Από το δόγμα «Monroe» στο δόγμα «Donroe» φαίνεται ότι το 2026 θα είναι μια χρονιά δοκιμασίας για τη διεθνή τάξη, αλλά και το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης σ’ ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο γεωστρατηγικό περιβάλλον.
Η Γροιλανδία που βρίσκεται στο επίκεντρο των εξελίξεων, θα κρίνει το προσεχές διάστημα την αξιοπιστία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και εν πολλοίς τις δυνατότητές της να σταθεί ως ισότιμος εταίρος με τις ΗΠΑ. Κυρίως θα κρίνει την αποφασιστικότητά της να διατηρήσει το status όπως αυτό διαμορφώθηκε μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο χωρίς να διαρραγούν οι σχέσεις της με τις ΗΠΑ.
Προφανώς για να συμβούν όλα αυτά απαραίτητη προϋπόθεση είναι η αμυντική θωράκιση της Ευρωπαϊκής Ένωσης ώστε να καταστεί εκτός από οικονομική και πολιτικοστρατιωτική υπερδύναμη. Μόνο τότε θα μπορέσει να αντισταθεί στην «ιδιωτικοποίηση» της Γροιλανδίας αντί να κλείνει τα μάτια σε μια ολοένα και πιο περίπλοκη γεωπολιτική πραγματικότητα. Διότι είναι πλέον αντιμέτωπη μ’ ένα σοβαρό πρόβλημα που απειλεί όχι μόνο το ρόλο της στις εξελίξεις, αλλά και τη συνοχή της.
Η Ευρωπαϊκή στρατιωτική απάντηση, μέχρι στιγμής, είναι συμβολική. Σε βαθμό μάλιστα που ο πρόεδρος Τραμπ χλεύασε την παρουσία Γάλλων στρατιωτών. Κι ενώ οι Βρυξέλλες επιχειρούν με διπλωματικούς χειρισμούς να απαντήσουν στα σχέδια του Λευκού Οίκου, το ΝΑΤΟ αντιμετωπίζει ένα παράδοξο: πώς θα αντιδρούσε σε μια αμερικανική εισβολή, με τη Δανία και τις ΗΠΑ να είναι ιδρυτικά μέλη. Η υπεράσπιση του άρθρου 5 στην περίπτωση αυτή θα ήταν απλώς αδύνατη.
Ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας, Jens-Frederik Nielsen, ήταν σαφής: «Προτιμούμε να μείνουμε με τη Δανία παρά να ενταχθούμε στις Ηνωμένες Πολιτείες». Ωστόσο επειδή υπάρχουν αυτόνομα κινήματα στο νησί, η λύση θα μπορούσε να είναι, σε συνεννόηση με τη Δανία, η αυτοδιάθεση της Γροιλανδίας εντός του Ευρωπαϊκού πλαισίου. Λύση απολύτως συμβατή με τις αρχές που διέπουν τις σχέσεις των μελών του ΝΑΤΟ, αλλά και ρεαλιστική που θα αποδυνάμωνε το επιχείρημα του Προέδρου Τραμπ περί «ασφάλειας».
Αυτό που οφείλουν οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης να καταλάβουν είναι ότι η αναβλητικότητα που διακρίνει τις κινήσεις τους όχι μόνο τους εκθέτει στους εχθρούς της, αλλά επιτρέπει ακόμη και στους παραδοσιακούς συμμάχους –όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες– να εκμεταλλευτούν αυτή την ευπάθεια για να επανασχεδιάσουν τον χάρτη κατά το δοκούν. Είναι καιρός οι Ευρωπαίοι ηγέτες να εγκαταλείψουν την ψευδαίσθηση ότι οι κρίσεις λύνονται μόνες τους. Γιατί η υπεράσπιση της Γροιλανδίας είναι κάτι πολύ περισσότερο από ένα εδαφικό ζήτημα: είναι μια αποφασιστική δοκιμασία για τη συνοχή του ευρωπαϊκού σχεδίου.
Να δράσει άμεσα και αποφασιστικά: να υποστηρίξει τη Δανία, να ενισχύσει αισθητά την ευρωπαϊκή παρουσία στην Αρκτική και να στείλει ένα ξεκάθαρο μήνυμα στην Ουάσιγκτον: η ασφάλεια του Ατλαντικού δεν διασφαλίζεται με την καταπάτηση της κυριαρχίας των συμμάχων.
