Για πρώτη φορά στην ιστορία της Βρετανίας, τα χρήματα που ξοδεύει το κράτος σε επιδόματα και κοινωνικές παροχές ξεπέρασαν τα έσοδα από φόρους εισοδήματος.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, για το οικονομικό έτος 2025-26, η δαπάνη για welfare έφτασε τα 333 δισ. λίρες, ενώ τα φορολογικά έσοδα περιορίστηκαν στα 331 δισ. λίρες.
Πού πηγαίνουν, όμως, αυτά τα χρήματα; Περίπου το 53% κατευθύνεται σε συντάξεις και επιδόματα συνταξιούχων. Το υπόλοιπο καλύπτει το Universal Credit, επιδόματα αναπηρίας, στέγασης και παροχές σε εργαζομένους και ανέργους.
Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η συμμετοχή αλλοδαπών (μη Βρετανών/Ιρλανδών). Σύμφωνα με στοιχεία του Department for Work and Pensions (DWP) και αναλύσεις όπως του Centre for Migration Control, νοικοκυριά με τουλάχιστον έναν μη Βρετανό/Ιρλανδό έλαβαν πάνω από 15 δισ. λίρες σε Universal Credit μέσα σε 18 μήνες (Ιανουάριος 2024-Ιούνιος 2025).
Από αυτά, τα 10,6 δισ. πήγαν σε νοικοκυριά όπου ο αλλοδαπός ήταν άνεργος. Περίπου το 15% των δικαιούχων είναι γεννημένοι στο εξωτερικό, με μεγάλο μέρος να αφορά πρόσφυγες, ανθρώπους με Indefinite Leave to Remain και νεότερους μετανάστες από χώρες εκτός ΕΕ. Ενώ πολλοί υψηλών προσόντων μετανάστες συνεισφέρουν φορολογικά, το βάρος από μακροχρόνια ανέργους και οικογένειες είναι σημαντικό.
Οι συνέπειες αυτού οδηγούν τη Βρετανία σε επικίνδυνη τροχιά. Το δημοσιονομικό έλλειμμα καλύπτεται με δανεισμό, σπρώχνοντας το δημόσιο χρέος προς το 96,5% του ΑΕΠ έως το 2028-29. Δημιουργείται έτσι ένας φαύλος κύκλος: η χαμηλή ανάπτυξη (περίπου 1,5% ετησίως) τροφοδοτεί περισσότερα επιδόματα, που απαιτούν υψηλότερους φόρους, που με τη σειρά τους πνίγουν την ιδιωτική πρωτοβουλία και την ανάπτυξη. Ενισχύεται έτσι η εξάρτηση από το κράτος, αποθαρρύνεται η εργασία και δυσκολεύει η ενσωμάτωση.
Χωρίς ριζικές μεταρρυθμίσεις, η Βρετανία κινδυνεύει να γίνει κράτος επιδομάτων με μόνιμη στασιμότητα, υπερφορολόγηση, πίεση σε ΝΗS και εκπαίδευση, κοινωνικές εντάσεις και πολιτική αστάθεια. Η κυβέρνηση των Εργατικών υποσχέθηκε αλλαγές, αλλά η ώρα των δύσκολων αποφάσεων (μείωση εξάρτησης από επιδόματα, ενθάρρυνση εργασίας, έλεγχος μετανάστευσης) έχει παρέλθει για αυτούς. Η χώρα βρίσκεται στο και πέντε.
