και απαιτητικό: από τη μία πλευρά, ο δημόσιος χαρακτήρας και η κοινωνική λειτουργία των ΕΛΤΑ πρέπει να προστατευθούν. Από την άλλη, οφείλει να διαμορφωθεί ένα σύγχρονο επιχειρησιακό μοντέλο που να ανταποκρίνεται στις σκληρές συνθήκες του παγκόσμιου ανταγωνισμού. Ο υπουργός Οικονομικών επιχειρεί να ισορροπήσει με επιτυχία ανάμεσα στις δύο αυτές ανάγκες, χωρίς να κάνει ούτε βήμα πίσω από τον κεντρικό στόχο της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας.
