Η Ελλάδα με αφορμή τις εξελίξεις στο Ιράν αναδεικνύεται ως πυλώνας σταθερότητας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο.
Την ευκαιρία να αναδείξει τον ρόλο της ως παρόχου ασφάλειας αλλά και ενεργού δρώντος σε μια γεωγραφική περιοχή που εκτείνεται από τη Νοτιοανατολική Ευρώπη έως την Ανατολική Μεσόγειο και την ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής άδραξε η Αθήνα εξ αφορμής της σύγκρουσης ΗΠΑ και Ισραήλ με το Ιράν.
Προ της σύρραξης, οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις είχαν παρουσία στο Κόσοβο ως τμήμα της διεθνούς ειρηνευτικής δύναμης (ΕΛΔΥΚΟ) και μετείχαν στην «Ειρήνη», τη στρατιωτική επιχείρηση υπό την αιγίδα της ΕΕ (Μάρτιος 2020) για επιβολή του εμπάργκο όπλων στη Λιβύη.
Κατόπιν αιτήματος του Ριάντ και δεδομένης της αύξουσας διμερούς πολιτικοοικονομικής συνεργασίας, η Αθήνα ανέπτυξε μια πυροβολαρχία κινητού συστήματος μεγάλου βεληνεκούς τύπου Patriot στο βασίλειο της Σαουδικής Αραβίας (Σεπτέμβριος 2021), για την προστασία κρίσιμων υποδομών της χώρας.
Υπό το πρίσμα της σημασίας που έχει η ελληνόκτητη ναυτιλία για την οικονομία και το κύρος της χώρας, η Αθήνα μετείχε εξ υπαρχής στην ευρωπαϊκή ναυτική επιχείρηση «Ασπίδες» (Φεβρουάριος 2024) που αποσκοπούσε στην προστασία της διεθνούς εμπορικής ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα από επιθέσεις των ανταρτών Χούθι.
Οι φρεγάτες «Ψαρά» και «Ύδρα» μετείχαν αμφότερες στην επιχείρηση καταρρίπτοντας drone των Χούθι· η πρώτη χρησιμοποιώντας το ελληνικό anti-drone σύστημα «Κένταυρος» που φέρει και η δεύτερη, η οποία επιχειρεί επί του παρόντος στον Κόλπο του Αντεν, με πυροβόλο.
Προσφάτως, στο πλαίσιο της συμμετοχής της στο σχέδιο ανασυγκρότησης και ανοικοδόμησης της Γάζας και ύστερα από ισραηλινή πρόταση, η Ελλάδα δήλωσε έτοιμη να μετάσχει και στη Διεθνή Δύναμη Σταθεροποίησης (ISF) που πρόκειται να αναπτυχθεί στον παλαιστινιακό θύλακα.
Οι εξελίξεις που ακολούθησαν στην ευρύτερη περιοχή μετά την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση στο Ιράν και τη γενίκευση της σύρραξης που αυτό επεδίωξε ήταν καταιγιστικές. Τα τέσσερα ιρανικά drones που επιτέθηκαν στη βρετανική βάση στο Ακρωτήρι της Κύπρου σήμαναν συναγερμό στη Λευκωσία.
Η Αθήνα ανταποκρίθηκε άμεσα στο κυπριακό αίτημα και με απόφαση ΚΥΣΕΑ έστειλε στο νησί τέσσερα αναβαθμισμένα μαχητικά αεροσκάφη F-16 τύπου Viper και δύο φρεγάτες: τον «Κίμωνα», την πρώτη υπερσύγχρονη ελληνική FDI, και την «Ψαρά» (κλάσης MEKO 200HN). Και αν για την Ελλάδα η συνδρομή της Κυπριακής Δημοκρατίας είχε, πέρα από εθνικούς και ουσιαστικούς, και συμβολικούς λόγους, το παράδειγμα της Αθήνας ακολούθησαν η Γαλλία, η Βρετανία, η Γερμανία, ακόμη και η Ισπανία.
Επιπλέον, μεταφέρθηκε μια πυροβολαρχία Patriot (έχουν εμβέλεια αναγνώρισης μέχρι 170 χλμ. και μέγιστο βεληνεκές εμπλοκής 150 χλμ.) στην Κάρπαθο προκειμένου να ενισχυθεί η ελληνική αεράμυνα στο Νοτιοανατολικό Αιγαίο, η οποία ταυτοχρόνως αποτελεί περιοχή ευρωπαϊκού και νατοϊκού ενδιαφέροντος.
Η τελευταία κίνηση στο αμυντικό σχέδιο έγινε την περασμένη Παρασκευή. Κατόπιν διπλής επικοινωνίας με τον Βούλγαρο ομόλογό του, Ατανάς Ζαπριάνοφ, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, γνωστοποίησε ότι, ύστερα από απόφαση του ΚΥΣΕΑ, μία από τις έξι πυροβολαρχίες Patriot που διαθέτει η Αθήνα τοποθετείται στο βόρειο τμήμα της ελληνικής επικράτειας, προκειμένου να παρέχει αντιβαλλιστική κάλυψη σε μεγάλο μέρος της Βουλγαρίας.
Παράλληλα, ένα ζεύγος F-16 μεταστάθμευσε σε αεροδρόμιο της Βόρειας Ελλάδας, με αποκλειστική αποστολή την παροχή επιπλέον κάλυψης προς τη Βουλγαρία.
Λαμβανομένων υπ’ όψιν και των αποστολών αεροπορικής επιτήρησης (Air Policing) που έχει αναλάβει εδώ και αρκετά έτη η Ελλάδα, στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, για Αλβανία, Βόρεια Μακεδονία και Μαυροβούνιο, είναι σαφές ότι η νέα μεσανατολική σύγκρουση έδωσε στην Αθήνα μια διττή ευκαιρία. Αφενός, να υπογραμμίσει τη σημασία που έχει η ίδια για την ΕΕ και το ΝΑΤΟ, αλλά και να αναδείξει εμπράκτως ότι αποτελεί έναν περιφερειακό δρώντα που επιχειρεί και πέραν των γεωγραφικών του ορίων ως σταθεροποιητικός παράγοντας.
Μέσα στον καταιγισμό γεγονότων της περασμένης εβδομάδας πέρασε κάτω από τα ραντάρ η τηλεφωνική επικοινωνία που είχε ο κ. Δένδιας με αξιωματούχους των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, και δη με τον ομόλογό του, τον υπουργό Εξωτερικών της χώρας, ενώ συναντήθηκε και με τον πρέσβη των ΗΑΕ στην Αθήνα. Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρέθηκε η διμερής συμφωνία για τη Συνεργασία στην Εξωτερική Πολιτική και την Άμυνα που συνομολόγησαν οι δύο χώρες τον Νοέμβριο του 2020 και περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, ρήτρα αμοιβαίας αμυντικής συνδρομής.
Δεν έχει γίνει γνωστό εάν η Ελλάδα προτίθεται να αποστείλει αεροσκάφη ή να συνδράμει στην άμυνα των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων έναντι των ιρανικών επιθέσεων. Πάντως, το καλοκαίρι του 2020, κατά την ελληνοτουρκική κρίση του «Oruc Reis», τέσσερα πολεμικά αεροσκάφη των ΗΑΕ στάθμευσαν στη Σούδα, πραγματοποιώντας κοινές εκπαιδεύσεις και ασκήσεις με την ελληνική Πολεμική Αεροπορία.
