Το πρόβλημα δεν είναι το προϊόν, είναι η πρόσβαση. Σήμερα στην Ισπανία, ένας ανήλικος μπορεί να αγοράσει ένα ηλεκτρονικό τσιγάρο χωρίς κανέναν έλεγχο σε οποιοδήποτε είδος καταστήματος.
Αυτό είναι το ισχυρό μήνυμα της Ένωσης Προωθητών και Επιχειρηματιών του Ατμίσματος (UPEV), η οποία ζήτησε από την κυβέρνηση να λάβει μέτρα παρόμοια με αυτά που εφαρμόζονται στην Ελλάδα για τον περιορισμό της πρόσβασης των ανηλίκων σε αυτά τα προϊόντα.
Ο οργανισμός επιμένει ότι η έμφαση θα πρέπει να δοθεί στον έλεγχο του καναλιού πωλήσεων, καθώς πιστεύει ότι το τρέχον σύστημα στην Ισπανία είναι ανεπαρκές και επιτρέπει πολύ εύκολη πρόσβαση σε συσκευές ατμίσματος.
Το ελληνικό μοντέλο: τεχνολογία και έλεγχος της αγοράς
Η Ελλάδα έχει αναδειχθεί σε ηγέτη στην Ευρώπη μετά την εφαρμογή ενός ολοκληρωμένου συστήματος ελέγχου της αγοράς. Αυτό το μοντέλο συνδυάζει την υποχρεωτική εγγραφή όλων των εγκαταστάσεων που πωλούν προϊόντα ατμίσματος, καπνό ή αλκοόλ με προηγμένα εργαλεία επαλήθευσης της ψηφιακής ηλικίας.
Στα φυσικά καταστήματα, οι πωλητές χρησιμοποιούν εφαρμογές που είναι συνδεδεμένες με δημόσιες βάσεις δεδομένων που επικυρώνουν σε πραγματικό χρόνο εάν ο καταναλωτής είναι ενήλικας. Εάν δεν είναι, η πώληση μπλοκάρεται αυτόματα.
Επιπλέον, το σύστημα ενσωματώνει σαφείς οπτικές ενδείξεις: ένα πράσινο σήμα επιτρέπει την αγορά, ενώ ένα κόκκινο την απαγορεύει, εξαλείφοντας κάθε περιθώριο ερμηνείας από τον πωλητή.
Ισπανία: Πολλαπλά κανάλια χωρίς αποτελεσματικό έλεγχο
Αντιθέτως, η UPEV προειδοποιεί ότι στην Ισπανία η πώληση ατμιστικών τσιγάρων συνεχίζει να πραγματοποιείται μέσω πολυάριθμων καναλιών χωρίς πραγματικό έλεγχο.
Από καταστήματα όπως ζαχαροπλαστεία μέχρι παζάρια, σούπερ μάρκετ ή λαϊκές αγορές, οι ανήλικοι μπορούν να έχουν πρόσβαση σε αυτά τα προϊόντα χωρίς αποτελεσματική επαλήθευση ηλικίας.
Η κατάσταση έχει επιδεινωθεί ιδιαίτερα από το 2023, με την επέκταση των συσκευών μιας χρήσης, οι οποίες έχουν πολλαπλασιάσει τα σημεία πώλησης και έχουν κάνει ακόμη πιο εύκολη την πρόσβαση σε αυτά.
Κανονισμός και κίνδυνος δυσμενών επιπτώσεων
Η ένωση προειδοποιεί επίσης για τους κινδύνους που εγκυμονεί η εφαρμογή μέτρων που δεν αντιμετωπίζουν τη ρίζα του προβλήματος. Οι γενικές απαγορεύσεις ή περιορισμοί σε προϊόντα, χωρίς πραγματικό έλεγχο του καναλιού πωλήσεων, μπορεί να είναι αντιπαραγωγικοί.
Σύμφωνα με το UPEV, αυτό το είδος πολιτικής μπορεί να οδηγήσει σε μια στροφή προς την παράνομη αγορά, ευνοώντας την ανάπτυξη μη ρυθμιζόμενων καναλιών και παρεμποδίζοντας περαιτέρω τον έλεγχο της πρόσβασης των ανηλίκων.
Προς αποτελεσματική και συνεκτική ρύθμιση
Ο τομέας υποστηρίζει την ανάγκη για ρύθμιση που βασίζεται σε στοιχεία και επιτυχημένες εμπειρίες εντός της Ευρώπης.
Ο στόχος πρέπει να είναι τριπλός: η προστασία των ανηλίκων, η εγγύηση της ασφάλειας των καταναλωτών και η διασφάλιση ενός σταθερού πλαισίου για τον νομικό τομέα.
Για τα UPEV, το ελληνικό μοντέλο καταδεικνύει ότι είναι δυνατό να δράσει κανείς αποτελεσματικά εάν δοθεί προτεραιότητα στον έλεγχο του καναλιού πωλήσεων και εφαρμοστούν τα κατάλληλα τεχνολογικά εργαλεία.
