Η Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) κατέγραψε ιστορική νίκη στις εκλογές της Σαξονίας-Ανχαλτ, συγκεντρώνοντας περίπου 43,8% των ψήφων και αναδείχθηκε πρώτη δύναμη στην αναμέτρηση του κρατιδίου.
Η υψηλή συμμετοχή
Το αποτέλεσμα δεν ήταν μια απλή διαμαρτυρία: η συμμετοχή άγγιξε το 78%, την υψηλότερη σε κρατιδιακές εκλογές του κρατιδίου μετά την επανένωση, δείχνοντας ότι μεγάλο μέρος του εκλογικού σώματος κινητοποιήθηκε συνειδητά.
Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο είναι η κυριαρχία στην εργατική ψήφο. Στη Σαξονία-Ανχαλτ σχεδόν δύο στους τρεις εργάτες (61%) στήριξαν την AfD, έναντι περίπου ενός τρίτου πριν από πέντε χρόνια. Σε εθνικό επίπεδο, στις ομοσπονδιακές εκλογές του 2025 η AfD είχε ήδη γίνει πρώτη δύναμη μεταξύ των εργατών, με ποσοστά 30% έως 38%.
Η μετατόπιση της εργατικής ψήφου
Οι λόγοι είναι σύνθετοι. Πολλοί εργαζόμενοι στη βιομηχανία και στις περιοχές δομικής αλλαγής φοβούνται απώλεια θέσεων εργασίας, υψηλό ενεργειακό κόστος και πίεση από τη μετανάστευση στις τοπικές υπηρεσίες και στην αγορά εργασίας.
Η AfD μετέτρεψε αυτά τα αισθήματα σε πολιτική ταυτότητα: «φωνή των απλών ανθρώπων» απέναντι σε ένα κατεστημένο που θεωρείται απομακρυσμένο. Η SPD, άλλοτε κόμμα της εργατικής τάξης, έχει χάσει αξιοπιστία σε θέματα ασφάλειας, μετανάστευσης και κοινωνικής προστασίας. Μέρος των παλαιών ψηφοφόρων της μετακινήθηκε δεξιότερα. Ταυτόχρονα, μελέτες δείχνουν ότι το οικονομικό πρόγραμμα της AfD παραμένει φιλελεύθερο προς την αγορά, όχι εργατικό με την παραδοσιακή έννοια.
Η επιτυχία της βασίζεται περισσότερο στην πολιτισμική και μεταναστευτική ατζέντα παρά σε φιλοεργατικές πολιτικές. Να το πούμε απλά: όσο τα αριστερά κόμματα ασχολούνται με την υπεράσπιση των μεταναστών και της woke ατζέντας αντί με την (πρών πλέον) εκλογική τους βάση, τόσο εκείνη θα στρίβει προς άλλες κατευθύνσεις και θα αναζητά αλλού έκφραση.
Η αποχή και η στρατηγική ψήφος
Η υψηλή συμμετοχή ενίσχυσε την AfD καθώς έφερε στην κάλπη κόσμο που απείχε: δεκάδες χιλιάδες πρώην μη ψηφοφόροι προσήλθαν και έδωσαν στην παράταξη το μεγαλύτερο μέρος των νέων ψήφων της.
Παράλληλα, όμως, υπήρξε στρατηγική ψήφος υπέρ SPD και Πρασίνων. Τα δύο κόμματα βελτίωσαν οριακά τα ποσοστά τους (περί το 9% το καθένα) και εισήλθαν στο τοπικό Κοινοβούλιο, καθώς μέρος του κεντρώου και κεντροαριστερού εκλογικού σώματος ψήφισε ώστε να εμποδίσει απόλυτη πλειοψηφία της AfD και να διατηρήσει το «τείχος προστασίας» των κομμάτων του τόξου. Η AfD έμεινε τρεις έδρες κάτω από την αυτοδυναμία με το BSW να είναι πλέον kingmaker.
Η νέα πολιτική εικόνα
Η εικόνα από τις εκλογές είναι σαφής: η εργατική ψήφος έχει μετατοπιστεί, η αποχή ενεργοποιήθηκε και η στρατηγική ψήφος συγκράτησε, χωρίς να ανατρέψει, μια βαθιά πολιτική αλλαγή στην Ανατολική Γερμανία.
