Η ΕΥΠ παρακολουθεί τις εκστρατείες παραπληροφόρησης και χειραγώγησης της κοινής γνώμης.
Πώς λειτουργεί η Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών (ΕΥΠ) και ποιες οι προτεραιότητές της; Ποιοι οι κίνδυνοι για την εθνική ασφάλεια και πώς αντιμετωπίζονται; Κατά πόσον η ραγδαία ανάπτυξη της τεχνολογίας, περιλαμβανομένης της εδραίωσης της τεχνητής νοημοσύνης (AI), αυξάνει τις απειλές εναντίον της χώρας και πώς ανταποκρίνονται οι ελληνικές μυστικές υπηρεσίες;
Μέσω της τρίτης ετήσιας έκθεσης προτεραιοτήτων και τομέων δράσης της για το 2025, η ΕΥΠ σε 34 σελίδες απαντά σε αυτά και άλλα συναφή ερωτήματα. Δεδομένου του ρόλου και της «αόρατης» δράσης της, η Υπηρεσία περιγράφει τα παραδοτέα της, άλλοτε με πιο σφαιρικό τρόπο και άλλοτε με απτά παραδείγματα.
Σύμφωνα με την έκθεση, το κύριο μέλημα της υπηρεσίας είναι οι χώρες που συνορεύουν με την Ελλάδα και συγκεκριμένα, «οι εξελίξεις στις σχέσεις μας και στις σχέσεις τους, οι εσωτερικές διεργασίες εκεί και οι συνέπειές τους για μας, ο τρόπος λειτουργίας κρίσιμων φορέων, τα εκκρεμή προβλήματα, οι υπαρκτές και εν δυνάμει απειλές, η πορεία συμφωνιών, οι συμμαχίες, οι αμφισβητήσεις δικαιωμάτων, οι εθνοτικές συγκρούσεις, η καταπίεση θρησκευτικών ή άλλων κοινοτήτων ή και η εκμετάλλευσή τους από τρίτους για προώθηση δικών τους συμφερόντων».
Στο πλαίσιο αυτό, η Υπηρεσία εξέτασε «διαπιστούμενες απόπειρες παρέμβασης στα εσωτερικά», «δράση συλλόγων που εξυπηρετούν άλλους σκοπούς από αυτούς που δηλώνουν» αλλά και τις αλλαγές ιδιοκτησιακού καθεστώτος σε ευαίσθητες περιοχές (σ.σ.: Ανατολική Μακεδονία, Θράκη, νησιά Ανατολικού Αιγαίου).
Το μεταναστευτικό
Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στο μεταναστευτικό, το οποίο χαρακτηρίζεται ως «μία από τις σοβαρές προκλήσεις ασφαλείας της χώρας». Παρά την περσινή μείωση των ροών από την Τουρκία, αυτές από τη Λιβύη αυξήθηκαν κατά 304% (19.681 το 2025 έναντι 4.794 αφίξεων το 2024). Λόγω της κατάστασης στη βορειοαφρικανική χώρα με τις δύο de facto κυβερνήσεις, η ΕΥΠ προχώρησε σε χαρτογράφηση «των τοπικών δικτύων, εγκαταστάσεων και μέσων που χρησιμοποιούνται επιτόπια».
Ακόμα, σε συνεργασία με το Λιμενικό Σώμα και την Αστυνομία, οι διωκτικές αρχές προχώρησαν σε δεκάδες συλλήψεις ηγετικών μελών των κυκλωμάτων διακίνησης.
Η Υπηρεσία συνέβαλε στην καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος τόσο εγχωρίως όσο και διεθνώς. Πιο συγκεκριμένα, διευκόλυνε με πληροφορίες της την ΕΛ.ΑΣ. σχετικά με «τουρκικά, ρωσόφωνα και ρωσικά δίκτυα» που λειτουργούν στη χώρα, και ενώ συνέβαλε στην ευρωπαϊκή επιχείρηση «Calypso» που αφορούσε εκτεταμένο κύκλωμα τελωνειακής και φορολογικής απάτης με επίκεντρο τον Πειραιά.
Επιπλέον, σημειώνεται ότι η ΕΥΠ επικεντρώνεται στην ασφάλεια κρίσιμων υποδομών όπως τα υποθαλάσσια καλώδια, οι δορυφορικές επικοινωνίες και τα λιμάνια στρατηγικής σημασίας με στόχο «τη συμβολή στην αποτροπή ενεργειών που θα μπορούσαν να πλήξουν κύριες λειτουργίες της χώρας».
Όσον αφορά την κατασκοπεία, αναφέρεται ότι η Υπηρεσία «εντόπισε και απέτρεψε κατασκοπευτικές ενέργειες σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις και κρίσιμες υποδομές, αξιοποιώντας τόσο το πληροφοριακό της δίκτυο όσο και τεχνικά μέσα». Το απόσπασμα, όπως εξηγείται, αφορά τις δύο συλλήψεις σε Σούδα και Αλεξανδρούπολη πέρυσι, ενώ κάλλιστα συναρμόζει και στις προ ημερών συλλήψεις ενός Πολωνού και ενός Γεωργιανού στη Σούδα για κατασκοπεία.
Ενδιαφέρον παρουσίασε η αποκάλυψη των 19 επιθέσεων παραβίασης υποδομών πληροφορικής στις επιτηρούμενες δομές του Δημοσίου αλλά και η καταγραφή πολυάριθμων επιθέσεων κατανεμημένης άρνησης υπηρεσίας εναντίον φορέων του Δημοσίου (DDoS). Ακόμα καταγράφτηκαν έξι περιστατικά λυτρισμικού (ransomware) και αντιμετωπίστηκαν έξι περιστατικά ηλεκτρονικής «αλίευσης» που στοχοποίησαν διάφορους τομείς.
Ταυτόχρονα, ταυτοποιήθηκαν κυβερνοεπιθέσεις στην Ελλάδα από ομάδες χάκερ που υποστηρίζονται κατάλληλα από «συγκεκριμένες κρατικές δομές διάφορων χωρών». Όπως εξηγείται, οι κακόβουλοι δρώντες επιδιώκουν κυρίως τη μακροχρόνια παραμονή εντός κρίσιμων δικτύων με στόχο «την αθόρυβη συλλογή πληροφοριών για τη διαμόρφωση συνθηκών για πιθανές επιχειρήσεις παρεμβολής ή αποσταθεροποίησης σε μεταγενέστερο χρόνο».
Υβριδικές απειλές
Σχετικά με τις υβριδικές απειλές, υπογραμμίζεται ότι κεντρικό τους στοιχείο είναι η συστηματική παραπληροφόρηση και οι επιχειρήσεις επιρροής. Η ΕΥΠ παρακολουθεί τις εκστρατείες παραπληροφόρησης και χειραγώγησης της κοινής γνώμης μέσω ομάδων και εικονικών λογαριασμών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης καθώς και συνδυασμένες επιχειρήσεις επιρροής «που στοχεύουν στη διασπορά αμφιβολιών και στην αποσταθεροποίηση των κρατών».
Ως ένα από τα παραδείγματα χρησιμοποιείται η εργαλειοποίηση του μεταναστευτικού. «Η παρουσία μεταναστών μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μέσο πίεσης ή αποσταθεροποίησης, είτε μέσω αφηγήσεων που στοχεύουν στην πόλωση είτε μέσω διάδοσης πανικού και αμφιβολίας για την ικανότητα του κράτους να διαχειριστεί κρίσεις, ιδίως όταν ένα μεμονωμένο, υψηλού συμβολισμού περιστατικό αποκτά διεθνή δημοσιότητα και εντάσσεται σε ευρύτερες αφηγήσεις».
Διττή είναι η αναφορά στην τεχνητή νοημοσύνη, η οποία μπορεί «να επεξεργάζεται δεδομένα και να προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα στην ανάλυση πληροφοριών και στην ανίχνευση απειλών», υποβοηθώντας, όπως συμπληρώνεται, στη διαδικασία λήψης αποφάσεων.
Ωστόσο, υπάρχουν και τα αρνητικά, όπως η παραγωγή deepkfakes (ψευδών εικόνων, ήχων ή βίντεο) «που μπορεί να παραπλανήσει το ευρύ κοινό ή ακόμα να διαταράξει και τη θεσμική λειτουργία των κρατών.
Τέλος, γίνεται λόγος για τα πρώτα αμιγώς κατασκευασμένα από την Υπηρεσία λογισμικά σε τομείς όπως οι ασφαλείς επικοινωνίες, η συλλογή χρήσιμων δεδομένων κ.λπ. με «εντυπωσιακά αποτελέσματα».
