Η στρατηγική Διαμαντοπούλου, το «φάντασμα» της «κορμπινοποίησης» και οι ισοπεδωτικοί συμψηφισμοί.
Του Ειδικού Συνεργάτη
Τις προάλλες η υπεύθυνη πολιτικού σχεδιασμού του ΠΑΣΟΚ, Αννα Διαμαντοπούλου, στο πλαίσιο ενός άτυπου debate με τον Χάρη Δούκα δήλωσε: «Ούτε με τον Κ. Μητσοτάκη ούτε με τον Α. Τσίπρα». Η τοποθέτηση αυτή, η οποία ήρθε ωςαπάντηση σε σενάρια μετεκλογικών κυβερνητικών συμπράξεων, επιδιώκει να ανακόψει τη στρατηγική του Χάρη Δούκα για ιδεολογική «κορμπινοποίηση» του κινήματος και τη σταδιακή «ρυμούλκησή» του στην ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα.
Ωστόσο, η εξίσωση του νυν πρωθυπουργού με τον πρώην προκαλεί συζητήσεις, καθώς έρχεται σε εμφανή αντίθεση με παλαιότερες, δημόσιες τοποθετήσεις της στις οποίες εξήρε το κεντρώο μεταρρυθμιστικό προφίλ του Κυριάκου Μητσοτάκη.
Το παρασκήνιο της σύγκρουσης
Η πολιτική ένταση πυροδοτήθηκε έπειτα από δημόσια κόντρα ανάμεσα στον δήμαρχο Αθηναίων, Χάρη Δούκα, και τον Παναγιώτη Λούσκο, στενό πολιτικό φίλο της Αννας Διαμαντοπούλου.
Ο δήμαρχος Αθηναίων, με άρθρο του, επανέφερε στη συζήτηση τη συνεδριακή απόφαση του κόμματος για πλήρη αποκλεισμό οποιασδήποτε συνεργασίας με τη Νέα Δημοκρατία, προτείνοντας έναν «δημοκρατικό ριζοσπαστικό ρεαλισμό». Στον αντίποδα, ο κ. Λούσκος αμφισβήτησε το αμετάβλητο των συνεδριακών αποφάσεων, χαρακτηρίζοντάς τες «όχι ιερές γραφές».
Θέλοντας να βάλει τέλος στα σενάρια που την παρουσίαζαν ως γέφυρα συνεργασίας με τη Δεξιά, η Αννα Διαμαντοπούλου μέσω ανάρτησής της υπογράμμισε: «Το ΠΑΣΟΚ έχει πάρει μια καθαρή απόφαση. Αυτόνομη πορεία. Η πολιτική μας αυτονομία δεν είναι διαπραγματεύσιμη. Δεν θα γίνουμε συμπλήρωμα κανενός».
Η θεωρία των «δύο εκτροπών»
Η παρέμβαση της Αννας Διαμαντοπούλου να απορρίψει εξίσου τους δύο πολιτικούς αρχηγούς βασίστηκε σε μια ισοπεδωτική πολιτική διατύπωση.
Οπως σημείωσε, τόσο ο Κυριάκος Μητσοτάκης όσο και ο Αλέξης Τσίπρας «βαρύνονται με δύο ασυγχώρητες εκτροπές που έπληξαν το δημοκρατικό κεκτημένο της χώρας και αποκλείουν κάθε δυνατότητα πολιτικής συνεργασίας».
Στο πολιτικό παρασκήνιο, η αναφορά αυτή ερμηνεύεται ως μια προσπάθεια να χτυπηθούν ταυτόχρονα δύο διαφορετικές ιστορικές περίοδοι: η διακυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ (2015-2019) με τις θεσμικές υπερβάσεις της και η τρέχουσα διακυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας.
Με τον τρόπο αυτό, η υπεύθυνη σχεδιασμού του ΠΑΣΟΚ επιχειρεί να οικοδομήσει ένα αυτόνομο «προοδευτικό ανάχωμα», αποφεύγοντας τις κατηγορίες περί «δεξιάς απόκλισης» που της προσάπτουν οι εσωκομματικοί της αντίπαλοι.
Η αντίφαση με το παρελθόν και η διεκδίκηση του Κέντρου
Αναλυτές επισημαίνουν ότι αυτή η ισοπεδωτική εξίσωση ξενίζει, αν αναλογιστεί κανείς την πολιτική διαδρομή της Αννας Διαμαντοπούλου.
Η ίδια, κατά το παρελθόν, είχε εκφράσει ανοιχτά θετικές αποτιμήσεις για τη στρατηγική του Κυριάκου Μητσοτάκη. Σε παλαιότερες συνεντεύξεις της, όπως στο ΕΡΤ News, είχε αναγνωρίσει ότι ο πρωθυπουργός κατάφερε να διατηρήσει την πολιτική του κυριαρχία επειδή ακριβώς ενσωμάτωσε και εξέφρασε τις δυνάμεις του πολιτικού Κέντρου.
Σε εκείνες τις τοποθετήσεις, η κυρία Διαμαντοπούλου δεν αντιμετώπιζε τη Νέα Δημοκρατία ως μια παράταξη «δημοκρατικής εκτροπής», αλλά ως έναν ισχυρό πολιτικό αντίπαλο που κατέλαβε τον ζωτικό χώρο του εκσυγχρονιστικού Κέντρου.
Η ξαφνική ταύτιση ενός πρωθυπουργού με θεσμικό, ευρωπαϊκό προφίλ με τον Αλέξη Τσίπρα της περιόδου του δημοψηφίσματος θεωρείται από πολλούς ως μια ανακόλουθη επικοινωνιακή υποχώρηση, η οποία υπαγορεύεται αποκλειστικά από τις ανάγκες των εσωκομματικών ισορροπιών.
Ταύτιση σκοπιμότητας ή στρατηγικό λάθος;
Η ανάγκη της Αννας Διαμαντοπούλου να αποδείξει ότι δεν αποτελεί «δούρειο ίππο» του Μεγάρου Μαξίμου μέσα στο ΠΑΣΟΚ είναι προφανής. Η κριτική της προς την κυβέρνηση είναι απόλυτα θεμιτή και επιβεβλημένη για ένα κόμμα που διεκδικεί την εξουσία.
Ωστόσο, η επιλογή του ισοπεδωτικού συμψηφισμού κινδυνεύει να θολώσει το στίγμα της ορθολογικής και τεχνοκρατικής προσέγγισης με το οποίο η ίδια έχει ταυτιστεί στην πολιτική της καριέρα.
Οπως σχολιάζουν στελέχη της αγοράς και του κεντρώου χώρου, το πολιτικό βάρος της κυρίας Διαμαντοπούλου βασιζόταν πάντα στην ικανότητά της να ξεχωρίζει τον λαϊκισμό από τη θεσμική διακυβέρνηση.
Η τεχνητή πόλωση και η εξίσωση ανόμοιων πολιτικών μεγεθών, χάριν εσωκομματικών σκοπιμοτήτων, απομακρύνει τους μετριοπαθείς ψηφοφόρους του Κέντρου. Πρόκειται για μια κρίσιμη μάζα πολιτών (που η ίδια έχει υπολογίσει στο 10% με 13% του εκλογικού σώματος), η οποία αποστρέφεται τις ισοπεδωτικές λογικές και αναζητά μια σοβαρή, εναλλακτική πρόταση εξουσίας.
Η επόμενη ημέρα στη Χαριλάου Τρικούπη
Με τη δήλωσή της αυτή, η Αννα Διαμαντοπούλου ξεκαθαρίζει ότι κανείς δεν μιλά εξ ονόματός της και ότι οι δικές της αποφάσεις υπογράφονται από την ίδια.
Η εσωκομματική μάχη στο ΠΑΣΟΚ αναμένεται να ενταθεί το επόμενο διάστημα, καθώς οι διαφορετικές πλατφόρμες για την κατεύθυνση του κόμματος συγκρούονται με φόντο τις επόμενες εθνικές εκλογές.
Το ερώτημα που παραμένει ανοιχτό είναι αν η στρατηγική της «διπλής απόρριψης» θα θωρακίσει την πολιτική αυτονομία του κινήματος ή αν θα εγκλωβίσει το ΠΑΣΟΚ σε έναν στείρο διμέτωπο αγώνα, στερώντας του τη δυνατότητα να εκφράσει τη ρεαλιστική κυβερνητική εναλλακτική που για την ίδια έχει ανάγκη η χώρα.
