Την ώρα που η πολιτική ρητορική μεταξύ Ιερουσαλήμ και Άγκυρας γίνεται ολοένα πιο επιθετική, οι δύο πλευρές φέρονται να συνομιλούν παρασκηνιακά προκειμένου να αποτρέψουν μια επικίνδυνη στρατιωτική εμπλοκή στη Συρία.
Σύμφωνα με τον δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό φορέα Kan, ο οποίος επικαλείται ανώνυμο αξιωματούχο του τομέα άμυνας, έχει δημιουργηθεί μυστικός μηχανισμός επικοινωνίας ανάμεσα στο Ισραήλ και την Τουρκία.
«Το Ισραήλ δεν επιθυμεί να μετατρέψει την Τουρκία σε εχθρό», φέρεται να δήλωσε η πηγή. «Ωστόσο, όταν τα μηνύματα δεν αποδίδουν, το Ισραήλ αναγκάζεται να δράσει», πρόσθεσε.
Η αποκάλυψη έρχεται μετά από ισραηλινά δημοσιεύματα σύμφωνα με τα οποία η Ιερουσαλήμ είχε επιχειρήσει να προειδοποιήσει την Άγκυρα πριν από το πλήγμα που εξαπέλυσε την περασμένη εβδομάδα εναντίον βάσης στη Συρία. Αιτία ήταν πληροφορίες για πιθανή ανάπτυξη τουρκικών στρατιωτικών δυνάμεων στην περιοχή.
Για το Ισραήλ, η περαιτέρω τουρκική εδραίωση στη Συρία αποτελεί ζήτημα που ξεπερνά τη διπλωματική αντιπαράθεση. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το ενδεχόμενο εγκατάστασης αντιαεροπορικών συστημάτων, drones και πυραύλων, τα οποία θα μπορούσαν να περιορίσουν την ελευθερία κινήσεων της ισραηλινής Πολεμικής Αεροπορίας.
Η συγκεκριμένη προοπτική αντιμετωπίζεται από την ισραηλινή πλευρά ως σαφής «κόκκινη γραμμή».
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο υπουργός Εξωτερικών του Ισραήλ, Γκιντεόν Σάαρ, ο οποίος το βράδυ του Σαββάτου (22/8) επιχείρησε να χαμηλώσει τους τόνους μετά την ένταση που ακολούθησε το ισραηλινό πλήγμα στη βάση Αμπού Αλ-Ντουχούρ.
Ο Σάαρ υπογράμμισε ότι το Ισραήλ «δεν έχει κανένα συμφέρον για κλιμάκωση με την Τουρκία».
«Είμαστε προσηλωμένοι στη διατήρηση του status quo», δήλωσε ο Σάαρ. Για να προσθέσει ότι «δεν θα αποδεχτούμε την ίδρυση τουρκικών βάσεων στη Συρία».
Ενημερώθηκαν και οι ΗΠΑ
Στο παρασκήνιο των εξελίξεων βρίσκεται και η Ουάσινγκτον, καθώς σύμφωνα με το Kan το Ισραήλ είχε ενημερώσει τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι η Τουρκία σχεδίαζε την εγκατάσταση συστήματος αεράμυνας σε αεροπορική βάση στη βορειοδυτική Συρία.
Η ισραηλινή πλευρά φέρεται να μετέφερε στις ΗΠΑ την εκτίμηση ότι η εγκατάσταση ενός τέτοιου συστήματος στο στρατιωτικό αεροδρόμιο Αμπού Αλ-Ντουχούρ θα επηρέαζε άμεσα την αεροπορική της υπεροχή και θα μπορούσε να αλλάξει τις υφιστάμενες ισορροπίες στην περιοχή.
Ωστόσο, σύμφωνα με το ίδιο ρεπορτάζ, οι Ισραηλινοί δεν έδωσαν στην αμερικανική πλευρά κάποια συγκεκριμένη ημερομηνία για την πιθανή άφιξη των τουρκικών συστημάτων. Περιορίστηκαν στην ενημέρωση ότι η Άγκυρα σχεδίαζε την αποστολή τους, με το Αμπού Αλ-Ντουχούρ να θεωρείται ο πιθανότερος προορισμός.
Διαφορετική εικόνα παρουσίασε πάντως ο Αμερικανός πρεσβευτής στην Τουρκία, Τομ Μπάρακ. Εξέφρασε επιφυλάξεις για τον ισραηλινό ισχυρισμό περί μεταφοράς τουρκικού στρατιωτικού υλικού στη βάση, σημειώνοντας ότι οι αμερικανικές πληροφορίες δεν έδειχναν πως βρισκόταν σε εξέλιξη ανάλογη κίνηση.
Στα άκρα οι σχέσεις Ισραήλ – Τουρκίας
Ο υπόγειος δίαυλος για τη Συρία δεν αλλάζει το γεγονός ότι οι πολιτικές σχέσεις Ισραήλ και Τουρκίας βρίσκονται σε εξαιρετικά δύσκολη φάση. Οι δύο κυβερνήσεις ανταλλάσσουν πλέον βαριές κατηγορίες για κατοχή εδαφών, εποικισμούς και γενοκτονία, με τη σύγκρουση να έχει ξεφύγει προ πολλού από τα όρια της διπλωματικής αντιπαράθεσης χαμηλής έντασης.
Η Άγκυρα ανέβασε ακόμη περισσότερο τους τόνους την Παρασκευή (21/8), μετά την ισραηλινή επίθεση, προχωρώντας στην έκδοση διεθνούς εντάλματος σύλληψης κατά του Μπενιαμίν Νετανιάχου, καθώς και ενός ακόμη Ισραηλινού πολίτη.
Η απάντηση από το γραφείο του Ισραηλινού πρωθυπουργού ήταν εξίσου σκληρή. Επανέφερε παλαιότερες κατηγορίες εναντίον του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, τον οποίο χαρακτήρισε «αντισημίτη δικτάτορα», κατηγορώντας τον ότι έχει επιτεθεί στους Κούρδους, φιλοξενεί τρομοκράτες της Χαμάς, κατέχει το βόρειο τμήμα της Κύπρου και φυλακίζει μεγάλο αριθμό δημοσιογράφων και πολιτικών αντιπάλων.
Η αντίδραση της τουρκικής πλευράς ήταν άμεση. Ο εκπρόσωπος του κυβερνώντος AKP, Ομέρ Τσελίκ, απάντησε μέσω Χ, στρέφοντας τις ίδιες βαριές κατηγορίες κατά του Νετανιάχου.
Η γενοκτονία, οι σφαγές, τα ψέματα, οι δολοφονίες και τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας έχουν γίνει η “ταυτότητα” του Νετανιάχου».
Παρά τη σύγκρουση κορυφής και τη δημόσια ανταλλαγή βαριών χαρακτηρισμών, Ισραήλ και Τουρκία εξακολουθούν να διατηρούν διπλωματικές σχέσεις. Οι επαφές υψηλού επιπέδου, ωστόσο, έχουν ουσιαστικά «παγώσει» από τα τέλη του 2023, με τη Συρία να εξελίσσεται πλέον στο πιο επικίνδυνο σημείο τριβής μεταξύ των δύο χωρών.
