Μέσω Instagram και WhatsApp φαίνεται πως οργανώθηκε η μαζική απόπειρα παράνομης εισόδου από το Μαρόκο στη Θέουτα την Πέμπτη, σύμφωνα με αστυνομικές πηγές που επικαλείται η ισπανική εφημερίδα ABC.
Μέχρι στιγμής, πάντως, οι έρευνες δεν έχουν εντοπίσει στοιχεία που να επιβεβαιώνουν την εμπλοκή μεγάλου κυκλώματος διακίνησης ανθρώπων, όπως είχαν αρχικά υποστηρίξει οι μαροκινές αρχές.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, νεαροί που είχαν απελαθεί τις προηγούμενες ημέρες συγκεντρώθηκαν στην πόλη Φνιντέκ, γνωστή και ως Καστιγιέχος, και από εκεί άρχισαν να διαδίδουν μηνύματα που καλούσαν σε μαζική μετακίνηση προς τη Θέουτα.
Οι πρώτες μαρτυρίες νεαρών από το Μαγκρέμπ που εισήλθαν παράνομα στην ισπανική πόλη-θύλακα έρχονται σε αντίθεση με την εκδοχή της κυβέρνησης του Μαρόκου, η οποία απέδωσε την κρίση σε δίκτυα διακινητών. Αστυνομικοί της ισπανικής υπηρεσίας αλλοδαπών εμφανίζονται επιφυλακτικοί απέναντι σε αυτή την εκδοχή.
Οι αρχές εξετάζουν εδώ και ημέρες μεγάλο αριθμό υποθέσεων και, σύμφωνα με τις καταθέσεις που έχουν συλλέξει μέχρι στιγμής, πολλοί από τους νεαρούς είχαν επιχειρήσει επανειλημμένα να περάσουν τα σύνορα. Όπως ανέφεραν, οργανώθηκαν μέσω κοινωνικών δικτύων, με μηνύματα στο Instagram που κατέληγαν στην προτροπή «προώθησέ το». Οι σχετικές ομάδες φέρεται να αποτελούνταν κυρίως από άτομα από χώρες του Μαγκρέμπ.
Παρόμοια περιστατικά έχουν καταγραφεί και στο παρελθόν. Τον Σεπτέμβριο του 2024, μια μαζική διαδικτυακή καμπάνια με σύνθημα «Ραντεβού στις 15/9» καλούσε σε συντονισμένη απόπειρα παραβίασης του συνοριακού περάσματος του Φνιντέκ προς τη Θέουτα.
Τότε, η μαροκινή Γενική Διεύθυνση Εθνικής Ασφάλειας ανέπτυξε ομάδες κυβερνοεπιτήρησης και προχώρησε σε περισσότερες από 150 συλλήψεις σε πόλεις όπως η Ταγγέρη, η Τετουάν, η Καζαμπλάνκα και η Μεκνές. Τουλάχιστον 60 άτομα συνελήφθησαν για δημιουργία και διάδοση ψευδών ειδήσεων και βίντεο που υποκινούσαν σε παραβίαση των συνόρων.
Οι ισπανικές αρχές εξετάζουν εάν αντίστοιχος μηχανισμός χρησιμοποιήθηκε και στη σημερινή κρίση. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε ιδιωτικές ομάδες μηνυμάτων, hashtags, αλλά και σε ψευδή ή παραπλανητικά βίντεο που παρουσίαζαν τα σύνορα ως «ανοιχτά», ενισχύοντας τεχνητά το φαινόμενο μαζικής μετακίνησης.
Η έρευνα παραμένει σε εξέλιξη, ενώ οι αρχές συνεχίζουν να συγκεντρώνουν καταθέσεις από τους νεαρούς που συμμετείχαν στις απόπειρες εισόδου.
49.000 μετανάστες πέρασαν στον ισπανικό θύλακα τις τελευταίες 24 ώρες
Την ίδια ώρα, το υπουργείο Εσωτερικών της Ισπανίας ανακοίνωσε ότι, σύμφωνα με εκτιμήσεις, περί τους 49.000 μετανάστες εισήλθαν στον ισπανικό θύλακα της Θέουτα τις τελευταίες 24 ώρες δια θαλάσσης ή ξηράς από το Μαρόκο.
Αστυνομική πηγή στην Θέουτα δήλωσε ότι «χιλιάδες» μετανάστες διέσχισαν την περασμένη νύκτα τα σύνορα ανάμεσα στην Θέουτα και το Μαρόκο λέγοντας ότι είναι αδύνατον να καταμετρηθούν.
«Υπήρξε συνεχής ροή ανθρώπων καθ' όλη την διάρκεια της νύκτας» και αν οι αφίξεις ήταν λιγότερες κατά την ημέρα, μετανάστες «συνέχισαν να καταφθάνουν την νύκτα και συνεχίζουν να καταφθάνουν» το πρωί, εξήγησε η αστυνομική πηγή.
Συνολικά, 18 άνθρωπο σκοτώθηκαν στην προσπάθεια να εισέλθουν στο ισπανικό έδαφος, επιβεβαίωσε.
Εικόνες από την περιοχή δείχνουν εκατοντάδες ανθρώπους να κινούνται γύρω από τους κυματοθραύστες παραλίας κοντά στο συνοριακό πέρασμα και στη συνέχεια να κατευθύνονται προς τους δρόμους της πόλης. Οι περισσότεροι ήταν νεαροί άνδρες, ωστόσο μεταξύ των αφιχθέντων βρίσκονταν επίσης γυναίκες, παιδιά και ολόκληρες οικογένειες.
Εκπρόσωπος της Guardia Civil δήλωσε ότι οι μετανάστες «εισέρχονταν μαζικά από τη θάλασσα», ενώ ο επικεφαλής της ένωσης αστυνομικών της δύναμης στη Θέουτα, Ρασίντ Σμπίχι, χαρακτήρισε την κατάσταση «απόλυτο χάος», σημειώνοντας ότι τα σύνορα είχαν «καταρρεύσει πλήρως».
Τουλάχιστον 19 νεκροί
Το ανθρώπινο κόστος της κρίσης είναι ιδιαίτερα βαρύ, καθώς, σύμφωνα με τον τελευταίο απολογισμό που μεταδόθηκε από διεθνή και ισπανικά μέσα ενημέρωσης, τουλάχιστον 19 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους προσπαθώντας να περάσουν από το Μαρόκο στη Θέουτα.
Πολλοί από όσους κατάφεραν να φτάσουν στον ισπανικό θύλακα ήταν εξαντλημένοι ή τραυματισμένοι, με αιμορραγίες στα πόδια και στα γόνατα από την προσπάθεια να περάσουν τους βράχους, τον κυματοθραύστη και τον συνοριακό φράχτη.
Οι δυνάμεις της Guardia Civil και οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης επικεντρώθηκαν στην περίθαλψη τραυματιών και στην ανάσυρση σορών, αδυνατώντας σε αρκετές περιπτώσεις να ελέγξουν τη μαζική είσοδο.
Οι μαροκινές δυνάμεις ασφαλείας επιχείρησαν να διαλύσουν πλήθη που είχαν συγκεντρωθεί κοντά στα σύνορα, κάνοντας χρήση δακρυγόνων και κανονιών νερού, χωρίς ωστόσο να καταφέρουν να ανακόψουν τη μαζική κίνηση προς τον ισπανικό θύλακα.
Σύμφωνα με μαρτυρίες, στη μαροκινή πλευρά είχαν κυκλοφορήσει φήμες ότι τα σύνορα θα άνοιγαν τα ξημερώματα της Πέμπτης, γεγονός που οδήγησε χιλιάδες ανθρώπους, μεταξύ των οποίων και ανήλικοι, να συγκεντρωθούν στην περιοχή μεταξύ της πόλης Φνιντέκ και της Θέουτα.
Μέλος της Μαροκινής Ένωσης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων ανέφερε ότι τα σύνορα στο Ταραχάλ άνοιξαν «υπό ασυνήθιστες συνθήκες», επιτρέποντας σε μεγάλο αριθμό ανθρώπων να περάσει.
Στρατό και πρόσθετους συνοριοφύλακες στέλνει η Ισπανία
Μπροστά στην κλιμάκωση της κρίσης, η ισπανική κυβέρνηση αποφάσισε την ανάπτυξη στρατιωτικών δυνάμεων στη Θέουτα για την ενίσχυση του ελέγχου των συνόρων και της ασφάλειας στην πόλη.
Το υπουργείο Εσωτερικών ανακοίνωσε ότι 60 στελέχη των ενόπλων δυνάμεων θα αναπτυχθούν στην περιοχή, μαζί με 30 επιπλέον μέλη της Guardia Civil.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, οι ένοπλες δυνάμεις θα ενισχύσουν τους συνοριοφύλακες στην άσκηση των καθηκόντων τους και σε κάθε άλλη ενέργεια που θα κριθεί αναγκαία για τη διατήρηση της ασφάλειας στη Θέουτα.
Ο πρόεδρος της αυτόνομης πόλης, Χουάν Χεσούς Βίβας, είχε ζητήσει την άμεση αποστολή επιπλέον αστυνομικών και στρατιωτικών δυνάμεων, προκειμένου να διασφαλιστεί το απαραβίαστο των συνόρων και η προστασία των κατοίκων.
Παράλληλα, κάλεσε την κεντρική κυβέρνηση να κηρύξει την περιοχή σε κατάσταση εθνικής έκτακτης ανάγκης, αίτημα το οποίο απορρίφθηκε από τη Μαδρίτη.
Η ισπανική κυβέρνηση υποστήριξε ότι το συγκεκριμένο θεσμικό μέτρο δεν μπορεί να ενεργοποιηθεί για μεταναστευτικά ζητήματα, αλλά αφορά περιπτώσεις σοβαρών φυσικών καταστροφών ή απειλών, όπως μεγάλες πυρκαγιές, ηφαιστειακά φαινόμενα ή πυρηνικά συμβάντα.
Ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ αναμένεται να μεταβεί στη Θέουτα μαζί με τον υπουργό Εσωτερικών, Φερνάντο Γκράντε-Μαρλάσκα, προκειμένου να ενημερωθεί επί τόπου και να συντονίσει τις κυβερνητικές ενέργειες.
Ο Σάντσεθ διαβεβαίωσε ότι η κυβέρνησή του θα δώσει άμεση απάντηση στην κρίση, κινητοποιώντας όλους τους αναγκαίους πόρους και συνεργαζόμενη με τις μαροκινές και τις διεθνείς αρχές για την αποκατάσταση της ομαλότητας.
