Σε εφαρμογή περνά το νέο πλαίσιο για το ιδιωτικό χρέος, μετά την ψήφιση του σχετικού νόμου από τη Βουλή. Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών προχωρά σε ένα πακέτο παρεμβάσεων που αλλάζει τον τρόπο αντιμετώπισης των οφειλών, τόσο απέναντι στο Δημόσιο όσο και στις τράπεζες και τους servicers.
Οι νέες ρυθμίσεις αφορούν τις δικαστικές αποφάσεις του πρώην νόμου Κατσέλη, τον εξωδικαστικό μηχανισμό, τις 72 δόσεις για χρέη προς το Δημόσιο, τα όρια του ακατάσχετου, αλλά και την προστασία της κύριας κατοικίας. Σύμφωνα με το υπουργείο, περισσότεροι από 2 εκατομμύρια πολίτες εκτιμάται ότι θα επηρεαστούν από τις αλλαγές.
Ο υπουργός Κυριάκος Πιερρακάκης, σε δήλωσή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ανέφερε: «Το ιδιωτικό χρέος είναι ίσως το πιο σύνθετο κοινωνικό αποτύπωμα της κρίσης. Μετριέται σε ανασφάλεια, σε καθυστερημένες αποφάσεις ζωής, σε ανθρώπους που νιώθουν ότι το παρελθόν εξακολουθεί να καθορίζει το μέλλον τους.»
Και πρόσθεσε: «Η δική μας δουλειά είναι να σπάσουμε αυτόν τον φαύλο κύκλο, με λύσεις που δημιουργούν πραγματικές δεύτερες ευκαιρίες. Κάθε παρέμβαση που κάνουμε για το ιδιωτικό χρέος υπηρετεί την υποχρέωση να μειώνουμε βάρη, να αποκαθιστούμε δυνατότητες και να ξαναδίνουμε ορίζοντα. Η πραγματική επιτυχία της οικονομικής πολιτικής μετριέται από τον αριθμό των πολιτών που αισθάνονται ότι ξαναπαίρνουν τον έλεγχο της ζωής τους. Και αυτή είναι, τελικά, η πιο ουσιαστική μορφή προόδου για την κοινωνία.»
Οι επτά βασικές αλλαγές που φέρνει ο νέος νόμος
1. Μειώνονται οι τόκοι στις δικαστικές ρυθμίσεις του νόμου Κατσέλη
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά όσους έχουν ενεργές δικαστικές ρυθμίσεις βάσει του πρώην νόμου Κατσέλη.
Πλέον οι τόκοι θα υπολογίζονται μόνο πάνω στη μηνιαία δόση και όχι στο συνολικό ανεξόφλητο ποσό της οφειλής. Έτσι μειώνεται αισθητά το συνολικό κόστος εξυπηρέτησης των δανείων.
Παράλληλα, η νέα ρύθμιση έχει και αναδρομική ισχύ για ενεργές υποθέσεις. Τα επιπλέον ποσά που έχουν ήδη καταβληθεί ως τόκοι θα συμψηφιστούν με τις τελευταίες δόσεις, με αποτέλεσμα αρκετοί οφειλέτες να ολοκληρώσουν την αποπληρωμή τους νωρίτερα.
2. «Κλειδώνει» ο τρόπος υπολογισμού των δόσεων σε άλλες ρυθμίσεις
Για όσους έχουν υπαχθεί σε άλλες ρυθμίσεις οφειλών, όπως μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού ή του νόμου 4605/2019, η μηνιαία δόση δεν θα μπορεί πλέον να επιβαρύνεται με πρόσθετους τόκους ή νέο υπολογισμό.
Η πρόβλεψη εφαρμόζεται αναδρομικά από την 1η Απριλίου 2019 και αφορά δεκάδες χιλιάδες οφειλέτες.
3. Νέα ρύθμιση έως 72 δόσεων για χρέη προς το Δημόσιο
Ο νέος νόμος εισάγει έκτακτη ρύθμιση έως 72 δόσεων για οφειλές προς την ΑΑΔΕ και το ΚΕΑΟ.
Η δυνατότητα αφορά χρέη που δημιουργήθηκαν έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023 και δεν βρίσκονταν σε ενεργή ρύθμιση στις 21 Απριλίου 2026.
Οι αιτήσεις θα υποβάλλονται ηλεκτρονικά, ενώ η ρύθμιση θα ενεργοποιείται με την πληρωμή της πρώτης δόσης. Η δυνατότητα ένταξης θα παραμείνει ανοιχτή έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.
4. Αυξάνεται το ακατάσχετο στους τραπεζικούς λογαριασμούς
Μετά από περίπου δέκα χρόνια αυξάνεται το ακατάσχετο όριο για χρέη προς το Δημόσιο.
Το όριο ανεβαίνει από 1.250 ευρώ σε 1.600 ευρώ τον μήνα.
Παράλληλα, για οφειλές προς ιδιώτες και τράπεζες το ακατάσχετο διαμορφώνεται:
- 1.600 ευρώ για ατομικούς λογαριασμούς.
- 2.200 ευρώ για κοινούς λογαριασμούς.
5. Άρση κατάσχεσης με εξόφληση του 25% της οφειλής
Θεσπίζεται για πρώτη φορά η δυνατότητα πλήρους άρσης κατάσχεσης τραπεζικών λογαριασμών, εφόσον ο οφειλέτης εξοφλήσει τουλάχιστον το 25% της οφειλής για την οποία επιβλήθηκαν τα αναγκαστικά μέτρα.
Η δυνατότητα αυτή θα δίνεται μία μόνο φορά σε κάθε οφειλέτη.
6. Εξωδικαστικός μηχανισμός και για μικρότερα χρέη
Διευρύνεται σημαντικά η πρόσβαση στον εξωδικαστικό μηχανισμό.
Το ελάχιστο ύψος οφειλής μειώνεται από 10.000 ευρώ στις 5.000 ευρώ, επιτρέποντας σε περισσότερους μικροοφειλέτες να ενταχθούν στη διαδικασία.
Οι ρυθμίσεις μπορούν να φτάσουν:
- έως 240 δόσεις για οφειλές προς το Δημόσιο,
- έως 420 δόσεις για οφειλές προς χρηματοδοτικούς φορείς.
Η εφαρμογή του μέτρου αναμένεται στα τέλη Ιουλίου.
7. Προστασία της κύριας κατοικίας μέσω του εξωδικαστικού
Για πρώτη φορά προβλέπεται ειδική δυνατότητα προστασίας της κύριας κατοικίας μέσα από τον εξωδικαστικό μηχανισμό.
Ο οφειλέτης θα μπορεί να εξαιρεί την πρώτη κατοικία από τη διαδικασία ρευστοποίησης και να προτείνει την αξιοποίηση άλλων περιουσιακών στοιχείων, όπως ένα οικόπεδο ή δεύτερο ακίνητο.
Με αυτόν τον τρόπο μπορεί να επιτυγχάνει ευνοϊκότερη συμφωνία, μεγαλύτερο κούρεμα και χαμηλότερες μηνιαίες δόσεις, ενώ η ενεργοποίηση της συγκεκριμένης δυνατότητας αναμένεται τον Σεπτέμβριο.
