Η εφαρμογή της ψηφιακής επαλήθευσης ηλικίας μέσω QR code φέρνει σημαντικές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιούνται οι πωλήσεις καπνικών και αλκοολούχων προϊόντων στην Ελλάδα. Μέσα από τις εφαρμογές Gov.gr Wallet και Kids Wallet, η χώρα υιοθετεί ένα σύγχρονο και ολοκληρωμένο σύστημα ελέγχου, με βασικό στόχο την ουσιαστική προστασία των ανηλίκων.
Η εν λόγω πρωτοβουλία υλοποιείται από το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, σε συνεργασία με το υπουργείο Υγείας και το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, και έρχεται ως συνέχεια του νέου νομοθετικού πλαισίου για τη δημόσια υγεία. Πρόκειται για μια καινοτόμο προσέγγιση σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η οποία επιχειρεί να περιορίσει δραστικά την πρόσβαση των νέων σε προϊόντα όπως ο καπνός, τα προϊόντα νικοτίνης και το αλκοόλ, χωρίς να απαιτεί πολύπλοκες διαδικασίες ή εξειδικευμένες ψηφιακές γνώσεις.
Στο επίκεντρο της νέας πολιτικής βρίσκεται η ενίσχυση της πρόληψης και της εποπτείας της αγοράς, με στόχο τη μείωση της χρήσης επιβλαβών ουσιών σε μικρή ηλικία. Το θεσμικό πλαίσιο προβλέπει σαφή και καθολική απαγόρευση πώλησης των συγκεκριμένων προϊόντων σε ανηλίκους, ενώ καθιστά τον πωλητή υπεύθυνο για την επαλήθευση της ηλικίας. Σε περίπτωση που δεν προσκομιστεί έγκυρο αποδεικτικό, η συναλλαγή δεν επιτρέπεται να ολοκληρωθεί.
Πώς θα λειτουργεί
Ο πωλητής, μέσω της σχετικής εφαρμογής, επιλέγει την απαιτούμενη ηλικιακή κατηγορία, όπως για παράδειγμα άνω των 18 ετών, και στη συνέχεια δημιουργείται ένα μοναδικό QR code. Ο υποψήφιος αγοραστής σκανάρει τον κωδικό χρησιμοποιώντας το Gov.gr Wallet ή το Kids Wallet και δίνει τη συγκατάθεσή του για την αποστολή ενός πιστοποιητικού επιβεβαίωσης ηλικίας.
Το σύστημα λειτουργεί με απλό και ξεκάθαρο τρόπο, εμφανίζοντας στον πωλητή είτε μια πράσινη ένδειξη, όταν η πώληση επιτρέπεται, είτε μια κόκκινη ένδειξη, όταν απαγορεύεται. Σημαντικό στοιχείο της διαδικασίας είναι ότι δεν αποκαλύπτεται η ακριβής ηλικία του αγοραστή, γεγονός που διασφαλίζει την προστασία των προσωπικών δεδομένων, ενώ ταυτόχρονα εξασφαλίζεται η αξιοπιστία και η ταχύτητα του ελέγχου.
Παράλληλα, το νέο πλαίσιο εισάγει αυστηρότερους κανόνες και για τους χώρους διασκέδασης, καθώς απαγορεύεται η είσοδος και η παραμονή ανηλίκων σε μπαρ και νυχτερινά κέντρα. Εξαιρέσεις προβλέπονται μόνο για ιδιωτικές εκδηλώσεις, οι οποίες πρέπει να δηλώνονται υποχρεωτικά στην πλατφόρμα events.gov.gr και να πραγματοποιούνται υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, όπως σε οριοθετημένους χώρους και εκτός κανονικού ωραρίου λειτουργίας.
Σημαντικό εργαλείο για την εφαρμογή των ελέγχων αποτελεί και το Ψηφιακό Μητρώο Ελέγχου Προϊόντων (alto.gov.gr), στο οποίο υποχρεούνται να εγγραφούν όλες οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην πώληση καπνικών και αλκοολούχων προϊόντων. Μέσω αυτής της διαδικασίας επιτυγχάνεται για πρώτη φορά η πλήρης καταγραφή και χαρτογράφηση της αγοράς, διευκολύνοντας τους στοχευμένους ελέγχους από τις αρμόδιες αρχές. Με την εγγραφή, κάθε επιχείρηση λαμβάνει και το δικό της QR code, το οποίο χρησιμοποιείται για την ταχύτερη διενέργεια επιτόπιων ελέγχων, ενώ η σχετική προθεσμία ολοκληρώνεται στις 16 Απριλίου 2026.
Το νέο αυτό ψηφιακό οικοσύστημα, που συνδυάζει τις πλατφόρμες Gov.gr Wallet, Kids Wallet, alto.gov.gr και events.gov.gr, φιλοδοξεί να αλλάξει ριζικά τον τρόπο εφαρμογής της νομοθεσίας στην πράξη. Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα πιο ασφαλές περιβάλλον για τους νέους, να ενισχυθεί η αποτρεπτική λειτουργία των ελέγχων και να προαχθεί συνολικά η δημόσια υγεία, μέσα από τη χρήση σύγχρονων και αξιόπιστων ψηφιακών εργαλείων.
